Οι άνθρωποι που μεγάλωσαν χωρίς πολλή στοργή, συχνά μαθαίνουν από νωρίς να επιβιώνουν συναισθηματικά σε ένα περιβάλλον όπου η ασφάλεια και η τρυφερότητα δεν ήταν δεδομένες.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, αναπτύσσουν χαρακτηριστικά που, στην ενήλικη ζωή, μπορεί να φαίνονται ως δυνατά σημεία. Ωστόσο, πίσω από αυτά κρύβονται συχνά «μοτίβα επιβίωσης», τρόποι προσαρμογής που δημιουργήθηκαν για να προστατεύσουν το άτομο, αλλά που δεν εξυπηρετούν πάντα την ουσιαστική του ευημερία.
Ένα από τα πιο συνηθισμένα χαρακτηριστικά είναι η υπερβολική ανεξαρτησία. Το άτομο μαθαίνει να μην βασίζεται σε κανέναν, να καλύπτει μόνο του τις ανάγκες του και να αποφεύγει να ζητά βοήθεια. Εξωτερικά, αυτό μπορεί να εκλαμβάνεται ως δύναμη και αυτονομία. Στην πραγματικότητα, όμως, συχνά προκύπτει από την πεποίθηση ότι οι άλλοι δεν είναι διαθέσιμοι ή αξιόπιστοι. Έτσι, η σύνδεση με τους άλλους γίνεται δύσκολη και οι σχέσεις παραμένουν επιφανειακές ή ελεγχόμενες.
Παρόμοια, η τελειομανία είναι ένα ακόμη «δυνατό σημείο» που μπορεί να κρύβει βαθύτερη ανασφάλεια. Το άτομο προσπαθεί συνεχώς να είναι άψογο, να μην κάνει λάθη, να αποδεικνύει την αξία του μέσα από επιδόσεις. Αυτό, όμως, δεν πηγάζει πάντα από φιλοδοξία, αλλά από έναν εσωτερικό φόβο απόρριψης ή κριτικής. Η αποδοχή συνδέεται με την επίδοση και όχι με την ύπαρξη, γεγονός που δημιουργεί διαρκή πίεση και άγχος.
Επίσης, πολλοί άνθρωποι αναπτύσσουν έντονη ενσυναίσθηση και ευαισθησία στις ανάγκες των άλλων. Μπορεί να γίνονται εξαιρετικά υποστηρικτικοί και δοτικοί, όμως αυτό συχνά συνοδεύεται από δυσκολία στο να αναγνωρίσουν και να εκφράσουν τις δικές τους ανάγκες. Μαθαίνουν να «διαβάζουν» τους άλλους για να αποφύγουν συγκρούσεις ή απόρριψη, παραμελώντας τον εαυτό τους.
Τέλος, η συναισθηματική αποστασιοποίηση αποτελεί έναν ακόμα μηχανισμό επιβίωσης. Η δυσκολία στο να εκφράσουν ευάλωτα συναισθήματα ή να αφεθούν σε οικειότητα δεν είναι ένδειξη ψυχρότητας, αλλά ένας τρόπος προστασίας από τον πόνο που έχουν βιώσει στο παρελθόν.
Η κατανόηση αυτών των μοτίβων δεν σημαίνει απόρριψή τους, αλλά αναγνώριση της λειτουργίας τους. Κάποτε βοήθησαν το άτομο να επιβιώσει. Σήμερα, όμως, η συνειδητοποίησή τους μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για πιο αυθεντικές σχέσεις και μια ζωή που δεν βασίζεται μόνο στην επιβίωση, αλλά και στη σύνδεση και την εσωτερική πληρότητα.
Πηγή Βolde
