Την περίοδο που ο δημόσιος διάλογος, για τη θέση και τους ρόλους της γυναίκας, ακόμη και για τις γυναικοκτονίες, διεξάγεται με στερεότυπα και σοβαρές έννοιες στριμώχνονται σε τίτλους για τηλεοπτική κατανάλωση και αναρτήσεις στα social media, η Ανθή Παζιάνου επιχειρεί να αναδείξει τη μεγάλη εικόνα. Η δημοσιογράφος, Κοινωνική Ανθρωπολόγος και Ιστορικός, με ειδίκευση στις σπουδές Φύλου, σχεδίασε το πρόγραμμα «κάτι για μένα» και απευθύνεται στις γυναίκες όχι για να σηκώσει το δάχτυλο και να πει τι να κάνουν, αλλά για να κατανοήσουν τι μπορούν να κάνουν και να ενδυναμωθούν. Μιλήσαμε με την Ανθή Παζιάνου και έχει να πει «κάτι για σένα».
Οι γυναίκες αντιμετωπίζουν διακρίσεις στην Ελλάδα;
Το ότι οι γυναίκες αντιμετωπίζουμε διακρίσεις λόγω φύλου στην Ελλάδα είναι το μόνο σίγουρο. Χάρη όμως στις διεκδικήσεις των γυναικείων κινημάτων τις δεκαετίες του 1960 και 1970 με εξαίρεση την περίοδο της χούντας, και του #metoo των τελευταίων ετών μπορούμε και τις κάνουμε ορατές και σε ένα ευρύτερο ακροατήριο. Πέρα από την αναγκαία νομική αναγνώριση του όρου της γυναικοκτονίας, οι διακρίσεις των γυναικών βρίσκονται στην καθημερινότητά μας. Από το ότι ένα 15χρονο κορίτσι αλλάζει δρόμο στο χωριό για να μην συναντήσει περίεργα βλέμματα, μέχρι τις δουλειές στο σπίτι, τα σεξιστικά αστεία στον καφέ, την απουσία γυναικών και της έμφυλης οπτικής στους θεσμούς και την κυβέρνηση.
Τι έχει να προσφέρει το πρόγραμμα «Κάτι για μένα» στις γυναίκες και γιατί το ονομάσατε έτσι;
Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα έχει εισχωρήσει το πνεύμα της «θετικής σκέψης» στο coaching, το οποίο έκανε πετυχημένη εμφάνιση στην Αμερική με coaches αυτοβελτίωσης, όπως ο Τόνυ Ρόμπινς. Συνθήματα του στυλ: «fake it until you make it» ή «είσαι το αποτέλεσμα των επιλογών σου» μπορεί να μοιάζουν απελευθερωτικά και αρχίζουν και πείθουν πολλές γυναίκες, επί της ουσίας όμως τις καθιστούν απόλυτα υπόλογες για τη ζωή τους. Ετσι ενώ καλλιεργούν την ψευδαίσθηση της αυτοκυριαρχίας, αποτελούν ακόμα ένα σηκωμένο δάχτυλο απέναντι στις γυναίκες ότι… πάλι κάτι δεν έκαναν καλά.
Ονόμασα «Κάτι για μένα» το πρόγραμμα γυναικείας ενδυνάμωσης γιατί είναι η φράση που λέμε οι γυναίκες όταν καταφέρνουμε να βάλουμε στο επίκεντρο δραστηριότητες που μας αρέσουν και μας φροντίζουν. Και το λέω αυτό γιατί ο κοινωνικός μας ρόλος απαιτεί συνήθως οι γυναίκες να είναι φροντιστικές απέναντι στους άλλους και όχι το αντίθετο.
Μέσα από τη συνεργασία μου με δεκάδες γυναίκες και τις εμπειρίες που ανταλλάξαμε με κάθε ευκαιρία, διαπίστωσα ότι αυτό που έχουμε ανάγκη είναι η αποδοχή. Αξιοποιώντας λοιπόν τις σπουδές μου στην Κοινωνική Ανθρωπολογία, την Ιστορία και το Φύλο, σχεδίασα ένα πρόγραμμα έξι συνεδριών που γίνεται onlineζωντανά και στη συνέχεια μπορεί να το παρακολουθήσει όποια εγγραφεί στους δικούς της χρόνους. Στη διάθεσή της θα έχει πλούσια επιστημονική βιβλιογραφία και ασκήσεις ώστε να εμβαθύνει όσο εκείνη θέλει. Στόχος είναι όλα τα εργαλεία να τη συντροφεύουν και μετά το πρόγραμμα ενδυνάμωσης.
Μέσα από τις Κοινωνικές Επιστήμες, έναν χώρο ασφαλή μεταξύ γυναικών και συζήτηση, βλέπουμε την ιστορία του σώματος, της ομορφιάς, της οικογένειας: τις αλλαγές που υφίστανται οι έννοιες μέσα στον χρόνο και τους διαφορετικούς πολιτισμούς. Το ιστορικό, πολιτισμικό, έμφυλο, ακόμα και ψηφιακό πλαίσιο μπορεί να μας κατατοπίσει για να κατανοήσουμε πρότυπα ομορφιάς ή γυναίκας, και μαζί να διαπιστώσουμε ότι η «ιδανική» μορφή κάθε έννοιας είναι φτιαγμένη για να είναι άφταστη.
Ο συλλογισμός αυτός μπορεί ενδεχομένως να ματαιώνει κάποια «θέλω» μας, την ίδια ώρα μας κάνει να αναστοχαστούμε αν αυτά τα «θέλω» είναι πραγματικά δικά μας. Και έτσι… επιτέλους οι ίδιες οι γυναίκες να θέσουμε στο επίκεντρο της ζωής μας, τις εαυτές μας, με αυτογνωσία, μια διαδικασία άκρως ενδυναμωτική.
Πέρα από το πρόγραμμα έξι συνεδριών που προσφέρει βασικές γνώσεις και ενδυνάμωση, κάθε μήνα διοργανώνουμε μια ηλεκτρονική συνάντηση με μια γυναίκα που μας εμπνέει. Πρόκειται για την κοινότητα «Κάτι για μας» που στόχο έχει να μας δικτυώσει, να μοιραστούμε η καθεμιά από την εμπειρία της προκλήσεις και καθημερινές σκέψεις και να μάθουμε η μία από την άλλη, κόντρα στο στερεότυπο που θέλει τις γυναίκες μεταξύ τους ανταγωνιστικές.
Η Ανθή Παζιάνου είναι δημοσιογράφος στο επιτυχημένο δημοσιογραφικό συνεταιριστικό εγχείρημα της Λέσβου «Στο Νησί», ανταποκρίτρια της εφημερίδας «Καθημερινή», του «Star» και του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων (AFP). Είναι επίσης Κοινωνική Ανθρωπολόγος και Ιστορικός, με ειδίκευση στις σπουδές Φύλου, συνιδρύτρια της μη κερδοσκοπικής εταιρείας ΔΕΚΑ για τα ψηφιακά δικαιώματα, και πλέον ασχολείται με την ενδυνάμωση γυναικών, με το πρόγραμμα «Κάτι για μένα» (www.katigiamena.gr).
