Η ταπεινή πατάτα θα μπορούσε να αποτελέσει το κλειδί για τη διατήρηση της ανθρώπινης ζωής στη Σελήνη, σύμφωνα με νέα επιστημονική έκθεση, η οποία επισημαίνει ότι η μακροχρόνια εξερεύνηση του φυσικού μας δορυφόρου θα εξαρτηθεί από συστήματα υποστήριξης της ζωής, ικανά να εξασφαλίζουν την παραγωγή τροφίμων επί τόπου.
Οι πατάτες αποτελούν ιδανική επιλογή για καλλιέργεια στη Σελήνη, κατέληξαν επιστήμονες που συμμετείχαν σε ερευνητικό πρόγραμμα με την υποστήριξη της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας NASA, αφού κατάφεραν να τις καλλιεργήσουν σε προσομοιωμένο σεληνιακό έδαφος.
Οι συντάκτες της αμερικανικής μελέτης δημοσίευσαν τα αποτελέσματά τους σε έκθεση με τίτλο «Growth and molecular responses of potato to lunar regolith simulants», η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό npj Microgravity.
Ο όρος «ρηγόλιθος» (regolith) περιγράφει το στρώμα από χαλαρά πετρώματα και σκόνη που καλύπτει συμπαγείς βραχώδεις επιφάνειες. Τέτοιο υλικό συναντάται στην επιφάνεια της Σελήνης, του Άρη, των αστεροειδών, αλλά και σε ορισμένες περιοχές της Γης.
«Οι πατάτες αποδίδουν περισσότερες θερμίδες ανά μονάδα καλλιεργήσιμης έκτασης σε σύγκριση με πολλές άλλες καλλιέργειες», δήλωσε ο Αϊμέρικ Γκογιέ, βιολόγος φυτών στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο του Όρεγκον (Oregon State University), ο οποίος ηγήθηκε της μελέτης.
«Είναι επίσης θρεπτικές: περιέχουν περισσότερο κάλιο από μια μπανάνα, είναι πλούσιες σε βιταμίνη C, διαθέτουν πρωτεΐνες καλής ποιότητας και έχουν υψηλό δείκτη κορεσμού, δηλαδή προκαλούν παρατεταμένο αίσθημα πληρότητας».
Το πείραμα ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία θερμοκηπίων στη Σελήνη στο μέλλον. Οι επιστήμονες κατάφεραν να καλλιεργήσουν πατάτες που αναπτύχθηκαν κανονικά και είναι ασφαλείς προς κατανάλωση, υπογραμμίζοντας ότι «είναι απαραίτητο να διασφαλιστεί πως τα τρόφιμα που παράγονται είναι βρώσιμα».
Η μελέτη επικεντρώθηκε στην ποικιλία πατάτας Modoc, η οποία ωριμάζει σχετικά γρήγορα και έχει κοκκινωπή φλούδα και λευκή σάρκα.
Σεληνιακές βάσεις
Η δημοσίευση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Κίνα έχουν ανακοινώσει σχέδια για τη δημιουργία μακροχρόνιων ή μόνιμων βάσεων κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης. Η NASA φιλοδοξεί να επιστρέψει αστροναύτες στην επιφάνεια της Σελήνης το 2028, ενώ η Κίνα έχει θέσει τον ίδιο στόχο πριν από το 2030. Σε βάθος χρόνου ενδέχεται να ακολουθήσει η δημιουργία μόνιμων εγκαταστάσεων, οι οποίες πιθανότατα δεν θα μπορούν να καλύπτουν τις διατροφικές τους ανάγκες αποκλειστικά με εφόδια από τη Γη.
Μια μελέτη του 2017 στο Διεθνές Κέντρο Πατάτας (International Potato Center) στο Περού, τη χώρα των Άνδεων από την οποία προέρχεται η πατάτα, είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το φυτό θα μπορούσε να φυτρώσει ακόμη και στον Άρη. Στο πλαίσιο εκείνου του πειράματος χρησιμοποιήθηκε ένας κόνδυλος πατάτας μέσα σε ειδικό θάλαμο, ο οποίος προσομοίωνε τις θερμοκρασίες και τις ατμοσφαιρικές συνθήκες του Κόκκινου Πλανήτη.
Νωρίτερα φέτος, ο αστροναύτης της NASA Ντον Πέτιτ παρουσίασε μια πατάτα που είχε καλλιεργήσει στο Διάστημα και την οποία είχε ονομάσει «Spudnik». Το φυτό αναπτύχθηκε στο κάτω μισό μιας πλαστικής σακούλας αποθήκευσης. Όπως επισήμανε το Space.com, στο περιβάλλον μικροβαρύτητας του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, οι βλαστοί της μοβ πατάτας αναπτύσσονταν κατακόρυφα προς τα πάνω.
«Στη συνθήκη της έλλειψης βαρύτητας σε τροχιά, οι ρίζες συνήθως κατευθύνονται προς την υγρασία, αλλά μερικές φορές αποπροσανατολίζονται και αναπτύσσονται προς τα πάνω», έγραψε ο Πέτιτ.
Ο αστροναύτης αναγνώρισε, μάλιστα, ότι η έμπνευσή του προήλθε από την κινηματογραφική ταινία The Martian, στην οποία ένας αστροναύτης που έχει εγκαταλειφθεί στον Άρη, τον οποίο υποδύεται ο Ματ Ντέιμον, βρίσκει τρόπο να καλλιεργεί πατάτες και να επιβιώνει τρεφόμενος με αυτές.
Με πληροφορίες από Guardian
































