Σε μια σύνοδο υπό τη σκιά του πολέμου, των πυρηνικών εντάσεων και της οικονομικής αβεβαιότητας, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ένα πιο απλό μήνυμα για τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ: Είμαστε φίλοι.
Ο Τραμπ εκδήλωσε απλόχερα τη συμπάθεια και την καλή του διάθεση προς τον Σι και τον Πούτιν, την τελευταία ημέρα της φετινής συνόδου κορυφής της APEC. Επικαλέστηκε τις προσωπικές τους σχέσεις, αντάλλαξε αγκαλιές και, σε μια χαρακτηριστική στιγμή, βοήθησε τον Σι να ανέβει μία κυλιόμενη σκάλα. Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι η αμοιβαία συμπάθεια θα μπορούσε να συμβάλει στην εξεύρεση λύσεων για ορισμένα από τα πιο δυσεπίλυτα προβλήματα του πλανήτη.
«Είσαι φίλος μου και έχουμε μια πολύ ιδιαίτερη σχέση», είπε ο Τραμπ πριν από τη συνάντησή του με τον Σι. «Και πιστεύω ότι όσο εσύ κι εγώ είμαστε επικεφαλής των πραγμάτων, δεν θα έχουμε ποτέ κανένα πρόβλημα».
Λίγες ώρες νωρίτερα, τα σχόλια του Τραμπ για τη σχέση του με τον Πούτιν κυριάρχησαν στο μεγαλύτερο μέρος των δημόσιων δηλώσεών τους, οι οποίες διήρκεσαν λιγότερο από ένα λεπτό, πριν από την κατ’ ιδίαν συνάντησή τους.
«Είχαμε εξαιρετικές σχέσεις επί πολλά χρόνια. Γνωριζόμαστε εδώ και πολύ καιρό και πιστεύω ότι μπορούν να προκύψουν πολλά υπέροχα πράγματα από αυτή τη σχέση ή, τουλάχιστον, να γίνει μια αρχή προς αυτή την κατεύθυνση».
Διπλωματία και υποχωρητικότητα
Ο Τραμπ θεωρεί προτέρημα να συνομιλεί με αυταρχικούς ηγέτες, τους οποίους άλλες δυτικές κυβερνήσεις αποφεύγουν, υποστηρίζοντας ότι οι προσωπικές σχέσεις αποτελούν απαραίτητη προϋπόθεση για να διαπραγματευτεί μαζί τους.
Οι επικριτές του, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι αυτή η προσέγγιση έχει θολώσει τα όρια ανάμεσα στη διπλωματία και την υποχωρητικότητα, επιτρέποντας σε ηγέτες όπως ο Πούτιν και ο Σι να εκμεταλλεύονται την ανάγκη του Τραμπ για επιδοκιμασία και θαυμασμό, ενώ εξακολουθούν να προωθούν τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα.
Ο Σι «ανταπέδωσε στρατηγικά» τον σεβασμό που του είχε επιδείξει ο Τραμπ κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον τον Σεπτέμβριο, δήλωσε ο Γουίλιαμ Γιανγκ, ανώτερος αναλυτής για τη Βορειοανατολική Ασία στη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων (International Crisis Group). ««Ωστόσο, πρέπει να ξεχωρίζουμε τις κινήσεις αμοιβαιότητας που υπαγορεύονται από σκοπιμότητα από την ειλικρινή εκτίμηση μιας προσωπικής σχέσης».
Ο Κινέζος ηγέτης υποδέχθηκε προσωπικά τον Τραμπ με μια αγκαλιά, κατά την άφιξή του στη Σενζέν. Ήταν η πρώτη φορά στη διάρκεια της θητείας του που ο Σι μετέβη ο ίδιος στο αεροδρόμιο για να υποδεχθεί έναν ξένο ηγέτη. Η υποδοχή περιλάμβανε επίσης εκατοντάδες χορευτές που φώναζαν θερμά «Καλώς ήρθατε!», καθώς και υπερπτήσεις στρατιωτικών αεροσκαφών.
{https://x.com/Acyn/status/2122980365619061040}
Αντιθέτως, την πρωθυπουργό της Ιαπωνίας υποδέχθηκε στο αεροδρόμιο ένας και μόνο συνταξιούχος Κινέζος διπλωμάτης, ενώ δεν υπήρξε ούτε ένα στρατιωτικό αεροσκάφος σε χαμηλή πτήση.
Η σύνοδος ανέδειξε με χαρακτηριστικό τρόπο το είδος διπλωματίας που προκρίνει ο Τραμπ: μια διπλωματία με προσωπικό χαρακτήρα και έντονο θεατρικό στοιχείο, η οποία βασίζεται στην πεποίθηση ότι ακόμη και οι πλέον ανταγωνιστικοί ηγέτες του κόσμου μπορούν να έρθουν πιο κοντά στις αμερικανικές θέσεις μέσα από την προσωπική τους σχέση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ.
Το κατά πόσον αυτή η θερμή προσωπική προσέγγιση μπορεί να οδηγήσει σε συγκεκριμένες παραχωρήσεις είναι ένα άλλο ζήτημα. Πούτιν και Σι έχουν αποδείξει επανειλημμένα ότι είναι πρόθυμοι να ανταποκρίνονται στις φιλοφρονήσεις και τις διπλωματικές πρωτοβουλίες του Τραμπ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι του προσφέρουν κατ’ ανάγκην όσα εκείνος επιδιώκει.
Προσγείωση στην (εγχώρια) πραγματικότητα για Τραμπ
Η συνάντηση στη Σενζέν έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κλίμα αμφισβήτησης που επικρατεί και στα δύο κόμματα στην Ουάσινγκτον και το οποίο θα αντιμετωπίσει ο Τραμπ κατά την επιστροφή του.
Το σκάνδαλο κατασκοπείας στο οποίο φέρεται να εμπλέκεται ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, έχει εντείνει την πίεση προς τους Ρεπουμπλικανούς βουλευτές να αυστηροποιήσουν τους περιορισμούς στις εξαγωγές αμερικανικών μικροτσίπ. Ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί που υποστηρίζουν μια σκληρότερη εξωτερική πολιτική είχαν ήδη εκφράσει ανησυχίες για την υπερβολικά ήπια στάση της κυβέρνησης απέναντι στην Κίνα.
Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί έχουν δεσμευθεί ότι θα διερευνήσουν τυχόν διασυνδέσεις του Τραμπ με τη Ρωσία, στο πλαίσιο των προεκλογικών τους δεσμεύσεων για την καταπολέμηση της διαφθοράς.
Ενόψει της σημερινής ιστορικής συνόδου, οι Δημοκρατικοί ανέβασαν τους τόνους, καλώντας τον Τραμπ να αντιμετωπίσει τους γεωπολιτικούς αντιπάλους των ΗΠΑ, τους οποίους ο ίδιος αντιμετωπίζει ως φίλους.
Την Τετάρτη, ο Δημοκρατικός γερουσιαστής από τη Νέα Υόρκη, Τσακ Σούμερ, δήλωσε ότι Πούτιν και Σι «χειραγωγούν τον Ντόναλντ Τραμπ».
«Ο Σι και ο Πούτιν γνωρίζουν ότι, αν χαϊδέψουν τον εγωισμό του Τραμπ, αν τον εντυπωσιάσουν με μεγαλοπρεπείς τελετές και επισημότητες και τον κολακεύσουν λίγο, εκείνος θα κάνει πίσω στα ζητήματα που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία για τους Αμερικανούς», δήλωσε ο Σούμερ.
Καθώς οι Δημοκρατικοί προετοιμάζονται να αναλάβουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου τον Ιανουάριο, έχουν καταστήσει σαφές ότι σκοπεύουν να διερευνήσουν τη σχέση του Χουάνγκ με τη γυναίκα που φέρεται να είναι Κινέζα κατάσκοπος, καθώς και τις ενέργειες της κυβέρνησης Τραμπ.
Την περασμένη εβδομάδα, Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία ζήτησαν από τον Τραμπ να διασφαλίσει ότι θα διατηρηθούν όλα τα αρχεία και τα έγγραφα που σχετίζονται με την Nvidia.
Οι προκάτοχοι του Τραμπ
Οι προκάτοχοι του Τραμπ είχαν εντελώς διαφορετική στάση απέναντι στον Πούτιν και τον Σι.
Ο Τζο Μπάιντεν είχε χαρακτηρίσει τον Πούτιν «δολοφόνο», «εγκληματία πολέμου» και «χασάπη», ενώ το 2024 αναφέρθηκε σε αυτόν ως «τρελό κάθαρμα». Ο Μπάιντεν είχε επίσης αποκαλέσει τον Σι «δικτάτορα», μάλιστα αμέσως μετά την τετράωρη συνάντησή του με τον Κινέζο ηγέτη, το 2023.
Ο Μπαράκ Ομπάμα επιδίωξε να οικοδομήσει σχέσεις με τον Πούτιν και τον Σι, χωρίς όμως να συγχέει τη διπλωματική ευγένεια με τη στρατηγική φιλία. Είχε περιγράψει τον Πούτιν ως «εξαιρετικά τυπικό και ευγενικό» στις μεταξύ τους συναντήσεις, προειδοποιώντας παράλληλα ότι ο Ρώσος ηγέτης καθοδηγούνταν από έναν εθνικισμό προσκολλημένο στο παρελθόν.
Οι εκδηλώσεις προσωπικής φιλίας αυτής της εβδομάδας σημειώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι εθνικοί και γεωπολιτικοί στόχοι της κυβέρνησης Τραμπ συναντούν εμπόδια εξαιτίας των ενεργειών του Πούτιν και του Σι.
Ο Σι έχει αξιοποιήσει τον έλεγχο που διατηρεί η Κίνα σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, προκειμένου να αποσπάσει παραχωρήσεις από τον Τραμπ. Όταν ο Τραμπ εξαπέλυσε ευρείας κλίμακας δασμολογική επίθεση το 2025, το Πεκίνο απάντησε περιορίζοντας τις εξαγωγές σπάνιων γαιών, οι οποίες είναι απαραίτητες για την αμερικανική βιομηχανία.
Η αντιπαράθεση που ακολούθησε ανάγκασε την Ουάσιγκτον να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές λογισμικού για τον σχεδιασμό μικροτσίπ και επεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia, με αντάλλαγμα τη συνεργασία του Πεκίνου στις εξαγωγές σπάνιων γαιών.
«Το Πεκίνο αξιοποίησε σχετικά αποτελεσματικά αυτή την περίοδο, διατηρώντας τον ασφυκτικό έλεγχο που ασκεί στα ορυκτά σπάνιων γαιών και ενισχύοντας, ως έναν βαθμό, τη διεθνή του θέση έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε ο Γιανγκ.
Ακόμη και σε ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα όπως οι καταγγελίες περί κινεζικής κατασκοπείας, ο Τραμπ φάνηκε απρόθυμος να ασκήσει πίεση στον Σι.
Σε συνέντευξή του στο Fox News, είπε ότι αναφέρθηκε στο θέμα «πολύ σύντομα» κατά τη διάρκεια του δείπνου τους. Αργότερα, υποβάθμισε τη σημασία των καταγγελιών, παρουσιάζοντας την κατασκοπεία ως κάτι συνηθισμένο στις σχέσεις ανταγωνιστικών δυνάμεων.
«Εμείς κατασκοπεύουμε την Κίνα και εκείνοι κατασκοπεύουν εμάς. Επομένως, δεν πρόκειται να τους ζητήσεις να σταματήσουν να το κάνουν», είπε. «Δεν έχει κανένα νόημα».
Κατά καιρούς, ο Τραμπ έχει εκφράσει την απογοήτευσή του για την αποτυχία του Πούτιν να τηρήσει τις υποσχέσεις του σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
«Ο Πούτιν μάς φλομώνει στις ανοησίες», δήλωσε ο Τραμπ κατά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στον Λευκό Οίκο, τον Ιούλιο του 2025. «Είναι πάντα πολύ ευγενικός, αλλά τελικά όλα αυτά αποδεικνύονται κενά λόγια».
Μία εβδομάδα αργότερα, ήταν ακόμη πιο ωμός: «Ο Πούτιν πραγματικά εξέπληξε πολλούς. Μιλάει ωραία και μετά, το ίδιο βράδυ, βομβαρδίζει τους πάντες».
Πηγή: Washington Post
































