Η ιστορία, οι δημοσκοπήσεις και η αυξημένη συμμετοχή στην πρόωρη ψηφοφορία προμηνύουν μια δύσκολη εκλογική βραδιά για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, ο εκλογικός χάρτης, σε συνδυασμό με τον νέο ανασχεδιασμό των εκλογικών περιφερειών με στόχο την εξυπηρέτηση κομματικών συμφερόντων, ενδέχεται να περιορίσει τις εκλογικές επιτυχίες των Δημοκρατικών.
Οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία τόσο στη Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία, περιορίζοντας έτσι την εξουσία του Τραμπ, ο οποίος μέχρι σήμερα έχει αντιμετωπίσει ελάχιστους περιορισμούς από το Κογκρέσο, όπου κυριαρχούν οι Ρεπουμπλικανοί. Παράλληλα, στο επίκεντρο βρίσκονται και αρκετές κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις για τη θέση του κυβερνήτη σε πολιτείες.
Περισσότεροι από 50 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν ήδη ψηφίσει, ωστόσο εκατομμύρια ακόμη αναμένεται να προσέλθουν στις κάλπες τις επόμενες ώρες. Την ίδια ώρα, οργανώσεις που παρακολουθούν την τήρηση της εκλογικής νομοθεσίας εκφράζουν ανησυχίες για το ενδεχόμενο ο Τραμπ και οι στενοί του συνεργάτες να επιχειρήσουν να επηρεάσουν τη διαδικασία. Ενόψει ενός τέτοιου ενδεχομένου, οι Δημοκρατικοί και ανεξάρτητες οργανώσεις έχουν εκπαιδεύσει δεκάδες χιλιάδες εθελοντές, οι οποίοι θα παρακολουθούν τη διαδικασία στα εκλογικά τμήματα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα βασικά ζητήματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της εκλογικής αναμέτρησης, σύμφωνα με το Associated Press:
Δημοψήφισμα για τον Τραμπ
Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος θέλει να ανατρέψει μια ιστορική τάση, σύμφωνα με την οποία το κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία σχεδόν πάντα χάνει έδρες στο Κογκρέσο στις ενδιάμεσες εκλογές, συχνά μάλιστα σε σημαντικό βαθμό.
Οι Δημοκρατικοί ευελπιστούν ότι αυτή η τάση θα επιβεβαιωθεί και φέτος. Εμφανίζονται αισιόδοξοι, καθώς ο Τραμπ καταγράφει ιδιαίτερα χαμηλά ποσοστά αποδοχής, ενώ οι ψηφοφόροι εκφράζουν ανησυχία για τον πόλεμο με το Ιράν και την εκτίναξη των τιμών της βενζίνης και άλλων βασικών αγαθών.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ ποντάρει στην εκλογική βάση των λευκών ψηφοφόρων της εργατικής τάξης, η οποία συνέβαλε καθοριστικά στις προεδρικές του νίκες το 2016 και το 2024. Ωστόσο, τα τελευταία δεδομένα δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί εμφανίζονται πιο αποφασισμένοι να προσέλθουν στις κάλπες και να εκφράσουν την αντίθεσή τους στον Τραμπ και το κόμμα του.
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν ο Τραμπ έχει τη δυναμική να αποφύγει τη βαριά πολιτική ήττα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχει η στάση των ισπανόφωνων και Αφροαμερικανών ψηφοφόρων, καθώς και των νεότερων ηλικιών, τμήματα των οποίων είχαν στραφεί προς τον Τραμπ πριν από δύο χρόνια. Θα επιβεβαιώσουν αυτή τη μετατόπιση ή θα του γυρίσουν την πλάτη;
Η απάντηση αναμένεται να έχει σημαντικές συνέπειες τόσο για τις ενδιάμεσες εκλογές όσο και για την επόμενη προεδρική αναμέτρηση.
Μπορούν οι Δημοκρατικοί να κερδίσουν και τα δύο σώματα του Κογκρέσου;
Πρόκειται για ένα σπάνιο εκλογικό ενδεχόμενο.
Από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, η Βουλή των Αντιπροσώπων και η Γερουσία έχουν περάσει ταυτόχρονα από τον έλεγχο του ενός κόμματος στον άλλο μόλις τρεις φορές, το 1946, το 1994 και το 2006. Κοινό χαρακτηριστικό αυτών των αναμετρήσεων ήταν η έντονη επιθυμία των ψηφοφόρων για πολιτική αλλαγή ή η ευρεία δυσαρέσκεια απέναντι στον εκάστοτε πρόεδρο.
Φέτος, συντρέχουν και οι δύο προϋποθέσεις, με τους Δημοκρατικούς να επιδιώκουν να αξιοποιήσουν τη συγκυρία.
Στελέχη και των δύο κομμάτων εκτιμούν ότι οι Δημοκρατικοί βρίσκονται σε τροχιά επικράτησης στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου οι Ρεπουμπλικανοί ξεκίνησαν την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο με οριακή πλειοψηφία 220 έναντι 215 εδρών.
Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο πόσο μεγάλη θα είναι η μεταβολή των συσχετισμών. Οι Δημοκρατικοί διεκδικούν περισσότερες από 60 εκλογικές περιφέρειες, μεταξύ των οποίων αρκετές στις οποίες ο Τραμπ είχε επικρατήσει με διψήφια διαφορά.
Οι αλλαγές στα εκλογικά όρια, αλλά και ο βαθύς πολιτικός διχασμός μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών, περιορίζουν τον αριθμό των πραγματικά αμφίρροπων αναμετρήσεων.
Στη Γερουσία, η μάχη παραμένει ανοιχτή. Οι Ρεπουμπλικανοί διαθέτουν σήμερα 53 έδρες έναντι 47 των Δημοκρατικών. Για να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία, οι τελευταίοι χρειάζονται τέσσερις επιπλέον έδρες, γεγονός που σημαίνει ότι θα πρέπει να επικρατήσουν σε πολιτείες τις οποίες είχε κερδίσει ο Τραμπ.
Μεταξύ των πολιτειών-στόχων βρίσκονται το Οχάιο, η Αϊόβα, το Κάνσας, το Τέξας και η Αλάσκα.
Θα επιχειρήσει ο Τραμπ να παρέμβει στην εκλογική διαδικασία;
Πρόκειται για ένα ερώτημα που σπάνια τίθεται στην αμερικανική πολιτική σκηνή.
Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί εάν ο Αμερικανός πρόεδρος θα επιχειρήσει να αξιοποιήσει τους εκτεταμένους πόρους της ομοσπονδιακής κυβέρνησης για να επηρεάσει την εκλογική διαδικασία.
Οι πρόσφατες δηλώσεις του, οι νομικές ενέργειες της κυβέρνησής του, καθώς και το ιστορικό του στη διατύπωση αβάσιμων ισχυρισμών περί εκτεταμένης εκλογικής νοθείας σε εκλογικές αναμετρήσεις που έχει χάσει, ενισχύουν τις ανησυχίες.
Τις τελευταίες ημέρες, η κυβέρνηση Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι εξετάζει το ενδεχόμενο ομοσπονδιακής παρέμβασης στην Αλάσκα, μετά την απόρριψη από δικαστή προσφυγής του υπουργείου
Δικαιοσύνης, με την οποία ζητούσε να εμποδιστεί η επικύρωση του αποτελέσματος της εκλογικής αναμέτρησης για τη Γερουσία, σε περίπτωση ήττας του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Νταν Σάλιβαν.
Παράλληλα, η κυβέρνηση επιχείρησε ανεπιτυχώς να εμποδίσει την Καλιφόρνια να προσμετρήσει 20.000 ψηφοδέλτια πολιτών τους οποίους η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει ως «πιθανώς» μη Αμερικανούς πολίτες.
Το υπουργείο Δικαιοσύνης στέλνει περίπου 1.000 υπαλλήλους του για να παρακολουθήσουν την ψηφοφορία και να διασφαλίσουν την τήρηση της ομοσπονδιακής νομοθεσίας.
Ωστόσο, οι οργανώσεις που παρακολουθούν τις εκλογές ανησυχούν περισσότερο για το ενδεχόμενο ο Τραμπ να στείλει ομοσπονδιακούς πράκτορες μετανάστευσης ή δυνάμεις της Εθνοφρουράς σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση Δημοκρατικών ψηφοφόρων, προκειμένου να τους εκφοβίσει.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι δεν έχει τέτοια σχέδια.
Ποια κατεύθυνση θα πάρει το Δημοκρατικό Κόμμα;
Παρά τη σημαντική υποχώρηση της δημοτικότητας του Τραμπ το 2026, η εικόνα του του Δημοκρατικού Κόμματος δεν είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική.
Αυτό σημαίνει ότι οι δύο βασικές τάσεις στο εσωτερικό του κόμματος - η προοδευτική αριστερή πτέρυγα και η φιλελεύθερη έως μετριοπαθής πτέρυγα - θα επιχειρήσουν να ερμηνεύσουν τα εκλογικά αποτελέσματα προς όφελός τους, στο πλαίσιο της αντιπαράθεσης για τη μελλοντική πολιτική ταυτότητα των Δημοκρατικών.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο υποψήφιος των Δημοκρατικών για τη Γερουσία στο Μίσιγκαν, Αμπντούλ Ελ-Σαγιέντ, ο οποίος αποτελεί την πιο προβεβλημένη εκπροσώπηση των προοδευτικών.
Ενδεχόμενη νίκη του απέναντι στον Ρεπουμπλικανό Μάικ Ρότζερς θα αποτελούσε σημαντική επιτυχία για την προοδευτική πτέρυγα. Άλλωστε, άλλο είναι να εκλέγεται δήμαρχος της Νέας Υόρκης ένας δημοκρατικός σοσιαλιστής, όπως ο Ζοχράν Μαμντάνι, και άλλο να επικρατεί ένας ανοιχτά προοδευτικός υποψήφιος σε μια πολιτεία-κλειδί, οι ψηφοφόροι της οποίας έχουν στηρίξει δύο φορές τον Τραμπ».
Αντίθετα, ενδεχόμενες ήττες υποψηφίων της προοδευτικής πτέρυγας μπορεί να περιορίσουν την επιρροή της στο εσωτερικό του κόμματος.
Ένα ακόμη σενάριο είναι να επικρατήσουν υποψήφιοι όλων των ιδεολογικών τάσεων των Δημοκρατικών, εξασφαλίζοντας νίκες στη Γερουσία, στη Βουλή και στις εκλογές για κυβερνήτες, με τη στήριξη ψηφοφόρων από αστικές, προαστιακές και αγροτικές περιοχές.
Ένα τέτοιο αποτέλεσμα, ωστόσο, δεν θα έβαζε τέλος στις διαφωνίες για την πολιτική κατεύθυνση των Δημοκρατικών, ενώ θα άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας έντονης εσωκομματικής αναμέτρησης για το χρίσμα του υποψηφίου στις επόμενες προεδρικές εκλογές.
Πόσο θα επηρεάσουν τα εκλογικά όρια τη μάχη των κομμάτων;
Η προσπάθεια του Τραμπ να επηρεάσει τον εκλογικό χάρτη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις πέρυσι, όταν ζήτησε από το Τέξας, την πολυπληθέστερη πολιτεία υπό ρεπουμπλικανική διοίκηση, να προχωρήσει σε ανασχεδιασμό των εκλογικών περιφερειών.
Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, απάντησε προωθώντας αντίστοιχη πρωτοβουλία στην πολιτεία του. Στη συνέχεια, ανάλογες κινήσεις έγιναν και σε άλλες πολιτείες, τόσο υπό Δημοκρατική όσο και υπό Ρεπουμπλικανική διοίκηση.
Την ίδια περίοδο, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ περιόρισε μέρος της εφαρμογής του νόμου περί εκλογικών δικαιωμάτων (Voting Rights Act), επιτρέποντας σε αρκετές πολιτείες του Νότου να αναδιαμορφώσουν εκλογικές περιφέρειες στις οποίες οι Αφροαμερικανοί αποτελούσαν την πλειοψηφία ή σχεδόν την πλειοψηφία.
Σε θεωρητικό επίπεδο, οι αλλαγές αυτές εκτιμάται ότι θα μπορούσαν να αποφέρουν καθαρό όφελος εννέα εδρών στους Ρεπουμπλικανούς.
Ωστόσο, ο ανασχεδιασμός των περιφερειών είχε ως αποτέλεσμα τη διασπορά των συντηρητικών ψηφοφόρων σε περισσότερες εκλογικές περιφέρειες. Ειδικά στη Φλόριντα και το Τέξας, οι Ρεπουμπλικανοί υπολόγιζαν στη στήριξη ισπανόφωνων και άλλων μη λευκών ψηφοφόρων που είχαν επιλέξει τον Τραμπ το 2024. Δεν είναι, όμως, βέβαιο ότι θα επαναλάβουν την επιλογή τους.
Τα αποτελέσματα θα δείξουν αν ο ανασχεδιασμός των εκλογικών περιφερειών θα αποφέρει τελικά σαφές εκλογικό πλεονέκτημα στους Ρεπουμπλικανούς ή αν θα έχει απρόβλεπτες συνέπειες, ανατρέποντας τους αρχικούς σχεδιασμούς.
Θα εκλεγούν περισσότεροι κυβερνήτες από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες;
Στα 250 χρόνια ιστορίας των ΗΠΑ έχουν εκλεγεί περισσότεροι από 2.000 κυβερνήτες, σχεδόν όλοι λευκοί άνδρες.
Σήμερα υπάρχει μόλις ένας Αφροαμερικανός κυβερνήτης, ο Γουές Μουρ του Μέριλαντ, ενώ καμία Αφροαμερικανή ή ιθαγενής Αμερικανίδα δεν έχει αναλάβει ποτέ το συγκεκριμένο αξίωμα.
Επιπλέον, το Τέξας, η πολιτεία με τον μεγαλύτερο ισπανόφωνο πληθυσμό στις ΗΠΑ, δεν έχει εκλέξει ποτέ ισπανόφωνο κυβερνήτη.
Ο Μουρ διεκδικεί την επανεκλογή του, ενώ άλλοι επτά υποψήφιοι μεγάλων κομμάτων, τόσο Ρεπουμπλικανοί όσο και Δημοκρατικοί, άνδρες και γυναίκες, έχουν την ευκαιρία να γράψουν ιστορία, καθώς ενδεχόμενη νίκη τους θα τους καθιστούσε τους πρώτους Αφροαμερικανούς κυβερνήτες των πολιτειών τους.
Η Δημοκρατική Κέισα Λανς Μπότομς στη Τζόρτζια και η Ρεπουμπλικανή Λίζα Ντέμουθ στη Μινεσότα διεκδικούν να γίνουν οι πρώτες Αφροαμερικανές κυβερνήτριες.
Στο Μίσιγκαν, ο Τζον Τζέιμς και στη Φλόριντα ο Μπάιρον Ντόναλντς επιδιώκουν να γίνουν οι πρώτοι Αφροαμερικανοί Ρεπουμπλικανοί άνδρες που θα εκλεγούν κυβερνήτες.
Στο Τέξας, η Τζίνα Ινοχόσα θα μπορούσε να γίνει η πρώτη Λατίνα κυβερνήτης, ενώ στο Νέο Μεξικό η Ντεμπ Χάαλαντ, πρώην υπουργός Εσωτερικών των ΗΠΑ, διεκδικεί να γίνει η πρώτη γυναίκα ιθαγενής Αμερικανίδα που θα αναλάβει τη θέση του κυβερνήτη σε πολιτεία.
Με πληροφορίες από Associated Press
