Για τον Ντόναλντ Τραμπ, οι αυριανές εκλογές είναι ένα προσωπικό στοίχημα. Το επικίνδυνο για τους Ρεπουμπλικάνους είναι πως οι ψηφοφόροι ενδέχεται να συμφωνούν.
Οι ενδιάμεσες εκλογές λειτουργούν σχεδόν πάντα ως δημοψήφισμα για το κόμμα του προέδρου, το οποίο συνήθως χάνει. Αυτή τη φορά συγκεκριμένες αποφάσεις του Τραμπ, όπως το να επιβάλει δασμούς, να ξεκινήσει έναν πόλεμο και να δαπανήσει υπέρογκα ποσά σε πολυτελείς ανακαινίσεις στην Ουάσινγκτον - σε μεγάλο βαθμό χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Κογκρέσου - έχουν κάνει ακόμα πιο δύσκολο το έργο των Ρεπουμπλικάνων.
Οι επιλογές αυτές συνδέονται ευθέως με τις ανατιμήσεις στα καύσιμα, το αυξημένο κόστος στο σούπερ μάρκετ και τον επίμονο πληθωρισμό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι Ρεπουμπλικάνοι δεν μπορούν να μετακυλίσουν την ευθύνη σε προηγούμενες διακυβερνήσεις, από τη στιγμή που ο ίδιος ο Τραμπ υπερασπίζεται αυτές τις αποφάσεις. Παράλληλα, αδυνατούν να κρατήσουν αποστάσεις από έναν μη δημοφιλή πρόεδρο, ο οποίος απαιτεί απόλυτη κομματική πειθαρχία και διακηρύσσει προκλητικά ότι η οικονομία ευημερεί.
Σε κάθε κρίσιμη καμπή της προεκλογικής περιόδου, ο Τραμπ έβαζε τρικλοποδιές στην προσπάθεια του κόμματός του να διατηρήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου.
«Ο πόλεμος στο Ιράν κάνει εξαιρετικά δύσκολη τη διατήρηση της πλειοψηφίας σε Βουλή και Γερουσία», παραδέχθηκε σε ντιμπέιτ ο βουλευτής του Ουισκόνσιν Ντέρικ Βαν Όρντεν - ένας από τους πιο ευάλωτους Ρεπουμπλικάνους - σπεύδοντας πάντως να δηλώσει τη στήριξή του στις στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Εκατομμύρια από τον Τραμπ στο παρά πέντε των εκλογών - Αρκούν για να σώσουν τους Ρεπουμπλικάνους;
Το μόνο ακλόνητο όπλο των Ρεπουμπλικάνων παραμένει το χρήμα.
Από τον Σεπτέμβριο, οι πολιτικοί μηχανισμοί του Τραμπ διοχέτευσαν σχεδόν 277 εκατομμύρια δολάρια για την ενίσχυση των υποψηφίων του κόμματος. Το εξωφρενικό αυτό ποσό καθιστά τη φετινή αναμέτρηση την ακριβότερη στην ιστορία των ενδιάμεσων εκλογών.
Ακόμα κι έτσι όμως, η νίκη δεν είναι εξασφαλισμένη.
Οι δασμοί που επέβαλε ο αμερικανός πρόεδρος προκάλεσαν αναταραχή στον αγροτικό τομέα και πυροδότησαν εμπορικό πόλεμο με τον Καναδά. Έτσι, οι Ρεπουμπλικάνοι βρίσκονται σε θέση άμυνας σε κρίσιμες μάχες για τη Γερουσία - από την Αϊόβα, το Μίσιγκαν και το Κάνσας, μέχρι τη Νεμπράσκα, το Οχάιο και το Μέιν. Την ίδια ώρα, ο πόλεμος στο Ιράν, που κατά τις εξαγγελίες Τραμπ θα διαρκούσε λίγες εβδομάδες, «σένρεται» εδώ και οκτώ μήνες χωρίς καμία φανερή στρατηγική εξόδου. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αιχμή με τις προεκλογικές του δεσμεύσεις για αποχή από τις συρράξεις της Μέσης Ανατολής.
«Η ακρίβεια που γονατίζει τα νοικοκυριά φέρει τη σφραγίδα αυτής της κυβέρνησης», τόνισε από το Οχάιο ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Μπαράκ Ομπάμα.
Ο Τραμπ, πάντως, δείχνει να περιφρονεί τις πιέσεις που υφίστανται οι πολίτες. Χαρακτήρισε «απάτη» τις καταγγελίες για το κόστος ζωής και σε ομιλία του στη Τζόρτζια δήλωσε ωμά ότι «γραμμένα τα έχει» τα παράπονα για τις τιμές της βενζίνης - την ώρα που κόμπαζε για τα ρεκόρ κερδοφορίας των αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών.
Ο προσωπικός του πλούτος εξάλλου εκτοξεύθηκε, αποφέροντάς του 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια από επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα, την ώρα που η πλειονότητα των μικροεπενδυτών κατέγραφε ζημίες.
Σε περιοδεία του στη Βιρτζίνια, ο πρώην υπουργός Μεταφορών Πιτ Μπούτιτζετζ συνέδεσε ευθέως το οικονομικό αδιέξοδο με τη διαφθορά: «Η οικονομική δυσπραγία που βιώνει ο κόσμος είναι το άμεσο αποτέλεσμα της διαφθοράς στην κορυφή. Αυτά τα δύο δεν διαχωρίζονται», σημείωσε το στέλεχος των Δημοκρατικών και πιθανός διεκδικητής του χρίσματος για το 2028.
Έντονη δυσαρέσκεια προκαλούν και οι αλόγιστες σπατάλες του Τραμπ στην πρωτεύουσα.
Ενώ ο πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς έκρινε «πιθανότατα παράνομη» τη νέα αίθουσα δεξιώσεων που ανεγείρεται στον Λευκό Οίκο, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να θεμελιώσει Θριαμβευτική Αψίδα κοντά στο Εθνικό Κοιμητήριο του Άρλινγκτον. Παράλληλα, ο Τραμπ δηλώνει έτοιμος να γράψει στα παλιά του τα παπούτσια τη δικαστική απόφαση που τον εμποδίζει να κλείσει ένα δημοφιλές δημόσιο πάρκο στον ποταμό Πότομακ - αγαπημένο ορμητήριο οικογενειών, ποδηλατών και ερασιτεχνών γκολφέρ - προκειμένου να κατασκευάσει εκεί ένα γήπεδο γκολφ «παγκόσμιας κλάσης».
Βαριά η ιστορική κληρονομιά για το κυβερνών κόμμα
Η ιστορία δείχνει ότι οι ενδιάμεσες κάλπες αποτελούν πάντα δοκιμασία για τον εκάστοτε ένοικο του Λευκού Οίκου.
Στις ενδιάμεσες εκλογές του 2018, επί πρώτης θητείας Τραμπ, οι Δημοκρατικοί απέσπασαν 40 έδρες στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ενώ το 2006, επί Τζορτζ Μπους του νεότερου, είχαν κερδίσει 31. Αντίστοιχα, το 2010 οι Ρεπουμπλικάνοι σάρωσαν επί Ομπάμα κερδίζοντας 63 έδρες, αν και το 2022 επί Μπάιντεν περιορίστηκαν σε λιγότερες από 10.
Μπορεί η αναδιάταξη των εκλογικών περιφερειών να έχει περιορίσει τις πραγματικά αμφίρροπες μάχες, όμως οι ωμές παρεμβάσεις του Τραμπ στις προκριματικές της Γερουσίας κινδυνεύουν να στοιχίσουν την πλειοψηφία στο κόμμα του. Στο Τέξας, ο απερχόμενος ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Τζον Κόρνιν προειδοποίησε ότι ο εκλεκτός του Τραμπ, ο Γενικός Εισαγγελέας Κεν Πάξτον, αποτελεί αδύναμο υποψήφιο απέναντι στον Δημοκρατικό Τζέιμς Ταλαρίκο.
«Ακόμη και σε προπύργια όπως το Τέξας, κατεβαίνουμε με προβληματικούς υποψηφίους που θα φτύσουν αίμα για να εκλεγούν», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Κόρνιν.
Η κακοδαιμονία της χαμηλής δημοτικότητας
Μόλις το ένα τρίτο των Αμερικανών εγκρίνει τους χειρισμούς Τραμπ, σύμφωνα με τη δημοσκόπηση των AP-NORC. Το ποσοστό αυτό είναι αισθητά χαμηλότερο από τα ποσοστά του Μπάιντεν πριν τις προηγούμενες ενδιάμεσες εκλογές, αλλά και από το 40% που συγκέντρωνε ο ίδιος ο Τραμπ το 2018.
Για σύγκριση, το 2006 η δημοτικότητα του Μπους ανερχόταν στο 37%, ενώ το 2010 ο Ομπάμα άγγιζε το 45% (Gallup).
Στο παρελθόν, όταν η δημοτικότητα των προέδρων υποχωρούσε, το κόμμα τους επέτρεπε στους υποψηφίους να κρατούν ασφαλείς αποστάσεις. Ο Τραμπ όμως δεν αφήνει τέτοια περιθώρια. Έτσι, οι υποψήφιοι καταφεύγουν σε σιωπηρές τακτικές, εξαφανίζοντας διακριτικά τις αναφορές στο όνομά του από τις ιστοσελίδες τους.
Οι Δημοκρατικοί εκμεταλλεύονται στο έπακρο το αδύνατο σημείο των αντιπάλων τους, ρίχνοντας εκατομμύρια δολάρια σε διαφημίσεις που ταυτίζουν τους Ρεπουμπλικάνους με τον Τραμπ. Χαρακτηριστική είναι η καμπάνια στο Μίσιγκαν κατά του Ρεπουμπλικάνου Μάικ Ρότζερς, τον οποίο παρουσιάζουν ως «αφοσιωμένο στον πόλεμο και αφοσιωμένο στον Τραμπ».
Στην Αϊόβα, η υποψήφια του GOP για τη Γερουσία, Άσλεϊ Χίνσον, πασχίζει να ισορροπήσει ανάμεσα στην κομματική αφοσίωση και την αυτονομία, ενόψει μάλιστα προεκλογικής ομιλίας του Τραμπ στην πολιτεία. «Θα είμαι σύμμαχος του Τραμπ όπου αυτό εξυπηρετεί την Αϊόβα, αλλά δεν θα διστάσω να συγκρουστώ μαζί του όταν χρειαστεί», δήλωσε σε ντιμπέιτ.
Λίγες μέρες αργότερα, κατά την περιοδεία της σε μονάδα παραγωγής αιθανόλης μαζί με τον επικεφαλής της Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (EPA) Λι Ζέλντιν, η Χίνσον στριμώχτηκε από δημοσιογράφους για την αμφιλεγόμενη συμφωνία Τραμπ-Πούτιν με στόχο τη μείωση της τιμής του ντίζελ.
«Προτεραιότητά μου είναι η συγκράτηση των τιμών στα καύσιμα», αμύνθηκε η Χίνσον, συμπληρώνοντας πάντως πως «της προκαλεί νευρικότητα κάθε συζήτηση περί χαλάρωσης των κυρώσεων στη Ρωσία».
Δεν λείπουν οι παγίδες στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών
Παρά τη δυσμενή θέση των Ρεπουμπλικάνων, το στρατόπεδο των Δημοκρατικών αντιμετωπίζει επίσης κινδύνους. Στελέχη του κόμματος συνιστούν αυτοσυγκράτηση.
«Η οργή κατά του Τραμπ είναι ένα συναίσθημα με ημερομηνία λήξης. Εμείς πρέπει να παρουσιάσουμε χειροπιαστό έργο», υπογράμμισε ο κυβερνήτης του Μέριλαντ, Γουές Μουρ.
Από την πλευρά της, η γερουσιαστής Ελίσα Σλότκιν, η οποία ταξίδεψε πρόσφατα στην Ουγγαρία για να μελετήσει τις τακτικές ανατροπής του Βίκτορ Όρμπαν, μίλησε για ένα «οριακό σημείο» όπου «ο κόσμος φτάνει στο αμήν με τη διαφθορά».
Ερωτηθείσα αν οι ΗΠΑ έχουν αγγίξει αυτό το σημείο, είπε ότι «αυτό είναι το ερώτημα των 100 εκατομμυρίων δολαρίων», προειδοποιώντας ότι οι ψηφοφόροι δεν έχουν απαραίτητα «ερωτευτεί τους Δημοκρατικούς».
«Οι ενδιάμεσες κάλπες είναι πάντα μια τιμωρητική ψήφος απέναντι στην εξουσία», κατέληξε. «Αν καταφέρουμε να πάρουμε τη Βουλή, το στοίχημά μας από την 1η Ιανουαρίου είναι να αποδείξουμε στους αναποφάσιστους ψηφοφόρους ότι έκαναν τη σωστή επιλογή».
Πηγή: Associated Press
