Οι συνομιλίες της κυβέρνησης Τραμπ με τη Ρωσία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία έχουν επεκταθεί και περιλαμβάνουν πλέον μια πετρελαϊκή συμφωνία πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, από την οποία θα μπορούσαν να επωφεληθούν επιχειρηματικά στελέχη της Μέσης Ανατολής που διατηρούν σχέσεις με τους δύο βασικούς Αμερικανούς διαπραγματευτές, τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times.
Η συμφωνία, η οποία τελεί υπό την προϋπόθεση της έγκρισης τόσο της αμερικανικής κυβέρνησης όσο και του Κρεμλίνου, αφορά ένα εκτεταμένο σύνολο πετρελαϊκών κοιτασμάτων, διυλιστηρίων και πρατηρίων καυσίμων σε ολόκληρο τον κόσμο, τα οποία ανήκουν στη Lukoil, μία από τις μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες της Ρωσίας.
Στην κοινοπραξία που προηγείται στη διεκδίκηση των συγκεκριμένων περιουσιακών στοιχείων συμμετέχει ο Αμερικανός επενδυτής Τοντ Μπόελι, ο οποίος έχει δωρίσει 2 εκατ. δολάρια σε πολιτικούς σκοπούς που συνδέονται με τον Ντόναλντ Τραμπ. Συμμετέχουν επίσης δύο όμιλοι από τη Μέση Ανατολή, οι οποίοι έχουν επιχειρηματικές σχέσεις με τον Κούσνερ ή την οικογένεια Γουίτκοφ, καθώς και ένας οργανισμός της ίδιας της αμερικανικής κυβέρνησης.
Οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη εδώ και μήνες και, σύμφωνα με οκτώ πρόσωπα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, ρίχνουν νέο φως στην προσέγγιση του Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι ο Κούσνερ ή ο Γουίτκοφ πρόκειται οι ίδιοι να αποκομίσουν οικονομικό όφελος. Ωστόσο, η υπό διαμόρφωση συμφωνία φέρνει στο ίδιο πεδίο προσωπικές επιχειρηματικές σχέσεις και γεωπολιτικές διαπραγματεύσεις.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν έθεσε το θέμα της συμφωνίας κατά τη συνάντησή του με τους Γουίτκοφ και Κούσνερ στο Κρεμλίνο στις 5 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με τρία πρόσωπα που γνωρίζουν τι συζητήθηκε. Κατά μία από τις πηγές, ο Πούτιν πρότεινε να προχωρήσει η συμφωνία ως ένας τρόπος να καταδειχθεί στη ρωσική κοινή γνώμη ότι εξακολουθούν να υπάρχουν δυνατότητες επιχειρηματικών συναλλαγών με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι Αμερικανοί φέρονται να απάντησαν ότι θα εργαστούν πάνω στην πρόταση, θεωρώντας πως θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία καλύτερου κλίματος με το Κρεμλίνο και παράλληλα στη μείωση των διεθνών τιμών της ενέργειας.
Η συμφωνία, ωστόσο, θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα επικερδής και για τους αγοραστές. Η έγκριση της πώλησης από τις ΗΠΑ θα απελευθέρωνε τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία από τις αμερικανικές κυρώσεις, αυξάνοντας άμεσα την αξία τους. Στη Μόσχα, παρότι η Lukoil είναι τυπικά ιδιωτική εταιρεία, η τελική απόφαση θεωρείται ότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον Πούτιν. Πρόκειται για μία τεράστια συναλλαγή που περιλαμβάνει από πετρελαϊκά κοιτάσματα στο Καμερούν και διυλιστήρια στην Ευρώπη μέχρι πρατήρια καυσίμων στο Νιου Τζέρσεϊ.
Η οικονομική διπλωματία με τη Ρωσία
Ο Τραμπ προωθεί εδώ και καιρό την προοπτική επιχειρηματικών συμφωνιών με τη Ρωσία, παρουσιάζοντας τη χώρα ως μία σημαντική οικονομική ευκαιρία. Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο και την εταιρεία κρυπτονομισμάτων World Liberty Financial, η οποία συνδέεται με την οικογένεια Τραμπ και είχε συνιδρυτή τον Γουίτκοφ. Ένας από τους επενδυτές που εμπλέκονται στην υπόθεση της Lukoil διαθέτει επίσης συμμετοχή στη World Liberty.
Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ, οι οποίοι έχουν ταξιδέψει επανειλημμένα στη Ρωσία για συναντήσεις με τον Πούτιν, υποστηρίζουν ότι η προοπτική αποκατάστασης των οικονομικών σχέσεων με τη Δύση θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κίνητρο για συμβιβασμούς από τη Μόσχα στο ουκρανικό ζήτημα.
Η αμερικανική κυβέρνηση έχει αφήσει το τελευταίο διάστημα ανοιχτό το ενδεχόμενο οικονομικών συμφωνιών με τη Ρωσία ακόμη και πριν από το τέλος του πολέμου, ως ένδειξη ότι επιδιώκει ουσιαστική επανεκκίνηση των σχέσεων Ουάσινγκτον–Μόσχας.
Η πώληση των διεθνών περιουσιακών στοιχείων της Lukoil αποτελεί, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις συζητήσεις, μία τέτοια περίπτωση. Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε ότι οι Γουίτκοφ και Κούσνερ είχαν άμεσο ρόλο στη διαπραγμάτευση των οικονομικών όρων της συμμετοχής της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, με στόχο να εξασφαλιστούν σημαντική προκαταβολή και συμμετοχή των ΗΠΑ στα κέρδη.
Εκπρόσωπος του Γουίτκοφ υποστήριξε ότι ο Αμερικανός απεσταλμένος δεν λαμβάνει μισθό, ταξιδεύει με δικά του έξοδα και εργάζεται για λογαριασμό του προέδρου Τραμπ με στόχο την ειρήνη και την επιστροφή ομήρων στις οικογένειές τους. Παράλληλα, τόνισε ότι ο Γουίτκοφ «δεν έχει σύγκρουση συμφερόντων ούτε οικονομικό συμφέρον στην υπόθεση».
Ο Τοντ Μπόελι και η νέα προσφορά
Αρκετοί ενδιαφερόμενοι είχαν εκφράσει ενδιαφέρον για τα διεθνή περιουσιακά στοιχεία της Lukoil όταν αυτά βγήκαν προς πώληση, μεταξύ των οποίων και μεγάλοι αμερικανικοί ενεργειακοί όμιλοι. Η Carlyle είχε καταλήξει τον Ιανουάριο σε προκαταρκτική συμφωνία για την αγορά σημαντικού μέρους των περιουσιακών στοιχείων.
Τους τελευταίους μήνες, όμως, καθώς η αμερικανική έγκριση της πρότασης της Carlyle καθυστερούσε, εμφανίστηκε ως βασικός διεκδικητής μια διαφορετική κοινοπραξία με επικεφαλής τον δισεκατομμυριούχο Τοντ Μπόελι. Ο Μπόελι, συνιδιοκτήτης μεταξύ άλλων των Los Angeles Dodgers, είχε δωρίσει 1 εκατ. δολάρια στην πολιτική επιτροπή MAGA Inc. τον Δεκέμβριο του 2025 και ακόμη 1 εκατ. δολάρια μέσω της επενδυτικής του εταιρείας για την ορκωμοσία του Τραμπ.
Στη συμφωνία σχεδιάζει να συμμετάσχει και η αμερικανική κυβέρνηση μέσω της U.S. International Development Finance Corporation (DFC). Αξιωματούχος της DFC υποστήριξε ότι η πιθανή συμφωνία για τη Lukoil θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια των ΗΠΑ, να εξυπηρετήσει στόχους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής και να συμβάλει στη μείωση των τιμών της ενέργειας.
Οι επενδυτές από Κατάρ και Άμπου Ντάμπι
Σημαντική συμμετοχή στην κοινοπραξία θα μπορούσε να αποκτήσει και όμιλος με έδρα το Κατάρ, ο οποίος ελέγχεται από τους αδελφούς Μουτάζ και Ραμέζ Αλ-Καγιάτ. Οι δύο επιχειρηματίες είχαν παραστεί στην ορκωμοσία του Τραμπ το 2025 και στη συνέχεια συνεργάστηκαν με τον Τζάρεντ Κούσνερ και την Ιβάνκα Τραμπ για τη χρηματοδότηση ενός πολυτελούς τουριστικού project πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων στη νότια Αλβανία.
Ένας ακόμη σημαντικός επενδυτής θα μπορούσε να είναι επενδυτικό fund με έδρα το Άμπου Ντάμπι, το οποίο ελέγχεται από τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν, σύμβουλο Εθνικής Ασφάλειας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Ο Ταχνούν ελέγχει επίσης fund που απέκτησε σημαντικό μερίδιο στη World Liberty, ενώ συμμετέχει στην εποπτεία της Lunate, η οποία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους επενδυτές στην εταιρεία private equity που ίδρυσε ο Κούσνερ μετά την πρώτη θητεία του Τραμπ.
Οι ανησυχίες για τις επιχειρηματικές διασυνδέσεις
Οι συγκεκριμένες σχέσεις έχουν προκαλέσει προβληματισμό σε ειδικούς σε θέματα δεοντολογίας και σύγκρουσης συμφερόντων. Η Χούι Τσεν, πρώην εισαγγελέας του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης και σύμβουλος σε θέματα εταιρικής συμμόρφωσης και δεοντολογίας, χαρακτήρισε τις διασυνδέσεις «ανησυχητικές», θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο προσωπικά επιχειρηματικά συμφέροντα μπορούν να επηρεάσουν την αξιολόγηση των διαφορετικών υποψήφιων αγοραστών.
Η συμφωνία, πάντως, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και απαιτεί την έγκριση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, το οποίο είναι αρμόδιο για την εφαρμογή των κυρώσεων. Τα διεθνή περιουσιακά στοιχεία της Lukoil είχαν αποτιμηθεί από την εταιρεία νωρίτερα μέσα στη χρονιά σε περίπου 20 δισ. δολάρια, χωρίς να έχει γίνει γνωστό το τελικό τίμημα ή η ακριβής δομή της προτεινόμενης συναλλαγής. Η υπόθεση έχει αποκτήσει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία, καθώς τα διυλιστήρια της Lukoil στην Ολλανδία, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παραγωγή ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων. Η τελική τύχη της συμφωνίας παραμένει ανοιχτή, με την υπόθεση της Lukoil να συνδέει πλέον τις ενεργειακές ανάγκες, τις αμερικανικές κυρώσεις, τις σχέσεις ΗΠΑ–Ρωσίας και τις διαπραγματεύσεις γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
