Η κυβέρνηση Τραμπ αποκλείει αρκετούς βασικούς συμμάχους από μια συνάντηση μελών του ΝΑΤΟ τον επόμενο μήνα, αφού προηγουμένως απείλησε... με μαύρη λίστα όσες κυβερνήσεις δεν συμβαδίζουν με τις προτεραιότητες του προέδρου.
Η σχεδιαζόμενη συνάντηση στην Πολωνία, την οποία προωθεί ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου Έλμπριτζ Κόλμπι, αποτελεί ουσιαστικά μια ομάδα εργασίας επικεντρωμένη στο μέλλον του ΝΑΤΟ. Ωστόσο, πολλές από τις χώρες που δεν έλαβαν πρόσκληση - όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και οι χώρες της Βαλτικής - είναι χώρες με μεγάλες αμυντικές δαπάνες που διαδραματίζουν καίριους ρόλους στη συμμαχία.
Ένα σενάριο θέλει την αμερικανική κυβέρνηση να ευνοεί επιλεκτικά χώρες με τρόπο που θα μπορούσε να διασπάσει περαιτέρω μια συμμαχία που ήδη παλεύει με την αυξανόμενη ρωσική επιθετικότητα και τα εξαντλημένα αποθέματα όπλων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Κάνουμε ό,τι μας ζητείται», δήλωσε αξιωματούχος από αποκλεισμένη συμμαχική χώρα. «Προσπαθούμε να καταλάβουμε ποια είναι τα κριτήρια και ποιος είναι ο σκοπός αυτών των συναντήσεων. Μας έχουν μεταφερθεί ελάχιστα μέχρι στιγμής».
Η Ομάδα Μπέργκεν και οι απειλές Τραμπ στους «απείθαρχους»
Ο Ντόναλντ Τραμπ και τα κορυφαία στελέχη του ασκούν αμείλικτη κριτική στο ΝΑΤΟ από τότε που επέστρεψαν στην εξουσία, για τα πάντα - από την άρνηση των μελών να στηρίξουν τον πόλεμο στο Ιράν μέχρι την αποτυχία ορισμένων χωρών να δαπανήσουν το 5% του ΑΕΠ τους στην άμυνα.
«Πάντα θεωρούσα το ΝΑΤΟ, όπου ξοδεύουμε εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως για να προστατεύσουμε αυτές ακριβώς τις χώρες, ως μια σχέση μονόπλευρη: Εμείς θα τους προστατεύσουμε, αλλά αυτοί δεν θα κάνουν τίποτα για εμάς, ιδίως σε μια στιγμή ανάγκης», διαμαρτυρήθηκε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social φέτος. Τον περασμένο μήνα, έβαλε στο στόχαστρο έναν ακόμη σύμμαχο - τη Νότια Κορέα - περιορίζοντας ξαφνικά το εύρος μιας προγραμματισμένης κοινής στρατιωτικής άσκησης, καθώς διαμαρτυρόταν για την άρνηση της Σεούλ να συμμετάσχει στον πόλεμο κατά του Ιράν.
Τον Απρίλιο, όπως αποκάλυψε πρώτο το POLITICO, ο Λευκός Οίκος κατέληξε σε κάτι αντίστοιχο με την εν λόγω «μαύρη λίστα», καθώς αναζητούσε τρόπους να τιμωρήσει συμμάχους που δεν συμμορφώνονταν με τις επιθυμίες του Τραμπ.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει προειδοποιήσει σχετικά στο παρελθόν: Έχει ενθαρρύνει τους «υποδειγματικούς συμμάχους» και έχει προειδοποιήσει όσους δεν υποστηρίζουν τα αμερικανικά συμφέροντα πως θα υποστούν συνέπειες.
Ενώ οι λεπτομέρειες σχετικά με τη νέα ομάδα εργασίας του ΝΑΤΟ παραμένουν ασαφείς, αυτή έρχεται σε συνέχεια της απειλής για ανταμοιβή ορισμένων εις βάρος άλλων.
Ο Κόλμπι είχε υλοποιήσει ήδη δύο παρόμοιες συναντήσεις με προσκεκλημένους τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Φινλανδία, την Πολωνία, τη Γερμανία και την Ολλανδία. Οι χώρες που συμμετέχουν στη συνάντηση - γνωστή ως σχήμα της Ομάδας του Μπέργκεν - επιμένουν ότι δεν αποσκοπεί στη διάσπαση της συμμαχίας. Αντίθετα, η ομάδα σκοπεύει να καταλήξει σε ιδέες που θα μπορούσε να φέρει έπειτα σε ολόκληρη τη συμμαχία για περαιτέρω αξιολόγηση.
«Αυτό μπορεί να αποτελέσει κινητήριο μοχλό μετασχηματισμού» για ολόκληρη τη συμμαχία, δήλωσε διπλωμάτης στο POLITICO. Το ίδιο πρόσωπο αναγνώρισε ότι ορισμένοι σύμμαχοι είναι απογοητευμένοι από τον αποκλεισμό, ειδικά δεδομένου ότι πολλοί έχουν πιάσει ή ξεπεράσει τους στόχους δαπανών που απαιτεί η κυβέρνηση Τραμπ.
Αξίζει να σημειωθεί πως πρόσωπο που φέρεται να γνωρίζει τον σχεδιασμό υποστήριξε πως οι ΗΠΑ μπορεί να προσθέσουν τη Δανία στο αποκλειστικό αυτό κλαμπ, δεδομένης της συμφωνίας που επιτεύχθηκε μεταξύ των δύο χωρών για την επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία.
Ζήτημα υπαρξιακής σημασίας για την Ευρώπη
Ο Κόλμπι, ο οποίος υπήρξε καταλύτης για την πρωτοβουλία, πραγματοποίησε μια πρώτη συνάντηση αυτού του είδους στο Μπέργκεν της Νορβηγίας τον Ιούνιο, προσκαλώντας τους έξι ευνοούμενους συμμάχους. «Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ που εκπληρώνουν ταχύτατα τις δεσμεύσεις τους για τις αμυντικές δαπάνες, διαθέτουν το απαραίτητο μέγεθος για να συνεισφέρουν και είναι έτοιμοι να προχωρήσουν στη δράση», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά τη συνάντηση.
«Η ιδέα είναι να τραβήξουμε ολόκληρη τη συμμαχία μπροστά», υποστήριξε αυτό το μήνα σε συνέδριο στην Ουάσινγκτον, προσθέτοντας πως «αυτό θα κάνει το ΝΑΤΟ καλύτερο, ισχυρότερο και πιο ανθεκτικό», ενώ θα χαρίσει στην Ευρώπη αυξημένες στρατιωτικές δυνατότητες.
Ο Κόλμπι δείχνει εδώ και χρόνια ενδιαφέρον για συνομιλίες μεταξύ εθνών του ΝΑΤΟ σε μικρότερα σχήματα. Τα προηγούμενα χρόνια είχε επικεντρωθεί στην αναβίωση της Γερμανίας ως στρατιωτικής δύναμης για την ανάσχεση της Ρωσίας και στη δέσμευση αμερικανικών στρατευμάτων για την αντιμετώπιση της ανόδου της Κίνας.
Ακόμη και οι ίδιοι οι προσκεκλημένοι σύμμαχοι, πάντως, διερωτώνται γιατί ο Κόλμπι υπήρξε τόσο επιλεκτικός και άφησε εκτός κάποιες από τις μεγαλύτερες αμυντικές δυνάμεις της ηπείρου, όπως η Βρετανία.
«Αν προσπαθήσουν να διαιρέσουν το ΝΑΤΟ στους καλούς και στους κακούς, αυτό θα αποβεί επικίνδυνο για τις ΗΠΑ», δήλωσε άλλος διπλωμάτης στο POLITICO. «Για την Ευρώπη, όμως, πρόκειται για ζήτημα υπαρξιακής σημασίας».
