Ο επικεφαλής των αιγυπτιακών υπηρεσιών πληροφοριών, Αμπάς Καμέλ, ανησυχούσε όλο και περισσότερο. Ήταν αρχές Οκτωβρίου του 2023 και δύο αιγυπτιακές προειδοποιήσεις για ενδείξεις επικείμενης επίθεσης από τη Γάζα δεν είχαν εισακουστεί από το Ισραήλ. Ο Καμέλ τηλεφώνησε στον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου, για να μεταφέρει μια τρίτη προειδοποίηση, σύμφωνα με αξιωματούχους αραβικής κυβέρνησης.
Λίγες ημέρες αργότερα, η Χαμάς εξαπέλυσε τη φονική επίθεση στο Ισραήλ, κατά την οποία σκοτώθηκαν περίπου 1.200 άνθρωποι και άλλοι 250 κρατήθηκαν όμηροι, πυροδοτώντας τον καταστροφικό πόλεμο στη Γάζα που αναδιαμόρφωσε τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, το τηλεφώνημα του Καμέλ προς τον Νετανιάχου, το οποίο δεν είχε γίνει γνωστό μέχρι τώρα, αποτελεί μία από τις πολλές προειδοποιήσεις που είχαν λάβει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός και άλλοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι πριν από την επίθεση, σύμφωνα με αξιωματούχους της αραβικής κυβέρνησης και άλλα άτομα που γνωρίζουν την υπόθεση. Οι καταγγελίες αυτές έχουν πυροδοτήσει νέα συζήτηση για τις ενέργειες του Ισραηλινού πρωθυπουργού πριν από τον πόλεμο, ενόψει των κρίσιμων εθνικών εκλογών τον επόμενο μήνα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Νετανιάχου είχε επίσης ενημερωθεί για ενδείξεις επίθεσης της Χαμάς στο Ισραήλ σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ, τον Σεπτέμβριο του 2023, σύμφωνα με Άραβες αξιωματούχους και άλλες πηγές. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, ωστόσο, δεν φάνηκε να έχει πειστεί. Οι προειδοποιήσεις δεν περιείχαν συγκεκριμένα στοιχεία για τον χρόνο ή την κλίμακα μιας πιθανής επίθεσης.
Το γραφείο του Νετανιάχου δεν απάντησε σε ερωτήσεις της Wall Street Journal σχετικά με το τηλεφώνημα του Καμέλ. Ωστόσο, στο παρελθόν έχει αρνηθεί ότι ο Νετανιάχου είχε συνομιλίες με τον Καμέλ τους μήνες που προηγήθηκαν της 7ης Οκτωβρίου.
Τα υπουργεία Εξωτερικών της Αιγύπτου και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων δεν απάντησαν στα αιτήματα για σχόλιο.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχει επίσης αρνηθεί στο παρελθόν ότι έλαβε προσωπική προειδοποίηση από τον ηγέτη των ΗΑΕ πριν από την επίθεση. Η πληροφορία αυτή είχε δημοσιευθεί αρχικά στο βιβλίο «843 Days of Abandonment and Resilience» των Ισραηλινών δημοσιογράφων Σλόμι Έλνταρ και Ρουθ Γιουβάλ. Η προηγούμενη αιγυπτιακή προειδοποίηση είχε δημοσιευθεί αρχικά στην ισραηλινή εφημερίδα Yediot Ahronot και πιο πρόσφατα στο Atlantic.
Το κατά πόσο ο Νετανιάχου έχασε ευκαιρίες να αποτρέψει τη σφαγή αποτελεί αντικείμενο έντονης συζήτησης στο Ισραήλ από τις πρώτες ημέρες μετά την εισβολή εκατοντάδων ενόπλων από τη Γάζα στο νότιο Ισραήλ. Ο Νετανιάχου έχει αντιταχθεί στη δημιουργία ανεξάρτητης επιτροπής για τη διερεύνηση των ευθυνών της κυβέρνησής του για τις αποτυχίες που οδήγησαν στην επίθεση, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια επιτροπή δεν θα πρέπει να εποπτεύεται από το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας, το οποίο θεωρεί προκατειλημμένο εναντίον του.
«Αγκάθι» ενόψει εκλογών
Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μεγάλη πλειοψηφία των Ισραηλινών τάσσεται υπέρ μιας ανεξάρτητης έρευνας.
Με τις ισραηλινές εκλογές να πλησιάζουν, στις 27 Οκτωβρίου, η λογοδοσία του Νετανιάχου για τις αποτυχίες γύρω από την 7η Οκτωβρίου έχει επανέλθει στο επίκεντρο της προεκλογικής αντιπαράθεσης. Δημοσκόπηση του Σεπτεμβρίου από το Israel Democracy Institute έδειξε ότι το 68% των Εβραίων Ισραηλινών θεωρεί τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου σημαντικό παράγοντα για την επιλογή του κόμματος που θα ψηφίσει.
«Τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου σίγουρα επισκιάζουν αυτές τις εκλογές», δήλωσε η Ταμάρ Χέρμαν, δημοσκόπος και ανώτερη ερευνήτρια του ινστιτούτου, η οποία ηγήθηκε της έρευνας.
Ο Γκάντι Άιζενκοτ, πρώην ανώτατος διοικητής του ισραηλινού στρατού και υποψήφιος της αντιπολίτευσης, έχει κατηγορήσει τον Νετανιάχου ότι αποφεύγει να αναλάβει την ευθύνη για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου. Τον έχει επίσης κατηγορήσει για πιθανή προδοσία, υποστηρίζοντας ότι οι πληρωμές του Κατάρ προς τη Γάζα, τις οποίες στήριζε ο Νετανιάχου, ωφέλησαν τη Χαμάς πριν από την εισβολή.
«Η συσσώρευση των στοιχείων που αποκαλύφθηκαν τους τελευταίους μήνες σχετικά με τις προειδοποιήσεις από την ηγεσία των υπηρεσιών ασφαλείας του Ισραήλ και διάφορους αξιωματούχους ξένων χωρών δεν αφήνει περιθώριο αμφιβολίας: ο Νετανιάχου οδήγησε το Ισραήλ στη μεγαλύτερη καταστροφή της ιστορίας του, μέσα από μια στάση που την χαρακτήριζαν η τύφλωση, η αλαζονεία και η ανευθυνότητα», δήλωσε ο Άιζενκοτ το Σάββατο.
Ο Νετανιάχου, ο οποίος έχει διατελέσει πρωθυπουργός συνολικά επί 19 χρόνια σε διαφορετικές θητείες, έχει αποδώσει την ευθύνη στους επικεφαλής των υπηρεσιών ασφαλείας, υποστηρίζοντας ότι απέτυχαν να τον προειδοποιήσουν εγκαίρως για την επικείμενη επίθεση. Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι, αν είχε ενημερωθεί και ξυπνήσει νωρίτερα το πρωί της επίθεσης, θα είχε αντιμετωπίσει διαφορετικά την κατάσταση.
Ο ίδιος και οι σύμμαχοί του έχουν υποστηρίξει ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας απέκρυψαν κρίσιμες πληροφορίες σχετικά με την επίθεση. Η άποψη αυτή έχει βρει απήχηση στη βάση των ψηφοφόρων του, σύμφωνα με τη δημοσκόπο Ταμάρ Χέρμαν. Οι αξιωματούχοι ασφαλείας έχουν αρνηθεί τις σχετικές κατηγορίες.
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Νετανιάχου δεν αναμένεται να εξασφαλίσει την απαιτούμενη πλειοψηφία στην Κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο. Την ίδια ώρα, παραμένει αβέβαιο αν η αντιπολίτευση θα συγκεντρώσει αρκετές έδρες για να σχηματίσει κυβέρνηση. Το κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό και το πολυκομματικό σύστημα του Ισραήλ καθιστούν τον σχηματισμό κυβερνητικών συνασπισμών συνήθη πρακτική.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο Νετανιάχου ενδέχεται να ποντάρει σε πολιτικό αδιέξοδο και στην ανάγκη διεξαγωγής νέων εκλογών, γεγονός που θα του επέτρεπε να παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός.
Οι αιγυπτιακές προειδοποιήσεις
Η πρώτη προειδοποίηση των Αιγυπτίων προς το Ισραήλ, τον Ιούνιο του 2023, ήταν αόριστη, σύμφωνα με Άραβες κυβερνητικούς αξιωματούχους. Ενημέρωσαν τους Ισραηλινούς ομολόγους τους ότι η κατάσταση στη Γάζα ήταν ασταθής και ενθάρρυναν το Ισραήλ να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τη Χαμάς.
Τον Σεπτέμβριο, ο Καμέλ ταξίδεψε στο Ισραήλ για να μεταφέρει μια πιο σοβαρή προειδοποίηση. Η κατάσταση στη Γάζα μπορούσε να «εκραγεί στα πρόσωπα όλων», είπε στους Ισραηλινούς, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους.
Ωστόσο, οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι απάντησαν στον Καμέλ ότι είχαν την κατάσταση υπό έλεγχο.
Το τηλεφώνημα του Καμέλ στο γραφείο του Νετανιάχου έγινε λίγες ημέρες πριν από την επίθεση, σύμφωνα με τους Άραβες αξιωματούχους. «Οι Αιγύπτιοι συνέχισαν να προειδοποιούν το Ισραήλ μέχρι και 48 ώρες πριν από την επίθεση», δήλωσε ένας από αυτούς.
Παράλληλα με την Αίγυπτο, αξιωματούχοι των ΗΑΕ ανησυχούσαν όλο και περισσότερο για τη Χαμάς. Συζητούσαν μεταξύ τους τις εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών τους και τις μοιράζονταν με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με τους Άραβες αξιωματούχους.
Οι προειδοποιήσεις που δεν αξιοποιήθηκαν
Η αποτυχία αποτροπής της επίθεσης δεν αφορά μόνο τον Νετανιάχου, υποστηρίζουν Ισραηλινοί αναλυτές ασφαλείας.
Η υπηρεσία εσωτερικής ασφάλειας του Ισραήλ (Σιν Μπετ) δεν διέθετε επαρκές δίκτυο πληροφοριοδοτών στη Γάζα, ώστε να πληροφορηθεί εγκαίρως τα σχέδια της Χαμάς.
Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός αγνόησε τις προειδοποιήσεις γυναικών παρατηρητών στα σύνορα με τη Γάζα, οι οποίες είχαν επισημάνει την αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα και εκπαίδευση της Χαμάς. Είχε επίσης στην κατοχή του ένα λεπτομερές σχέδιο της Χαμάς για την εισβολή, το οποίο όμως κρίθηκε μη ρεαλιστικό.
Ορισμένοι πρώην αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι ακόμη και αυτές οι προειδοποιήσεις ενδέχεται τελικά να μην είχαν αλλάξει την εξέλιξη των γεγονότων, επειδή η πεποίθηση ότι η Χαμάς δεν θα πραγματοποιούσε ποτέ μια τέτοια επίθεση ήταν βαθιά ριζωμένη στους κόλπους της ισραηλινής κυβέρνησης.
«Νομίζω ότι ίσως παρασυρθήκαμε υπερβολικά από την πεποίθηση ότι γνωρίζουμε τον εχθρό μας και κατανοούμε τον τρόπο με τον οποίο σκέφτεται», δήλωσε ο Ναντάβ Πόλακ, πρώην αξιωματούχος των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Ράιχμαν.
Διαδηλώσεις στο Ισραήλ μετά τις αποκαλύψεις
Σύμφωνα με το Αnadolu, εκατοντάδες Ισραηλινοί διαδήλωσαν την Κυριακή στην πλατεία Χαμπίμα, στο κέντρο του Τελ Αβίβ, κατά του Μπενιαμίν Νετανιάχου, μετά τα δημοσιεύματα για προειδοποιήσεις που φέρεται να είχε λάβει πριν από την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023.
Οι διαδηλωτές επέκριναν τον Νετανιάχου για το γεγονός ότι, σύμφωνα με τις αναφορές, δεν έδρασε βάσει των προειδοποιήσεων. Μεταξύ άλλων φώναζαν ειρωνικά: «Όλοι λένε ψέματα και μόνο εσύ λες την αλήθεια», αναφερόμενοι στις επανειλημμένες αρνήσεις του πρωθυπουργού.
Σε κοινή δήλωσή τους, συγγενείς ανθρώπων που σκοτώθηκαν ή κρατήθηκαν όμηροι στις 7 Οκτωβρίου κατηγόρησαν την πολιτική ηγεσία του Ισραήλ ότι συγκαλύπτει την ευθύνη της για την επίθεση.
«Προειδοποίηση μετά την προειδοποίηση, αλλά κάθε φορά ακούμε την ίδια απάντηση: "Δεν γνώριζα"», δήλωσε στη συγκέντρωση η Έιναβ Ζανγκαουκέρ, μητέρα του πρώην ομήρου Μάταν Ζανγκαουκέρ.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal, Anadolu
