Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να εξάγει εκατοντάδες χιλιάδες τόνους πλαστικών αποβλήτων στην Τουρκία κάθε χρόνο, παρά τα στοιχεία για περιβαλλοντικές επιπτώσεις που ενδέχεται να συνιστούν παραβίαση των κανόνων της ΕΕ.
Η απόφαση σημαίνει ότι η Τουρκία, ο σημαντικότερος προορισμός των πλαστικών της ΕΕ, θα συνεχίσει να δέχεται φορτία, καθώς απορροφά περισσότερο από το ένα τρίτο των εξαγωγών της Ευρώπης.
Αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την οποία εξασφάλισε το POLITICO, καταγράφει έναν μακρύ κατάλογο προβληματισμών σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων της ΕΕ από την Τουρκία, αναδεικνύοντας τις συχνά αδιαφανείς και δύσκολα ελεγχόμενες πρακτικές του διεθνούς εμπορίου αποβλήτων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στις ανησυχίες της Επιτροπής περιλαμβάνονται οι «περιορισμένες» πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης των πλαστικών αποβλήτων, η αβεβαιότητα ως προς την εφαρμογή και την επιβολή του σχετικού κανονισμού της ΕΕ, καθώς και η περιορισμένη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων φορέων στη διαμόρφωση και εφαρμογή της πολιτικής.
Ανακυκλώνεται μόλις το 10%
Η Επιτροπή μίλησε με αρκετούς ενδιαφερόμενους φορείς, οι οποίοι εκτίμησαν ότι μόνο περίπου το 10% των πλαστικών αποβλήτων ανακυκλώνεται στην Τουρκία, ενώ το μεγαλύτερο μέρος καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής, δεν διαχειρίζεται σωστά ή διαρρέει στο περιβάλλον. Αυτά αναφέρονται ως πιθανοί λόγοι για την αναστολή των εξαγωγών βάσει του άρθρου 45 του Κανονισμού της ΕΕ για τις μεταφορές αποβλήτων.
Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι αποστολές αποβλήτων πρέπει να συνεχιστούν.
Η αξιολόγηση επικεντρώθηκε στην Τουρκία, καθώς είναι με μεγάλη διαφορά ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ευρωπαϊκών αποβλήτων. Πέρυσι, η χώρα εισήγαγε 510.000 τόνους πλαστικών αποβλήτων από την ΕΕ, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 25 δισεκατομμύρια πλαστικά μπουκάλια αναψυκτικών των 500 ml.
Η ποσότητα αυτή αντιστοιχούσε στο 70% των πλαστικών αποβλήτων που κατευθύνθηκαν σε χώρες του ΟΟΣΑ και στο 36% του συνόλου των σχετικών εξαγωγών.
Βάσει του Κανονισμού της ΕΕ για τις μεταφορές αποβλήτων - ο οποίος περιορίζει τις αποστολές ορισμένων κατηγοριών προς τρίτες χώρες με στόχο τον περιορισμό της ρύπανσης - η Επιτροπή όφειλε έως τις 21 Μαΐου του τρέχοντος έτους να αξιολογήσει κατά πόσο οι χώρες του ΟΟΣΑ που εισάγουν μεγάλες ποσότητες πλαστικών προκαλούν σοβαρές περιβαλλοντικές ή υγειονομικές επιπτώσεις.
Παρά το γεγονός ότι στην καθυστερημένη αξιολόγησή της, με ημερομηνία 1η Σεπτεμβρίου, η Επιτροπή επισήμανε «σοβαρά προβλήματα» που συνδέονται με τα εγχώρια και εισαγόμενα πλαστικά απόβλητα, έκρινε ότι οι εξαγωγές μπορούν να συνεχιστούν.
Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι η Τουρκία έχει ενισχύσει το νομικό της πλαίσιο για τη διαχείριση των πλαστικών αποβλήτων, το οποίο «ευθυγραμμίζεται σε γενικές γραμμές» με τους διεθνείς κανόνες και τους κανόνες της ΕΕ, ενώ έχει βελτιώσει και την εφαρμογή της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
«Ανησυχητική απόσταση»
Η έκθεση καταδεικνύει μια «ανησυχητική απόσταση» μεταξύ των ευρημάτων της Επιτροπής και της ερμηνείας που δίνει στον σχετικό κανονισμό, δήλωσε η Λόρεν Γουίρ Weir, υπεύθυνη εκστρατειών της Environmental Investigation Agency και της συμμαχίας Rethink Plastic.
«Η διαδικασία διασφάλισης που προβλέπει ο κανονισμός προβλέπει τη λήψη μέτρων όταν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η EIA βρίσκεται σε επικοινωνία με την Επιτροπή για το ζήτημα.
Ο δρ. Σεντάτ Γκιουντογκντού, περιβαλλοντικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Τσουκούροβα και επικεφαλής της τουρκικής ερευνητικής ομάδας Microplastic Research Group, δήλωσε ότι η νομοθεσία της ΕΕ «επιβάλλει ρητά τη λήψη μέτρων» όταν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση.
«Η αξιολόγηση της Επιτροπής υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα, παρά τα συντριπτικά στοιχεία. Η ΕΕ θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη για τη ρύπανση που έχει προκαλέσει και να αναστείλει τις αποστολές προς την Τουρκία, αντί να νομιμοποιεί αυτή την πρακτική», δήλωσε.
Εκπρόσωπος της Επιτροπής δήλωσε ότι η έκθεση αναδεικνύει «τόσο την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσο και τα κενά που συνεχίζουν να υπάρχουν και πρέπει να αντιμετωπιστούν, προκειμένου να διασφαλιστεί περιβαλλοντικά ορθή διαχείριση των αποβλήτων».
Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται στενά με την Τουρκία και θα «παρακολουθεί προσεκτικά» τις εξελίξεις, με στόχο την ενίσχυση της βιώσιμης διαχείρισης των αποβλήτων, πρόσθεσε ο εκπρόσωπος.
Νέα αξιολόγηση της κατάστασης θα πραγματοποιηθεί πριν από το 2028.
Με πληροφορίες από Politico
