Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι γνωστός ούτε για τη σταθερή του στάση, ούτε τις αμετακίνητες αποφάσεις του απέναντι στο Ιράν. Κάθε άλλο. Ωστόσο, η νέα ιδέα του να αναιρέσει την ίδια του την απόφαση για την επιβολή τέλους 20% στα Στενά του Ορμούζ ξεκινούν έναν νέο γύρο αμφιβολιών και εγείρουν νέους κινδύνου, σχολιάζουν οι NY Times.
Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι οι ΗΠΑ θα εγγυηθούν αντ' αυτού ασφαλή διέλευση σε πλοία από κράτη του Περσικού Κόλπου που συμφωνούν να επενδύσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, δεν είναι σαφές πώς θα εξελιχθούν τα σχέδια του Τραμπ. Εξάλλου τα τελευταία σχόλια του προέδρου άφησαν αναπάντητα ερωτήματα.
Ο Τραμπ σε δηλώσεις του το βράδυ της Τρίτης, σε δημοσιογράφους από τον Λευκό Οίκο είπε πως «βασιλείς και εμίρηδες» και άλλοι ηγέτες τον κάλεσαν μετά την πρότασή του τη Δευτέρα για τέλη 20% στα φορτία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ. «Είπαν, "Θα θέλαμε πολύ να το κάνουμε με διαφορετικό τρόπο. Θα θέλαμε πολύ να επενδύσουμε στις ΗΠΑ με δισεκατομμύρια και δισεκατομμύρια δολάρια», είπε ο Τραμπ. Πρόσθεσε ακόμα πως και ο ίδιος προτιμά τη νέα του ιδέα: «Στην πραγματικότητα, μου αρέσει αυτό, επειδή δεν νομίζω ότι κάποιος θα πρέπει να μπορεί να χρεώνει τέλη για το Στενό».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Την ίδια ώρα στις 11 μ.μ ώρα Ελλάδας οι ΗΠΑ έθεσαν σε εφαρμογή εκ νέου τον ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ. «Οι αμερικανικές δυνάμεις επανέλαβαν σήμερα στις 4 μ.μ. ET (ώρα ΗΠΑ) τον ναυτικό αποκλεισμό εναντίον πλοίων που διέρχονται προς και από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές. Υπάρχουν αυτή τη στιγμή περισσότερα από 20 πολεμικά πλοία του Αμερικανικού Ναυτικού και εκατοντάδες στρατιωτικά αεροσκάφη που δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε επαγρύπνηση, είναι φονικές και έτοιμες» αναφέρει σε ανάρτησή της η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ.
{https://x.com/CENTCOM/status/2077122269093249066}
Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξέδωσαν νέες κυρώσεις που σχετίζονται με το Ιράν. Οι κυρώσεις έχουν στόχο πολλά άτομα, οντότητες και σκάφη, ενώ η γενική άδεια αποτρέπει δραστηριότητες εκκαθάρισης, περιορισμένες συναλλαγές ασφάλειας και περιβάλλοντος, καθώς και την εκφόρτωση φορτίου που αφορά ορισμένα άτομα ή σκάφη που είχαν αποκλειστεί στις 14 Ιουλίου, ανέφερε το υπουργείο Οικονομικών.
Επιθέσεις από ΗΠΑ και Ιράν
Η τελευταία αυτή ανατροπή δείχνει πόσο πολύ έχει απομακρυνθεί η συζήτηση για το Στενό του Ορμούζ από τις μακροχρόνιες πρακτικές στον ναυτιλιακό κλάδο και υπογραμμίζει το επίπεδο απρόβλεπτης κατάστασης, που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή καθώς η σύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν κλιμακώνεται. Το βράδυ της Τρίτη οι ΗΠΑ συνέχισαν με νέες επιθέσεις ενώ το Μπαχρέιν κάλεσε τους πολίτες να αναζητήσουν καταφύγιο. Σημειώνεται πως το Μπαχρέιν φιλοξενεί τον 5ο Στόλο του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Το Κουβέιτ επίσης ανακοίνωσε πως αναχαίτισε «εχθρικές επιθέσεις» από το Ιράν ενώ από τις επιθέσεις υπήρξαν τέσσερις τραυματίες. Ο στρατός του Κουβέιτ δήλωσε ότι αναχαίτισε έναν βαλλιστικό πύραυλο, πέντε πυραύλους κρουζ και 33 drones. Πρόσθεσε ότι θραύσματα προκάλεσαν ζημιές σε ορισμένες πολιτικές εγκαταστάσεις.
{https://x.com/CENTCOM/status/2077113071559213498?s=20}
Την ίδια ώρα Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο AP ότι ο στόχος πίσω από αυτόν τον τελευταίο γύρο επιθέσεων είναι η εξάλειψη των νέων απειλών στο Ιράν. Μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας προκειμένου να μιλήσουν για μια ευαίσθητη στρατιωτική επιχείρηση. Τα πλήγματα είναι τα τελευταία σε μια ανταλλαγή πυρών που ξεκίνησε την περασμένη εβδομάδα ως απάντηση στις ιρανικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, προσθέτει το AP.
{https://x.com/kuwaittimesnews/status/2077079057225711769}
Τα πράγματα αλλάζουν συνεχώς...
«Το γεγονός ότι τα πράγματα αλλάζουν συνεχώς, από μόνο του, σημαίνει ότι είναι δύσκολο να ληφθεί απόφαση για την ομαλοποίηση του εμπορίου», δήλωσε ο Lasse Kristoffersen, διευθύνων σύμβουλος της Wallenius Wilhelmsen, μιας εταιρείας μεταφορών αυτοκινήτων και logistics με έδρα τη Νορβηγία. Ο Jakob Larsen, επικεφαλής ασφάλειας και προστασίας στην BIMCO, τη μεγαλύτερη ναυτιλιακή ένωση στον κόσμο, συμπλήρωσε πως το σχέδιο του Τραμπ αυξάνει τον κίνδυνο άλλες χώρες να προσπαθήσουν να εκμεταλλευτούν τη διεθνή πλωτή οδό που συνορεύουν.
{https://x.com/clashreport/status/2077099761132294442}
«Αυτό είναι, φυσικά, πραγματικά προβληματικό από την οπτική ενός πλοιοκτήτη αλλά και για τη ναυτιλία ως σύνολο» δήλωσε καθώς κρίνει πως «θα αυξήσει μόνο το κόστος μεταφοράς σε όλο τον κόσμο και αυτό τελικά θα πλήξει τον τελικό πελάτη και θα δημιουργήσει πληθωριστική πίεση». Τελικά, όταν οι ηγέτες κάνουν σχόλια που υπονομεύουν τις διεθνείς συμβάσεις, οι συμβάσεις αποδυναμώνονται, πρόσθεσε.
Οι αντιφατικές προσεγγίσεις του Τραμπ
Τα διαρκώς μεταβαλλόμενα σχέδια και οι κατά καιρούς αντιφατικές προσεγγίσεις δείχνουν πώς ο Τραμπ λεχει δυσκολευτεί ιδιαίτερα να αντιμετωπίσει το Ιράν, παρά τις επίμονες δηλώσεις του ότι έχει καταστρέψει το ναυτικό, τον στρατό τους και άλλες βαρύγδουπες ανακοινώσεις και συχνές απειλές του ότι ότι μπορεί να τους καταστρέψει αν και όποτε το θελήσει.
Από την άλλη το Ιράν έχει επανειλημμένα αποδείξει την ικανότητά του να αντέχει επιθέσεις και να ασκεί τον δικό του έλεγχο στο Στενό του Ορμούζ, με drones και πυραύλους που χρησιμοποιεί για τις επιθέσεις του σε πλοία. Το αποτέλεσμα είναι μια παρατεταμένη σύγκρουση που έχει ταρακουνήσει την παγκόσμια οικονομία και έχει εκτοξεύσει τις τιμές του πετρελαίου στα ύψη.
Αλλαγή πλεύσης ξανά από τον Τραμπ
«Με βάση εξαιρετικά παραγωγικές συνομιλίες με την ηγεσία της Μέσης Ανατολής, αποφάσισα να αντικαταστήσω το τέλος επιστροφής 20% των Ηνωμένων Πολιτειών με εμπορικές και επενδυτικές συμφωνίες που θα κάνουν τα διάφορα κράτη του Κόλπου στις Ηνωμένες Πολιτείες», έγραψε στο Truth Social ο Τραμπ και επέμεινε ότι «αυτές οι επενδύσεις θα είναι τεράστιες αλλά, ταυτόχρονα, εξαιρετικά καλές για αυτές και το μέλλον τους».
{https://x.com/Osinttechnical/status/2077110726263447563}
Στην ανάρτησή του ο Τραμπ, ως συνήθως, δεν έδωσε διευκρινίσεις. Δεν ανέφερε σε ποιες χώρες αναφερόταν ή αν χώρες εκτός του Περσικού Κόλπου που χρησιμοποιούν το Στενό του Ορμούζ, συμπεριλαμβανομένων συμμάχων όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, θα κληθούν επίσης να κάνουν επενδύσεις στις ΗΠΑ.
«Μπλόκο» από τον Διεθνή Ναυτικό Οργανισμό
Πριν όμως καν, αποσύρει την πρότασή του για τέλος 20% ο Τραμπ, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (ΙΜΟ), ο οργανισμός των Ηνωμένων Εθνών που ρυθμίζει την παγκόσμια ναυτιλία, είχε ήδη ακυρώσει την πρόταση Τραμπ. Μετά τη νέα ανακοίνωση για τις εμπορικές συναλλαγές δήλωσε την Τρίτη ότι γνώριζε την ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου σχετικά με την επιδίωξη εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών σε αντάλλαγμα για την ασφαλή διέλευση από το Στενό του Ορζμούζ και ήταν σε αναμονή περαιτέρω λεπτομερειών.
{https://x.com/AJEnglish/status/2077108032249405513}
«Ήμασταν πάντα συνεπείς στη στάση μας σχετικά με τα τέλη, ο ΙΜΟ αντιτίθεται σθεναρά στην επιβολή τελών για τη διέλευση από Στενά που χρησιμοποιούνται για διεθνή ναυσιπλοΐα», δήλωσε η Νατάσα Μπράουν, εκπρόσωπος του οργανισμού, σε ανακοίνωσή της την Τρίτη. «Δεν υπάρχει νομική βάση μέσω της οποίας να εισαχθούν υποχρεωτικά διόδια απλώς για τη διέλευση από ένα Στενό».
Τα «διόδια» του Ορμούζ
Οι NYTimes σημειώνουν πως η ναυτιλία είναι ο φθηνότερος τρόπος μεταφοράς αγαθών και περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται με πλοία και ενώ ούτε οι ΗΠΑ, ούτε το Ιράν έχουν επικυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, τη συνθήκη που ορίζει ότι η ναυτιλία μέσω των διεθνών πλωτών οδών είναι ελεύθερη, γενικά ακολουθούν τους κανόνες της εδώ και δεκαετίες.
Πριν από τον πόλεμο, το Στενό του Ορμούζ ήταν μια διεθνής ναυτιλιακή διαδρομή από την οποία τα πλοία διέπλευαν χωρίς χρέωση. Αλλά από την έναρξη του πολέμου, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι σκοπεύουν να αξιοποιήσουν το Στενό του Ορζμούζ.
Το Ιράν χρησιμοποίησε αμέσως τα σχόλια του Τραμπ ως επιβεβαίωση ότι οι κυβερνήσεις που προσφέρουν ασφάλεια στα πλοία έχουν το δικαίωμα να επιβάλλουν τέλη. «Ο Πρόεδρος έχει απόλυτο δίκιο. Όποιος παρέχει ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω του Στενού του Ορμούζ θα πρέπει να αποζημιωθεί για αυτήν την υπηρεσία», δήλωσε με περιπαικτική διάθεση ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί,σε ανάρτησή του στο Χ τη Δευτέρα. «Το 20% είναι φυσικά υπερβολικό. Θα είμαστε δίκαιοι» πρόσθεσε.
Η κυκλοφορία των πλοίων στο Στενό του Ορμούζ επιβραδύνθηκε σχεδόν πλήρως τη Δευτέρα, καθώς το Ιράν και οι ΗΠΑ συνεχίζουν τις εκατέρωθεν επιθέσεις τους για τρίτη συνεχόμενη ημέρα και η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ των χωρών φαίνεται πως καταρρέει. Μόνο 10 πλοία πέρασαν από το Στενό του Ορμούζ τη Δευτέρα, το χαμηλότερο επίπεδο σε ένα μήνα, σύμφωνα με την Kpler, μια εταιρεία ναυτιλιακών δεδομένων.
Την ίδια ώρα το Ιράν είναι σχεδόν απίθανο να υποχωρήσει ως απάντηση στην πίεση των ΗΠΑ, σύμφωνα με την Eurasia Group, την εταιρεία συμβούλων γεωπολιτικού κινδύνου. Η εταιρεία προβλέπει ότι το Ιράν θα συνεχίσει να επιτίθεται σε πλοία για να πιέσει το Ομάν και τα άλλα κράτη του Κόλπου να συμφωνήσουν να δώσουν στο Ιράν μόνιμη επιρροή στο Στενό του Ορμούζ.
Ο Lasse Kristoffersen από την άλλη δήλωσε ότι οποιοσδήποτε περιορισμός στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας θα ήταν αντίθετος με τους κανόνες που διέπουν τη διεθνή ναυτιλία εδώ και δεκαετίες. «Οποιαδήποτε παραβίαση αυτής της αρχής, φυσικά, θα μπορούσε να κάνει άλλους να μπουν στον πειρασμό να προσπαθήσουν να κάνουν το ίδιο. Και γι' αυτό θεωρούμε αυτή την αρχή τόσο υψηλή».
Ο Kristoffersen, η εταιρεία του οποίου είχε ένα πλοίο που είχε αποκλειστεί στον Περσικό Κόλπο και αποχώρησε στις αρχές Ιουλίου, δήλωσε ότι δεν θα έστελνε πλοία στον κόλπο μέχρις ότου να μην υπάρχει πλέον κίνδυνος επίθεσης στα πλοία. «Εάν η πρόθεση εξακολουθεί να υπάρχει, η στρατιωτική προστασία δεν είναι επαρκής για εμάς».
Με πληροφορίες των NYTimes/AP/CNN
