Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι είναι πιθανό να προχωρήσει σε μια ενέργεια που θα κάνει την Τουρκία «πολύ χαρούμενη», όταν ρωτήθηκε για το αίτημα της Άγκυρας σχετικά με τα μαχητικά F-35 και τους κινητήρες αεροσκαφών.
Όταν ρωτήθηκε αν πηγαίνει στην Τουρκία «με μια μεγάλη δωροσακούλα», ο Τραμπ αναφέρθηκε στη συμμετοχή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ. «Κοιτάξτε, (ο Ερντογάν) είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Κάποιοι δεν τον θεωρούν (μέλος του ΝΑΤΟ), αλλά στην πραγματικότητα είναι. Είναι ένα ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ», είπε ο Τραμπ κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στον Λευκό Οίκο. «Ναι, πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τον κάνει πολύ χαρούμενο», πρόσθεσε.
Το χρονικό με τα F-35
Η υπόθεση των F-35 αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα βασικά σημεία τριβής στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας. Το 2019, κατά την πρώτη προεδρική θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, η Ουάσιγκτον απέκλεισε την Άγκυρα από το πρόγραμμα των μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35, αντιδρώντας στην απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης να προμηθευτεί τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστήριξαν ότι η ταυτόχρονη λειτουργία των S-400 και των F-35 θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τα ευαίσθητα τεχνολογικά χαρακτηριστικά των αμερικανικών αεροσκαφών. Από την πλευρά της, η Τουρκία έχει επανειλημμένα απορρίψει αυτούς τους ισχυρισμούς, επιμένοντας ότι δεν υπάρχει ασυμβατότητα μεταξύ των δύο συστημάτων. Παράλληλα, έχει προτείνει τη σύσταση κοινής τεχνικής επιτροπής για την εξέταση του ζητήματος, υποστηρίζοντας ότι έχει τηρήσει όλες τις συμβατικές της υποχρεώσεις στο πρόγραμμα και ότι ο αποκλεισμός της παραβιάζει τις συμφωνίες που είχαν συναφθεί. Η Άγκυρα τονίζει επίσης ότι η συμμετοχή της στο πρόγραμμα θα ενίσχυε όχι μόνο τις δικές της αμυντικές δυνατότητες, αλλά και τη συνολική αποτρεπτική ισχύ του ΝΑΤΟ.
Βανς: «Επανεξετάζουμε τα δεδομένα για τα F-35»
Κατά τη διάρκεια δηλώσεών του, ο Ντόναλντ Τραμπ ρωτήθηκε για τις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε να προχωρήσει μια ενδεχόμενη συμφωνία σχετικά με τα F-35. Ο Αμερικανός πρόεδρος παρέπεμψε την ερώτηση στον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος αποκάλυψε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη αξιολόγηση του ζητήματος από κορυφαίους αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης, μεταξύ των οποίων και ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
«Υπάρχουν ορισμένες προϋποθέσεις που πρέπει να διαπιστώσουμε ότι πληρούνται ώστε να υπάρχει συμμόρφωση με την αμερικανική νομοθεσία. Ο πρόεδρος μας έχει ζητήσει να εξετάσουμε όλα τα δεδομένα και να επιβεβαιώσουμε ότι αυτό ισχύει. Πρόκειται ουσιαστικά για ένα θέμα που συνδέεται με το Κογκρέσο και με τη διασφάλιση ότι η Τουρκία πληροί τις απαιτήσεις της αμερικανικής νομοθεσίας προκειμένου να αποκτήσει τα F-35. Όταν ολοκληρωθεί η αξιολόγηση, θα υπάρξουν σχετικές ανακοινώσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η κίνηση Τραμπ για το KAAN και οι αντιδράσεις του Κογκρέσου
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται διατεθειμένη να προχωρήσει στην έγκριση πώλησης δεκάδων αεροπορικών κινητήρων στην Τουρκία, παρά τις αντιρρήσεις μελών του αμερικανικού Κογκρέσου. Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Reuters, η κίνηση έχει ιδιαίτερο πολιτικό και συμβολικό βάρος, καθώς πραγματοποιείται ενόψει της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα φιλοξενηθεί στην Τουρκία τον επόμενο μήνα.
Οι κινητήρες, που κατασκευάζονται από τη General Electric, προορίζονται για το KAAN, το πρώτο μαχητικό αεροσκάφος εγχώριας σχεδίασης και ανάπτυξης της Τουρκίας. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2016, στο πλαίσιο της στρατηγικής της Άγκυρας για μεγαλύτερη αυτονομία στην αμυντική βιομηχανία. Σύμφωνα με μία από τις πηγές του Reuters, η αξία της συμφωνίας εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 700 εκατ. δολάρια.
Όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα, οι σχέσεις Ουάσιγκτον και Άγκυρας εμφανίζονται βελτιωμένες κατά τη δεύτερη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα εκφραστεί θετικά για τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ωστόσο, το ζήτημα των F-35 εξακολουθεί να αποτελεί βασική πηγή έντασης μεταξύ των δύο χωρών, καθώς συνδέεται άμεσα με την αγορά των ρωσικών S-400 και τις κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ στην Τουρκία, θεωρώντας ότι τα συγκεκριμένα συστήματα συνιστούν απειλή για την ασφάλεια και τη διαλειτουργικότητα των συμμαχικών αμυντικών δομών.
