Ένα ιδιωτικό ταμείο ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων, σχεδιασμένο να τονώσει τις επενδύσεις στο Ιράν, περιγράφεται στη συμφωνία-πλαίσιο ΗΠΑ-Ιράν και περισσότερο από το μισό αυτού του ποσού έχει ήδη δεσμευτεί, δήλωσε στο Reuters πηγή με άμεση γνώση της συμφωνίας.
Το ταμείο έχει σχεδιαστεί για να δώσει και στις δύο πλευρές ένα οικονομικό κίνητρο ώστε να καταλήξουν σε μια τελική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, ανέφερε η πηγή.
Η ύπαρξη του ταμείου έχει αναφερθεί προηγουμένως, αλλά το Reuters αποκαλύπτει για πρώτη φορά ότι περισσότερο από το μισό ποσό έχει ήδη δεσμευτεί και ότι θα αποτελείται εξ ολοκλήρου από κεφάλαια του ιδιωτικού τομέα.
Αμερικανοί και ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν την Κυριακή ότι συμφώνησαν σε ένα πλαίσιο για τον τερματισμό του πολέμου, τον τερματισμό του αμερικανικού αποκλεισμού του Ιράν και το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, μιας βασικής οδού εφοδιασμού για το παγκόσμιο πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Το νέο ταμείο αποτελεί ένα ιδιωτικό επενδυτικό όχημα, όχι ένα πρόγραμμα ανασυγκρότησης ή πολεμικών αποζημιώσεων, και δεν θα περιλαμβάνει κρατικά χρήματα ή επιχορηγήσεις, ανέφερε η πηγή, προσθέτοντας ότι εταιρείες με έδρα τις ΗΠΑ, τα αραβικά κράτη του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική έχουν συμφωνήσει να δεσμεύσουν χρηματοδότηση.
Οι δεσμευμένες επενδύσεις εκτείνονται στους τομείς της ενέργειας, των logistics (εφοδιαστική αλυσίδα), της μεταποίησης και των μεταφορών, σημείωσε η πηγή.
Μια ανώτερη ιρανική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη είχε αρχικά ζητήσει 400 δισεκατομμύρια δολάρια ως αποζημίωση για τις πολεμικές ζημιές από τις ΗΠΑ, αλλά η Ουάσιγκτον ξεκαθάρισε ότι δεν θα τις παρείχε.
Στη συνέχεια γεννήθηκε η ιδέα για το ταμείο, το οποίο πρόκειται να ονομαστεί «Ταμείο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης».
Ο μηχανισμός προβλέπει τη συνεισφορά των χωρών της περιοχής με διάφορους τρόπους, ανέφερε η ιρανική πηγή. Αυτοί περιλαμβάνουν την εξασφάλιση δανείων, τη δημιουργία πιστωτικών γραμμών ή την απευθείας χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης τοποθεσιών που υπέστησαν ζημιές στον πόλεμο, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων όπως το συγκρότημα χάλυβα Mobarakeh, διυλιστήρια, αεροδρόμια και, γενικότερα, υποδομές που επλήγησαν από τη σύγκρουση.
Το Ιράν, μία από τις μεγαλύτερες οικονομίες της Μέσης Ανατολής, δεν έχει προσελκύσει σχεδόν καμία σημαντική ξένη άμεση επένδυση τις τελευταίες τέσσερις δεκαετίες, αποκλεισμένο από τις παγκόσμιες κεφαλαιαγορές λόγω των διαδοχικών κυμάτων αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων.
Η χώρα διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα φυσικού αερίου στον κόσμο και τα τέταρτα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου.Διαθέτει επίσης έναν νεαρό, μορφωμένο πληθυσμό άνω των 92 εκατομμυρίων ανθρώπων, μια διαφοροποιημένη βιομηχανική βάση και σημαντικές αναξιοποίητες προοπτικές σε τομείς που κυμαίνονται από τα πετροχημικά και την εξόρυξη, μέχρι τον τουρισμό και τη γεωργία.
Το επενδυτικό ταμείο είναι εντελώς ξεχωριστό από ένα παράλληλο κανάλι διαπραγματεύσεων για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την αποδέσμευση των κυρίαρχων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων που είναι παγωμένα στο εξωτερικό, δήλωσε η πηγή που γνωρίζει τη συμφωνία, περιγράφοντας τα δύο αυτά ως διακριτούς χρηματοοικονομικούς μηχανισμούς με διαφορετικούς σκοπούς και χρονοδιαγράμματα.
Το ταμείο δεν θα δημιουργηθεί ούτε θα τεθεί σε λειτουργία μέχρι να επιτευχθεί μια τελική και ικανοποιητική συμφωνία. Το μνημόνιο συναντίληψης (MOU), μόλις υπογραφεί, προορίζεται να οργανώσει τη διαδικασία κατά τις επόμενες 60 ημέρες.
«Θα δημιουργηθεί μόνο αφού υπογραφεί η τελική συμφωνία», δήλωσε η πηγή. «Κατά τη διάρκεια αυτών των 60 ημερών, οι διαχειριστές του ταμείου θα συνεργαστούν με τους Ιρανούς και τους επενδυτές για τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση των έργων».
Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν και το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν, το οποίο βοήθησε στη μεσολάβηση για τη συμφωνία του επενδυτικού ταμείου, δεν απάντησαν αμέσως σε αιτήματα για σχολιασμό.Μια εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου παρέπεμψε σε συνέντευξη του αντιπροέδρου JD Vance στο CBS τη Δευτέρα, στην οποία δήλωσε ότι το Ιράν θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα ταμείο ανασυγκρότησης ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων που υποστηρίζεται από τα κράτη του Κόλπου, εάν συμμορφωθεί με τη συμφωνία με την Ουάσιγκτον.
Αυτό περιλαμβάνει τη διάλυση του πυρηνικού του προγράμματος, την εξάλειψη του αποθέματος εμπλουτισμένου υλικού του και την αποδοχή ενός αυστηρού καθεστώτος επιθεώρησης και επιβολής.
Η πηγή δεν διευκρίνισε πώς ή από ποιον θα διοικείται το ταμείο, σημειώνοντας ότι βασικές λεπτομέρειες απομένει ακόμα να διευθετηθούν.
Η πηγή κατονόμασε εταιρείες από τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, τη Σιγκαπούρη, τη Μαλαισία και τις Ηνωμένες Πολιτείες μεταξύ εκείνων που έχουν αναλάβει δεσμεύσεις, αλλά αρνήθηκε να παράσχει μια πλήρη λίστα.
Το 60ήμερο μνημόνιο αποτελεί ένα πλαίσιο, όχι μια τελική συμφωνία, και οι διαπραγματευτές των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να εργαστούν σε πολλαπλά επίπεδα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, καλύπτοντας πυρηνικά ζητήματα, κυρώσεις και θέματα περιφερειακής ασφάλειας.
