Οι ΗΠΑ και το Ιράν πρέπει ακόμη να διευθετήσουν αρκετά ακανθώδη ζητήματα προτού επιτευχθεί συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου, δήλωσε το βράδυ της Πέμπτης ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Ερωτηθείς εάν ο πρόεδρος Τραμπ βρίσκεται κοντά στην υπογραφή μιας συμφωνίας, ο Βανς δήλωσε στο BBC ότι είναι πολύ νωρίς για να πει κανείς «το πότε ή το εάν» οι δύο πλευρές θα οριστικοποιήσουν τη συμφωνία.
Η συμφωνία φέρεται ότι θα παρατείνει την κατάπαυση του πυρός για 60 ημέρες και θα εκκινήσει συνομιλίες για το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Νωρίτερα την Πέμπτη, αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει στο BBC ότι οι δύο χώρες συμφώνησαν επί ενός πλαισίου συμφωνίας, εν αναμονή της έγκρισης του Τραμπ και της ηγεσίας του Ιράν. Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, ωστόσο, μετέδωσε ότι η συμφωνία δεν έχει οριστικοποιηθεί ούτε επιβεβαιωθεί.
Μιλώντας το βράδυ της Πέμπτης, ο Βανς ανέφερε ότι οι διαπραγματευτές «δουλεύουν πάνω σε ορισμένες διατυπώσεις», μεταξύ των οποίων και το «ζήτημα του εμπλουτισμού».
«Δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί, αλλά είμαστε πολύ κοντά και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε πάνω σε αυτό», δήλωσε στους δημοσιογράφους.
Οι ΗΠΑ απαιτούν εδώ και καιρό από το Ιράν να σταματήσει την παραγωγή εμπλουτισμένου ουρανίου και να εξαλείψει το υπάρχον απόθεμά του, το οποίο θεωρητικά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία πυρηνικών όπλων.
Ο Βανς εμφανίστηκε αισιόδοξος καθώς μιλούσε σε δημοσιογράφους στην Ουάσινγκτον, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ πιστεύουν πως οι Ιρανοί διαπραγματεύονται με «καλή πίστη».
Ο Τραμπ πιέζεται για ειρήνη αλλά κρατά το «Plan B» στο τραπέζι
Από τότε που τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στις 8 Απριλίου, ο Τραμπ έχει αφήσει επανειλημμένα να εννοηθεί ότι οι δύο πλευρές είναι κοντά σε συμφωνία και ότι οι διαπραγματεύσεις σημειώνουν πρόοδο. Μέχρι στιγμής ωστόσο δεν έχουν υπάρξει ουσιαστικά αποτελέσματα.
Ο πρόεδρος αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση για τον τερματισμό του πολέμου, μεταξύ άλλων από συμμάχους των κρατών του Κόλπου, από Δημοκρατικούς που αντιτίθενται σε αυτόν, καθώς και από ορισμένους Ρεπουμπλικάνους στο Κογκρέσο που έχουν εκφράσει ανησυχίες για τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Οι αντικρουόμενες αναφορές της Πέμπτης σχετικά με μια πιθανή συμφωνία υπογράμμισαν το πόσο ρευστή παραμένει η κατάσταση των διαπραγματεύσεων.
Οι δύο χώρες διέψευσαν τους ισχυρισμούς η μία της άλλης και έδωσαν ελάχιστες λεπτομέρειες σχετικά με την αναφερόμενη πρόταση, εγείροντας εκ νέου ερωτήματα για το πόσο κοντά βρίσκονται πραγματικά οι δύο πλευρές στον τερματισμό των εχθροπραξιών.
Ο Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι το «Plan Β» - δηλαδή η επιστροφή στις πολεμικές επιχειρήσεις - παραμένει στο τραπέζι.
Η παράταση της κατάπαυσης του πυρός, εν τω μεταξύ, θα επέτρεπε στις αμερικανικές και ιρανικές ομάδες να συζητήσουν τα πολύ πιο περίπλοκα και τεχνικά ζητήματα που διακυβεύονται, ιδίως όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το εναπομείναν απόθεμά του σε εξαιρετικά εμπλουτισμένο ουράνιο.
Ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να το παραλάβουν ή, από κοινού με το Ιράν, να το αραιώσουν επί τόπου ή σε μια τρίτη τοποθεσία.
Οι όροι της πρότασης και τα «κατασκευασμένα» προσχέδια
Πληροφορίες αναφέρουν ότι η φερόμενη συμφωνία θα μπορούσε να επιτρέψει την «ανεμπόδιστη» διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ και ότι το Ιράν θα είχε στη διάθεσή του 30 ημέρες για να απομακρύνει τις νάρκες από το στενό αυτό θαλάσσιο πέρασμα ναυσιπλοΐας.
Οι ΗΠΑ θα ήραν επίσης τον ναυτικό αποκλεισμό τους και θα εξέδιδαν εξαιρέσεις από τις κυρώσεις προκειμένου να επιτραπεί στο Ιράν να ξαναρχίσει την πώληση πετρελαίου.
Ο ιστότοπος Axios, ο οποίος μετέδωσε πρώτος την Πέμπτη την είδηση για προσχέδιο συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ανέφερε ότι ο Τραμπ έχει ενημερωθεί για την πρόταση, αλλά δεν την ενέκρινε αμέσως και θα χρειαζόταν μερικές ημέρες για να την εξετάσει.
Υπενθυμίζεται πως την Τετάρτη, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν στοιχεία αυτού που περιέγραψαν ως ανεπίσημο προσχέδιο ενός μνημονίου 14 σημείων μεταξύ των δύο χωρών.
Η αναφορά περιλάμβανε την άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από την Ουάσινγκτον, την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την «ευρύτερη περιοχή του Ιράν» και την αποκατάσταση της μη στρατιωτικής ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, με το Ιράν και το Ομάν να έχουν τον έλεγχο της διαχείρισης και της δρομολόγησης των πλοίων.
Ο Λευκός Οίκος χαρακτήρισε το φερόμενο προσχέδιο ως «απόλυτο αποκύημα φαντασίας».
Στο πλαίσιο της ενημέρωσης του Λευκού Οίκου νωρίτερα την Πέμπτη, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ αρνήθηκε να επιβεβαιώσει ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία. «Είναι πάντα λάθος να προτρέχεις του προέδρου», δήλωσε, «και όλα πρόκειται να αποτελέσουν απόφαση του προέδρου».
«Κανένα αμερικανικό αεροσκάφος δεν καταρρίφθηκε»
Εν τω μεταξύ, τόσο το Ιράν όσο και οι ΗΠΑ έχουν κατηγορήσει η μία την άλλη για παραβίαση της εύθραυστης κατάπαυσης του πυρός τις τελευταίες ημέρες.
Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν (IRGC) ανακοίνωσε ότι έπληξε αμερικανική βάση στην περιοχή την Πέμπτη, μετά από νέα αμερικανικά πλήγματα στο νότιο Ιράν κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν την Πέμπτη ότι οι δυνάμεις της χώρας κατέρριψαν ένα αμερικανικό αεροσκάφος, πιθανώς μη επανδρωμένο (drone). Ωστόσο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) απέρριψε τις αναφορές, αναφέροντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Κανένα αμερικανικό αεροσκάφος δεν καταρρίφθηκε. Όλα τα αεροπορικά μέσα των ΗΠΑ είναι καταγεγραμμένα και ασφαλή».
