ΗΠΑ και Ιράν ζυγίζουν ένα πιθανό μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης καθώς ο Τραμπ πιέζεται για τη λήξη του πολέμου, λίγο πριν την επίσκεψή του στην Κίνα και τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Σι Τζινπινγκ.
Ο Τραμπ και οι Ιρανοί περιστρέφονται μια ακόμα φορά γύρω από μία νέα πρόταση, η οποία από 14 σημεία έχει περιοριστεί σε μία μόνο σελίδα,σύμφωνα με τα αμερικανικά Μέσα, τα οποία επιμένουν ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται στο πιο κοντινό σημείο από την έναρξη των συνομιλιών. Το Ιράν από την πλευρά του διαψεύδει, ο Τραμπ επιμένει στη μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου και απειλεί με ακόμη πιο έντονο βομβαρδισμό, σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία και την ίδια ώρα η Κίνα, στωικά καραδοκεί.
Σύμφωνα με το Bloomberg, ο Τραμπ αναζητά μία έξοδο καθώς οι τιμές του πετρελαίου συνεχίζουν να αυξάνονται και καταστρέφουν την όποια πολιτική σταθερότητα. Ο Τραμπ όμως, παρά τα όσα δηλώνει, είναι ακόμα αντιμέτωπος με το δίλημμα καθώς επιδιώκει να εκτονώσει την ενεργειακή κρίση που δημιούργησε, επιτιθέμενος στο Ιράν μαζί με το Ισραήλ στα τέλη Φεβρουαρίου. Η πίεση αυξάνεται για τον Αμερικανό πρόεδρο εν όψει της προγραμματισμένης επίσκεψής του στις 14 και 15 Μαΐου στην Κίνα, όπου θα συναντηθεί με τον Σι Τζινπίνγκ. Μία συνάντηση που είχε αναβληθεί στις πρώτες ημέρες της έναρξης του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ στη Μέση Ανατολή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η ειρηνοποιός Κίνα
Η στωικότητα της Κίνας φαίνεται πως αποδίδει. Ο Τραμπ πιέζεται πριν την επίσκεψη στις 14 και 15 Μαΐου, μία επίσκεψη που γίνεται στον απόηχο της συνάντησης του Ιρανού ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί στην Κίνα. Η επίσκεψη Αραγτσί, μόλις λίγες μέρες πριν την επίσκεψη Τραμπ, προκαλεί μόνο μία ερώτηση: Μπορεί η Κίνα να αναλάβει τον ρόλο του ειρηνευτικού μεσολαβητή στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν;
Με μία κατάπαυση του πυρός να κρέμεται από ένα τεντωμένο σχοινί, και σε μία συνθήκη όπου η διπλωματία σταματά και ξεκινά με συνεχείς αποτυχίες για μία συμφωνία, που θα βάλει τέλος σε έναν πόλεμο, που απειλεί να παρασύρει την παγκόσμια οικονομία, η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον αναζητούν μία έξοδο.
Και το Πεκίνο, τουλάχιστον στη θεωρία είναι ένας καλός υποψήφιος για να αναλάβει αυτόν τον ρόλο.
Η Κίνα είναι ένας από τους στενούς διπλωματικούς και οικονομικούς συμμάχους του Ιράν, μια πίστη που βασίζεται στις κοινές τριβές της με τις ΗΠΑ και στη δίψα για φθηνό πετρέλαιο. Έχει επίσης ανοιχτή γραμμή με την Ουάσινγκτον και την άμεση επαφή του Τραμπ κατά τη συνάντησή του με τον ηγέτη Σι Τζινπίνγκ την επόμενη εβδομάδα.
Αυτή η συγκεκριμένη χρονική στιγμή ήταν που κατά πάσα πιθανότητα έφερε τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί στο Πεκίνο, όπου εξέφρασε την ελπίδα ότι το Πεκίνο θα μπορούσε να αποτρέψει «παραβιάσεις της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας» σε μια συνάντηση με τον Κινέζο ομόλογό του Γουάνγκ Γι, σύμφωνα με ιρανική ανακοίνωση. Ο Τραμπ, από την άλλη, είναι πιθανό να θέσει το ζήτημα του πολέμου. Μέχρι πρόσφατα ο Σι Τζινπίνγκ ήταν ο στόχος των ΗΠΑ σε επίπεδο οικονομικού ανταγωνισμού αλλά πλέον αυτόν τον πόλεμο του Τραμπ τον έχει επισκιάσει ο πόλεμος του Ιράν.
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ, Μάρκο Ρούμπιο, αναφέρθηκε σε αυτό την Τρίτη, όταν δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ελπίζει πως η Κίνα θα πιέσει το Ιράν να χαλαρώσει τον έλεγχο που έχει βάλει στο Στενό του Ορμούζ. Κινέζοι αξιωματούχοι από την άλλη, εδώ και εβδομάδες καλούν σε κατάπαυση του πυρό΄ς και θέτουν το Πεκίνο, ως έναν ειρηνοποιό, συμπεριλαμβανομένης της δημοσίευσης από τον Σι Τζινπίνγκ μιας γενικής πρότασης τεσσάρων σημείων για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή τον περασμένο μήνα. Ο Κινέζος ΥΠΕΞ, επανέλαβε τη θέση του Πεκίνου στη συνάντησή του με τον Αραγτσί και αναλαμβάνοντας τη δέσμευσή του να συνεχίσει να βοηθά στην έναρξη ειρηνευτικών συνομιλιών και να «διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στην αποκατάσταση της ειρήνης και της ηρεμίας στη Μέση Ανατολή», σύμφωνα με κινεζική ανακοίνωση.
Ιράν και ΗΠΑ σε κινεζικό έδαφος
Πλέον έχοντας και τις δύο πλευρές την περιοχή του μέσα σε διάστημα μόλις λίγων ημερών, είναι μία νίκη για τον Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος έχει ως στόχο να ενισχύσει τον ρόλο της Κίνας ως παγκόσμιας δύναμης. Η διαπραγμάτευση με έναν ολοένα και πιο αντιδημοφιλή ηγέτη των ΗΠΑ, ο οποίος έχει βαλτώσει σε έναν δαπανηρό πόλεμο και η αναζήτηση εύκολων νικών πιθανότατα είναι μια επιθύμητη θέση στα μάτια του Σι Τζινπίνγκ.
Κινέζικες πηγές, πρόσφατα είπαν στο CNN, ότι το Πεκίνο βλέπει πολύ προσεκτικά τον πόλεμο του αντιπάλου του με το Ιράν ως μια δυνητικά ενδυναμωμένη διαπραγματευτική του θέση. Σύμφωνα με αυτές τις πηγές, η κατάσταση θα μπορούσε τώρα να δώσει στην Κίνα μια μοναδική ευκαιρία να εκμεταλλευτεί την αντιπαράθεση ενόψει αυτών που πιθανότατα θα είναι βίαιες ενδιάμεσες εκλογές για τον Τραμπ, με τον πρόεδρο να θεωρείται πρόθυμος να παρουσιάσει απτές νίκες στους Αμερικανούς ψηφοφόρους, όπως μεγάλες κινεζικές αγορές αμερικανικών γεωργικών προϊόντων και αεροσκαφών Boeing.
Αλλά το πόσο το Πεκίνο είναι πρόθυμο να ασκήσει πίεση για να οδηγήσει τις πλευρές προς την ειρήνη είναι ένα άλλο ερώτημα - καθώς ο Σι Τζινπίνγκ επιδιώκει να εξισορροπήσει τους αυξανόμενους οικονομικούς κινδύνους από τον πόλεμο, με τις μακροπρόθεσμες φιλοδοξίες της Κίνας να τοποθετηθεί ως μια εναλλακτική παγκόσμια δύναμη στις ΗΠΑ.
Ισορροπία
Ακόμα όμως και αν η πιο συμβατική Δύση συχνά υποδηλώνει ότι το Πεκίνο είναι αυτόματα ευχαριστημένο κάθε φορά που ο αμερικανικός στρατός είναι δεσμευμένος αλλού στον κόσμο, υπάρχουν και άλλοι λόγοι για να θέλει η Κίνα να δει το τέλος του πολέμου, σχολιάζει το CNN. Η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο έχει σχετικά απομονωθεί από την ιστορική παγκόσμια πετρελαϊκή κρίση που πλήττει τους γείτονές της - συμπεριλαμβανομένων των βασικών περιφερειακών συμμάχων των ΗΠΑ - λόγω των τεράστιων αποθεμάτων πετρελαίου της Κίνας, του υψηλού επιπέδου ενεργειακής αυτάρκειας και της πρώιμης στροφής της στην πράσινη ενέργεια.
Όμως, καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται, αυτά τα αποθέματα μειώνονται, μαζί με την ενεργειακή ασφάλεια που έχει θέσει ως προτεραιότητα η κινεζική κυβέρνηση. Και παρόλο που δεν υπάρχει έλλειψη εφοδιασμού, μέχρι στιγμής, η κινεζική οικονομία εξακολουθεί να υπόκειται σε αυξημένο κόστος καυσίμων, μέρος του οποίου η κυβέρνηση έχει ζητήσει από τις εθνικές πετρελαϊκές εταιρείες να αντισταθμίσουν. Μια παγκόσμια οικονομική ύφεση λόγω του πολέμου θα βλάψει επίσης την οικονομία της Κίνας που εξαρτάται από τις εξαγωγές.
Υπάρχει επίσης ανησυχία για την επίδραση του πολέμου στις σχέσεις ΗΠΑ - Κίνας, μια σχέση που το Πεκίνο θέλει να διατηρήσει σταθερή προκειμένου να μειώσει τις τριβές στις δικές του παγκόσμιες φιλοδοξίες.
Η Κίνα συνέχισε να αγοράζει ιρανικό πετρέλαιο κατά τη διάρκεια του πολέμου, λένε οι αναλυτές, εισάγοντας ακόμα πάνω από ένα εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα τον περασμένο μήνα και αντλώντας απόθεμα από πλωτές αποθήκες που βρίσκονται ήδη στην Ασία και δεν επηρεάζονται από τον ναυτικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ από τις ΗΠΑ. Τις τελευταίες εβδομάδες, οι ΗΠΑ έχουν αυξήσει την οικονομική πίεση στις κινεζικές αγορές, οι οποίες πέρυσι αντιπροσώπευαν πάνω από το 90% των εξαγωγών του Ιράν και δίνουν στο Πεκίνο σημαντική οικονομική επιρροή έναντι του Ιράν.
Η Ουάσινγκτον τον περασμένο μήνα έβαλε στη μαύρη λίστα μια μεγάλη κινεζική πετροχημική εταιρεία, την οποία, όπως ισχυρίζεται, ήταν σημαντικός αγοραστής ιρανικού αργού. Σε μια σπάνια κίνηση, το Πεκίνο διέταξε τις εταιρείες στη χώρα να μην συμμορφωθούν με τις κυρώσεις σε αυτήν την επιχείρηση και σε τέσσερα άλλα εγχώρια διυλιστήρια που βρίσκονται στη μαύρη λίστα των ΗΠΑ.
Η Κίνα μπορεί να είναι στην ευχάριστη θέση να κερδίσει τον Τραμπ, δείχνοντας την πρόσφατη διπλωματία της με το Ιράν, στο πλαίσιο μιας καλής πίστης και σε μία απόπειρα να βοηθήσει την Ουάσινγκτον να τερματίσει τον πόλεμο. Αλλά οι αναλυτές είναι επιφυλακτικοί ότι το Πεκίνο θα χρησιμοποιήσει την επιρροή του για να πιέσει το Ιράν πολύ σκληρά ώστε να υποκύψει στις απαιτήσεις των ΗΠΑ, ειδικά χωρίς σαφή κίνητρα από την Ουάσινγκτον.
Καταρχάς, το Πεκίνο μπορεί να έχει μικρή εμπιστοσύνη στην επιρροή του επί της Τεχεράνης, παρά την διπλωματική τους πίστη. Και παρόλο που η Κίνα έχει συγκρατηθεί στις επικρίσεις της προς τις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου, εδώ και καιρό υποστηρίζει ότι ο πόλεμος είναι το χάος που πρέπει να διορθώσει η Ουάσινγκτον.
Αλλά, ακόμη και αν η Κίνα μπορεί να ασκεί σημαντική οικονομική πίεση στο Ιράν με τη μορφή αγορών πετρελαίου, εν μέσω μιας παγκόσμιας πετρελαϊκής κρίσης, η Κίνα εξακολουθεί να χρειάζεται και αυτά τα βαρέλια.
Με πληροφορίες του CNN/Bloomberg
