Οι ηγεσίες του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ) απηύθυναν κοινή έκκληση προς τις κυβερνήσεις παγκοσμίως να αποφύγουν τη συσσώρευση ενεργειακών αποθεμάτων και την επιβολή περιορισμών στις εξαγωγές, προειδοποιώντας ότι τέτοιες πρακτικές ενδέχεται να επιδεινώσουν τη μεγαλύτερη διαταραχή που έχει καταγραφεί ποτέ στην παγκόσμια αγορά ενέργειας.
Όπως αναφέρει το aljazeera, μετά από συνάντηση κορυφής, ο επικεφαλής του IEA, Φατίχ Μπιρόλ, υπογράμμισε ότι αρκετές χώρες ήδη προχωρούν σε αποθεματοποίηση ενεργειακών πόρων και περιορισμούς στις εξαγωγές, γεγονός που στρεβλώνει τη λειτουργία της αγοράς. Όπως δήλωσε, η λύση στην παρούσα κρίση δεν είναι η απομόνωση των αγορών, αλλά η ενίσχυση της διαθεσιμότητας μέσω της ελεύθερης διακίνησης των αποθεμάτων.
«Απευθύνουμε έκκληση σε όλες τις χώρες να επιτρέψουν στα ενεργειακά αποθέματα να ρέουν στις διεθνείς αγορές», τόνισε, χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένα κράτη.
Ανησυχία για τις πιο ευάλωτες οικονομίες
Από την πλευρά της, η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις επιπτώσεις που έχουν οι πρακτικές αυτές στις πιο ευάλωτες χώρες. Όπως σημείωσε, οικονομίες στην Ασία, την Υποσαχάρια Αφρική και μικρά νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους ενεργειακής επάρκειας.
«Πρώτα μην κάνετε κακό», δήλωσε χαρακτηριστικά, καλώντας τις κυβερνήσεις να αποφύγουν πολιτικές που μπορεί να εντείνουν τις ελλείψεις και να αυξήσουν τις τιμές.
Σύμφωνα με τους διεθνείς οργανισμούς, η συσσώρευση αποθεμάτων και οι περιορισμοί στις εξαγωγές δημιουργούν τεχνητές ελλείψεις, οδηγώντας σε αυξήσεις τιμών και ενισχύοντας τη μεταβλητότητα στις αγορές ενέργειας. Το φαινόμενο αυτό πλήττει κυρίως τις χώρες με περιορισμένη πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους και μικρή διαπραγματευτική ισχύ.
Η ΕΕ επιταχύνει τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, προειδοποίησε ότι η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της υπερβολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, την ώρα που η διεθνής αστάθεια εντείνεται. Όπως τόνισε η ίδια, μέσα σε διάστημα μόλις 44 ημερών από την έναρξη των επιθέσεων των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, το κόστος εισαγωγών ορυκτών καυσίμων για την ΕΕ αυξήθηκε κατά περισσότερα από 22 δισεκατομμύρια ευρώ. Η αύξηση αυτή σημειώθηκε χωρίς καμία επιπλέον ενεργειακή προμήθεια, γεγονός που καταδεικνύει τη δομική ευαλωτότητα της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας σε εξωτερικούς κραδασμούς.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η στρατηγική απανθρακοποίησης της ΕΕ καθίσταται πλέον ακόμη πιο επιτακτική. Τόνισε ότι η Ευρώπη διαθέτει ήδη σημαντική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια, τις οποίες χαρακτήρισε «εγχώριες» και αξιόπιστες. Όπως σημείωσε, ο στόχος είναι η ενίσχυση ενός ενεργειακού μοντέλου που θα είναι οικονομικά προσιτό, ασφαλές και λιγότερο εξαρτημένο από ασταθείς διεθνείς παράγοντες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να παρουσιάσει την επόμενη εβδομάδα μια συνολική στρατηγική για τον περιορισμό των οικονομικών επιπτώσεων της κρίσης. Στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας βρίσκεται ο καλύτερος συντονισμός των κρατών-μελών, τόσο για την ενίσχυση των αποθεμάτων φυσικού αερίου όσο και για την πιθανή αξιοποίηση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Παράλληλα, εξετάζεται μεγαλύτερη ευελιξία στους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, με στόχο τη στήριξη επενδύσεων στον ενεργειακό τομέα, ενώ δίνεται έμφαση και στην ανάγκη υιοθέτησης πρόσθετων μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας.
Σχεδόν 100 δολάρια το βαρέλι
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν ξανά, αφού ανέβηκαν για λίγο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε ότι το Ιράν είχε έρθει σε επαφή και ήθελε «πολύ απεγνωσμένα» να καταλήξει σε συμφωνία, παρά τον αποκλεισμό του στενού του Ορμούζ.
Η τιμή του αργού πετρελαίου Brent διεθνώς αυξήθηκε πάνω από το βασικό ψυχολογικό όριο νωρίτερα μέσα στην ημέρα, σε κάποιο σημείο κατά 6,9% στα 101,70 δολάρια το βαρέλι, μετά την είδηση του σχεδίου του Αμερικανού προέδρου να μπλοκάρει την πλωτή οδό για την ιρανική θαλάσσια κυκλοφορία .
Ωστόσο, αργότερα υποχώρησε σε λίγο πάνω από 99 δολάρια το βαρέλι, αφού ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αποκλεισμός είχε τεθεί σε ισχύ και οι Ιρανοί στη συνέχεια επικοινώνησαν μαζί του.
Αναλυτικά η κοινή δήλωση των ΔΝΤ, Παγκόσμιας Τράπεζας και ΔΟΕ
«Όπως σημειώσαμε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο αντίκτυπος του πολέμου είναι σημαντικός, παγκόσμιος και εξαιρετικά ασύμμετρος, επηρεάζοντας δυσανάλογα τους εισαγωγείς ενέργειας, ιδίως τις χώρες χαμηλού εισοδήματος. Το σοκ έχει οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων, προκαλώντας ανησυχίες για την επισιτιστική ασφάλεια και απώλειες θέσεων εργασίας. Ορισμένοι παραγωγοί πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή έχουν επίσης δει μια δραματική απώλεια εσόδων από εξαγωγές.
«Η κατάσταση παραμένει πολύ αβέβαιη και η ναυτιλία μέσω του Στενού του Ορμούζ δεν έχει ακόμη ομαλοποιηθεί. Ακόμα και μετά την επανέναρξη των τακτικών ροών ναυτιλίας μέσω του Στενού, θα χρειαστεί χρόνος για να επανέλθουν οι παγκόσμιες προμήθειες βασικών προϊόντων στα προ-συγκρουσιακά τους επίπεδα - και οι τιμές των καυσίμων και των λιπασμάτων ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές για παρατεταμένο χρονικό διάστημα, δεδομένων των ζημιών στις υποδομές. Λόγω των διαταραχών του εφοδιασμού, οι ελλείψεις βασικών εισροών είναι πιθανό να έχουν επιπτώσεις στην ενέργεια, τα τρόφιμα και άλλες βιομηχανίες. Ο πόλεμος έχει επίσης εκτοπίσει βίαια ανθρώπους, έχει επηρεάσει θέσεις εργασίας και έχει μειώσει τα ταξίδια και τον τουρισμό, κάτι που μπορεί να χρειαστεί χρόνο για να αντιστραφεί.
«Σήμερα, μοιραστήκαμε τις τελευταίες αξιολογήσεις μας, ενόψει της δημοσίευσης αυτήν την Τρίτη, 14 Απριλίου, της μηνιαίας Έκθεσης για την Αγορά Πετρελαίου του IEA και των Παγκόσμιων Οικονομικών Προοπτικών του ΔΝΤ. Συζητήσαμε επίσης την κατάσταση των χωρών που επλήγησαν περισσότερο από το σοκ, καθώς και τις αντιδράσεις των θεσμών μας. Οι ομάδες μας συνεργάζονται στενά, μεταξύ άλλων σε επίπεδο χώρας, για να αξιοποιήσουν την αντίστοιχη εμπειρογνωμοσύνη μας και να βοηθήσουν τις χώρες μέσω εξατομικευμένων συμβουλών πολιτικής και, στην περίπτωση του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, οικονομικής υποστήριξης όπου χρειάζεται.»
«Θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά και να αξιολογούμε τον αντίκτυπο του πολέμου στις αγορές ενέργειας, την παγκόσμια οικονομία και τις μεμονωμένες χώρες, και να συντονίζουμε την αντίδραση και την υποστήριξή μας προς τις χώρες μέλη μας — συνεργαζόμενοι και αξιοποιώντας την εμπειρογνωμοσύνη άλλων διεθνών οργανισμών, όπως απαιτείται, για να θέσουμε τα θεμέλια για μια ανθεκτική ανάκαμψη που προσφέρει σταθερότητα, ανάπτυξη και θέσεις εργασίας.»
Σχετικά με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας, η παγκόσμια ενεργειακή αρχή, ιδρύθηκε το 1974 για να βοηθήσει τα κράτη μέλη του να συντονίσουν τις συλλογικές αντιδράσεις σε σημαντικές διαταραχές του εφοδιασμού με πετρέλαιο. Η αποστολή του έχει επεκταθεί και εξελιχθεί έκτοτε και σήμερα βασίζεται σε τρεις κύριους πυλώνες: την εξασφάλιση της παγκόσμιας ενεργειακής ασφάλειας, την επέκταση της ενεργειακής συνεργασίας και του διαλόγου σε όλο τον κόσμο και την υποστήριξη ενός ασφαλούς, οικονομικά προσιτού και βιώσιμου ενεργειακού μέλλοντος. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τη διεύθυνση https://www.iea.org/.
Σχετικά με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
Το ΔΝΤ είναι ένας παγκόσμιος οργανισμός που εργάζεται για την υποστήριξη της οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας για όλες τις 191 χώρες μέλη του. Το επιτυγχάνει αυτό υποστηρίζοντας οικονομικές πολιτικές που προωθούν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τη νομισματική συνεργασία, οι οποίες είναι απαραίτητες για την αύξηση της παραγωγικότητας, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την οικονομική ευημερία. Το ΔΝΤ διοικείται από τις χώρες μέλη του και λογοδοτεί σε αυτές. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τη διεύθυνση https://www.imf.org
Σχετικά με τον Όμιλο της Παγκόσμιας Τράπεζας
Ο Όμιλος της Παγκόσμιας Τράπεζας εργάζεται για τη δημιουργία ενός κόσμου απαλλαγμένου από φτώχεια σε έναν βιώσιμο πλανήτη μέσω ενός συνδυασμού χρηματοδότησης, γνώσης και εμπειρογνωμοσύνης. Αποτελείται από την Παγκόσμια Τράπεζα, συμπεριλαμβανομένης της Διεθνούς Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (IBRD) και του Διεθνούς Συνδέσμου Ανάπτυξης (IDA), τον Διεθνή Οργανισμό Χρηματοδότησης (IFC), τον Οργανισμό Εγγύησης Πολυμερών Επενδύσεων (MIGA) και το Διεθνές Κέντρο Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών (ICSID)».
