Οι γάτες που ζουν σε εξωτερικούς χώρους έχουν, σύμφωνα με ειδικούς, σημαντικά μικρότερη διάρκεια ζωής σε σχέση με εκείνες που παραμένουν μέσα στο σπίτι. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερα έξω ζουν τουλάχιστον δύο έως τρία χρόνια λιγότερο από τις γάτες που ζουν σε εσωτερικό περιβάλλον, ενώ παράλληλα εκτίθενται σε πολλαπλούς κινδύνους που απειλούν άμεσα την ασφάλεια και την υγεία τους.
Παράλληλα, όπως σημειώνει ο Independent τονίζεται ότι οι οικόσιτες γάτες δεν επηρεάζουν μόνο την ίδια την άγρια ζωή, καθώς στην Αυστραλία τα 5,3 εκατομμύρια γάτες υπολογίζεται ότι σκοτώνουν περίπου 546 εκατομμύρια ζώα κάθε χρόνο. Ωστόσο, πέρα από τον οικολογικό αντίκτυπο, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των γατών ενέχει σοβαρούς κινδύνους και για τις ίδιες.
Οι βασικοί κίνδυνοι για τις γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερα
Έρευνες δείχνουν ότι η πλειονότητα των τραυματισμών και θανάτων γατών που κινούνται εκτός σπιτιού οφείλεται σε τροχαία ατυχήματα, καβγάδες με άλλα ζώα και πτώσεις από ύψος. Μάλιστα, μελέτες σε Αυστραλία και άλλες χώρες καταγράφουν ότι μεγάλο ποσοστό ιδιοκτητών έχει χάσει γάτα ενώ αυτή περιφερόταν έξω, με τα τροχαία να αποτελούν τον πιο συχνό και θανατηφόρο κίνδυνο.
Η πρόσφατη επιστημονική ανασκόπηση των ερευνητών καταλήγει ότι η παραμονή της γάτας στο σπίτι δεν ωφελεί μόνο το περιβάλλον και την άγρια ζωή, αλλά αποτελεί και τη πιο ασφαλή επιλογή για το ίδιο το ζώο.
Τι δείχνουν οι διεθνείς μελέτες
Η χρήση καμερών σε κολάρα γατών έχει αποκαλύψει την πραγματική έκταση των κινδύνων. Σε έρευνα στις ΗΠΑ με 55 γάτες που κινούνταν ελεύθερα, καταγράφηκε ότι:
- 45% διέσχισαν δρόμους
- 25% ήρθαν σε επαφή με άλλες γάτες
- 25% κινδύνευσαν από πιθανή δηλητηρίαση
- 20% εισχώρησαν κάτω από σπίτια
- 20% εξερεύνησαν αποχετεύσεις ομβρίων
Αντίστοιχα, στη Νέα Ζηλανδία παρατηρήθηκε ότι το 59% έπινε νερό εκτός σπιτιού και το 40% έτρωγε μακριά από αυτό, ενώ το 32% διέσχιζε δρόμους. Στην Αυστραλία, μελέτη σε 428 γάτες έδειξε ότι διέσχιζαν κατά μέσο όρο 4,8 δρόμους την ημέρα.
Τραυματισμοί, ασθένειες και απώλειες
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι γάτες που κυκλοφορούν ελεύθερα αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρών τραυματισμών, όπως κατάγματα, τραύματα από καβγάδες και μολύνσεις. Παράλληλα, είναι πιο εκτεθειμένες σε μολυσματικές ασθένειες, όπως ο ιός της ανοσοανεπάρκειας των αιλουροειδών (FIV), ενώ πολλά περιστατικά οδηγούν σε δαπανηρές κτηνιατρικές παρεμβάσεις.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα τροχαία ατυχήματα ευθύνονται για μεγάλο ποσοστό θανάτων σε γάτες κάτω των οκτώ ετών, ενώ εκτιμάται ότι έως και το 24% των γατών μπορεί να χτυπηθούν από όχημα στη διάρκεια της ζωής τους, με τα περισσότερα περιστατικά να είναι θανατηφόρα.
Ακόμη και γνωστά περιστατικά, όπως ο θάνατος της γάτας της πρώην πρωθυπουργού της Νέας Ζηλανδίας Τζασίντα Άρντερν, επιβεβαιώνουν ότι κανένα ζώο δεν είναι προστατευμένο από αυτούς τους κινδύνους.
Συνδυάζοντας τα διαθέσιμα δεδομένα, οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι γάτες εξωτερικού χώρου ζουν κατά μέσο όρο 2 έως 3 χρόνια λιγότερο σε σχέση με εκείνες που παραμένουν περιορισμένες στο σπίτι. Επιπλέον, όσες επιβιώνουν από ατυχήματα ή ασθένειες συχνά αντιμετωπίζουν μόνιμες αναπηρίες ή χρόνια προβλήματα υγείας.
Πώς μπορούν οι ιδιοκτήτες να προστατεύσουν τις γάτες τους
Οι ειδικοί προτείνουν ως βασική λύση τον περιορισμό των γατών εντός της ιδιοκτησίας. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα εγκλεισμό μέσα στο σπίτι, αλλά ασφαλείς εναλλακτικές όπως:
- διαμορφωμένες αυλές με προστατευτικά συστήματα
- “catios” (κλειστοί εξωτερικοί χώροι για γάτες)
- βόλτες με λουρί και σαμαράκι
Παράλληλα, τονίζεται ότι οι γάτες χρειάζονται πλούσιο εσωτερικό περιβάλλον με παιχνίδια, σημεία αναρρίχησης, ξυσίματα και ήσυχους χώρους ξεκούρασης. Για νοικοκυριά με πολλές γάτες, συστήνεται επαρκής αριθμός αμμολεκάνων και σωστή υγιεινή.
Η έρευνα δείχνει ότι όλο και περισσότεροι ιδιοκτήτες επιλέγουν να κρατούν τις γάτες τους μέσα στο σπίτι, με τα ποσοστά να έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.































