Αντιμέτωπος με μία από τις μεγαλύτερες κρίσεις στελέχωσης των τελευταίων ετών βρίσκεται ο ελληνικός τουρισμός, καθώς η φετινή σεζόν ξεκινά με δεκάδες χιλιάδες κενές θέσεις εργασίας σε ξενοδοχεία, εστιατόρια και επιχειρήσεις φιλοξενίας σε όλη τη χώρα. Την ίδια στιγμή, οι εργαζόμενοι του κλάδου (ΠΟΕΕΤ) προχωρούν σε νέα 24ωρη πανελλαδική απεργία στις 24 Ιουνίου, καταγγέλλοντας εξαντλητικές συνθήκες εργασίας, χαμηλές αποδοχές και αδυναμία εφαρμογής βασικών εργασιακών δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις επαγγελματικών φορέων του τουρισμού και της εστίασης, αλλά και του προέδρου Γ. Χότζογλου ελλείψεις προσωπικού ξεπερνούν φέτος τις 80.000 θέσεις. Οι μεγαλύτερες ανάγκες καταγράφονται σε ειδικότητες όπως μάγειρες, σερβιτόροι, καμαριέρες, λαντζέρηδες, bartenders και υπάλληλοι υποδοχής, ενώ ιδιαίτερα έντονο εμφανίζεται πλέον το πρόβλημα και σε στελέχη υψηλής εξειδίκευσης, όπως executive chefs, sommeliers, housekeeping managers και προσωπικό spa.
Επιχειρηματίες του τουρισμού επισημαίνουν ότι αρκετές ξενοδοχειακές μονάδες δυσκολεύονται να λειτουργήσουν πλήρως ή καθυστερούν το άνοιγμά τους λόγω της αδυναμίας εύρεσης προσωπικού. Όπως αναφέρουν, η κρίση στελέχωσης έχει ενταθεί μετά την πανδημία, όταν χιλιάδες εργαζόμενοι εγκατέλειψαν οριστικά τον κλάδο αναζητώντας σταθερότερες συνθήκες εργασίας και καλύτερες αποδοχές σε άλλους τομείς της οικονομίας.
Την ίδια ώρα, οι επιχειρήσεις στρέφονται όλο και περισσότερο στη λύση των μετακλήσεων εργαζομένων από τρίτες χώρες, προκειμένου να καλύψουν τα κενά. Για τη φετινή χρονιά έχουν εγκριθεί περίπου 9.500 θέσεις εργασίας στον τουρισμό μέσω της διαδικασίας μετάκλησης αλλοδαπών εργαζομένων. Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι σημαντικός αριθμός από αυτούς τελικά δεν φτάνει ποτέ στην Ελλάδα, εξαιτίας των καθυστερήσεων στην έκδοση βίζας και των πολύπλοκων γραφειοκρατικών διαδικασιών.
Οι κυριότερες χώρες προέλευσης των εργαζομένων είναι η Ινδία, οι Φιλιππίνες, το Μπανγκλαντές, το Νεπάλ, η Αίγυπτος και το Βιετνάμ. Παράλληλα, φέτος παρατηρείται προσπάθεια ένταξης στην αγορά εργασίας μεταναστών και αιτούντων άσυλο που ήδη βρίσκονται στην Ελλάδα, κυρίως σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
Παρά τις προσπάθειες των επιχειρήσεων, οι εργαζόμενοι του κλάδου υποστηρίζουν ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη διαθέσιμου προσωπικού, αλλά οι συνθήκες εργασίας που επικρατούν στον τουρισμό και την εστίαση. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό – Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ), η οποία έχει προκηρύξει 24ωρη πανελλαδική απεργία στις 24 Ιουνίου, κάνει λόγο για «μοντέλο εργασιακής εξουθένωσης» που οδηγεί ολοένα και περισσότερους εργαζόμενους εκτός κλάδου.
Στην ανακοίνωσή της, η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι οι αυξήσεις που προβλέπονται από τις συλλογικές συμβάσεις εξανεμίζονται από την ακρίβεια και τον πληθωρισμό, ενώ καταγγέλλει πως πολλοί εποχικά εργαζόμενοι λαμβάνουν πλέον υψηλά φορολογικά εκκαθαριστικά λόγω της αύξησης του επιδόματος ανεργίας και της υπέρβασης του αφορολόγητου ορίου.
Παράλληλα, οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν ότι σε αρκετές επιχειρήσεις εξακολουθούν να επικρατούν εξαντλητικά ωράρια, με 7ήμερη εργασία και πολύωρες βάρδιες κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου. Όπως αναφέρουν, η έλλειψη επαρκών ελέγχων έχει οδηγήσει σε φαινόμενα καταστρατήγησης της εργατικής νομοθεσίας, ενώ η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας παραμένει αποσπασματική.
Η νέα απεργιακή κινητοποίηση αναμένεται να αυξήσει την πίεση προς την κυβέρνηση και τους εργοδοτικούς φορείς, σε μια περίοδο όπου ο ελληνικός τουρισμός προσδοκά ακόμη μία χρονιά υψηλών αφίξεων και ισχυρών εσόδων. Ωστόσο, το πρόβλημα της έλλειψης ανθρώπινου δυναμικού δείχνει πλέον να αποκτά μόνιμα χαρακτηριστικά, αναδεικνύοντας τις βαθύτερες δυσλειτουργίες του εργασιακού μοντέλου στον κλάδο της φιλοξενίας.
Οι μεγαλύτερες ελλείψεις προσωπικού στον τουρισμό και την εστίαση καταγράφονται φέτος τόσο σε βασικές θέσεις λειτουργίας ξενοδοχείων και εστιατορίων όσο και σε ειδικότητες υψηλής εξειδίκευσης.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, ιδιαίτερα δύσκολη παραμένει η εύρεση:
- μαγείρων και βοηθών κουζίνας,
- σερβιτόρων,
- καμαριέρων,
- λαντζέρηδων,
- bartenders,
- υπαλλήλων υποδοχής (reception και front office),
- συντηρητών ξενοδοχειακού εξοπλισμού,
- προσωπικού καθαριότητας,
- οδηγών μεταφοράς πελατών.
