Δεν συνηθίζεται ένας πρωθυπουργός να μιλάει απαξιωτικά για έναν ομόλογο του μιας φίλης και συμμάχου χώρας, ιδιαίτερα όταν και δύο χώρες ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ακόμα πιο σπάνιοι είναι οι απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί στις διακρατικές σχέσεις όταν ο αποδέκτης τους δεν έχει δώσει καμία αφορμή -αντιθέτως μάλιστα. Γι’ αυτό ακριβώς προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση ο τρόπος με τον οποίο μίλησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ.
Ευτυχώς δεν είμαι Σάντσεθ
Στη συνέντευξη που έδωσε στο iefimerida o πρωθυπουργός ρωτήθηκε για τη στάση του απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν σε σχέση με τις διαφορετικές επιλογές που έκανε ο Σάντσεθ.
Παραθέτουμε το διάλογο:
Σοφία Γιαννακά: Άκουσα την Ιταλίδα Πρωθυπουργό, την κα Μελόνι, χθες, που έλεγε ότι είναι μια επέμβαση που αντιβαίνει τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Εσείς δεν το έχετε πει ποτέ αυτό αυτές τις ημέρες, αυτό το διάστημα. Κάποιοι, μάλιστα, στην αντιπολίτευση σας έχουν κάνει και κριτική, λέγοντας ότι ταυτίζεστε πολύ, ότι δεν είστε ο Σάντσεθ, είπαν κάποιοι στην Αριστερά. Ο κ. Τσίπρας, μάλιστα…
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ευτυχώς, θα έλεγα.
Σοφία Γιαννακά: Ευτυχώς που δεν είστε ο Σάντσεθ. Ο κ. Τσίπρας, μάλιστα, είπε ότι είστε αυτονόητος για τον Πρόεδρο Τραμπ και διάφορα τέτοια. Πώς το σχολιάζετε και πείτε μου αν έχει αλλάξει η στάση σας απέναντι στην επέμβαση στο Ιράν.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Ελλάδα είναι δύναμη ειρήνης και η όποια παρουσία μας στην περιοχή έχει αμιγώς αμυντικά χαρακτηριστικά. Και αυτή τη στιγμή η θέση της Ελλάδος είναι απολύτως σαφής: ο πόλεμος αυτός πρέπει να τελειώσει το συντομότερο δυνατόν.
Ο πρωθυπουργός είπε ακόμα ότι τάσσεται κατά του πολέμου στο Λίβανο, παρά τη στρατηγική συμμαχία της Ελλάδας με το Ισραήλ. Προσέθεσε ότι «όλοι αυτοί οι οποίοι μπορεί να μας ασκούν μια κριτική από τα αριστερά φαντάζομαι ότι συμφωνούν με τη βασική παραδοχή ότι το Ιράν δεν μπορεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ότι το Ιράν δεν μπορεί να είναι μία μόνιμη απειλή για την ευρύτερη περιοχή μέσω ενός εκτεταμένου προγράμματος επιθετικών, το τονίζω, βαλλιστικών πυραύλων, αλλά και μέσω διάφορων οργανώσεων που δρουν ουσιαστικά ως το «μακρύ χέρι» του Ιράν στην περιοχή. Όταν οι Χούθι βομβάρδιζαν, χτυπούσαν ελληνικά πλοία τα οποία διέσχιζαν την Ερυθρά Θάλασσα, δεν θυμάμαι όλους αυτούς τους «ευαίσθητους» να κατακρίνουν αυτές τις κινήσεις».
Τι δεν είπε
Ο πρωθυπουργός είπε πολλά για τον πόλεμο, αλλά τα πιο σημαντικά ήταν αυτά που δεν είπε. Συγκεκριμένα:
Δεν έκανε καμιά μνεία στο ζήτημα της παραβίασης του διεθνούς δικαίου από τις ΗΠΑ και του Ισραήλ. Μια παραβίαση ολοφάνερη και αδιαμφισβήτητη για την οποία η κυβέρνηση τηρεί σιωπή ιχθύος.
Δεν έκανε επίσης κανένα σχόλιο για το αν το Ισραήλ λειτουργεί αποσταθεροποιητικά στην περιοχή καθώς και για το αν η κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών και η γενοκτονία στη Γάζα τροφοδοτούν τη βία στη Μέση Ανατολή. Υπενθυμίζεται ότι το Ισραήλ διαθέτει πυρηνικά όπλα για τα οποία δεν δέχεται κανέναν διεθνή έλεγχο.
Κυρίως όμως δεν είπε γιατί αισθάνεται ευτυχής που δεν είναι σαν τον Σάντσεθ. Δεν ανέφερε ποια είναι τα μεγάλη λάθη που διέπραξε ο Ισπανός πρωθυπουργός τα οποία ο ίδιος τα απέφυγε.
Και εννοείται ότι δεν εξήγησε αν και γιατί διαφωνεί με την απόφαση του Σάντσεθ να μην επιτρέψει τη χρήση των αμερικανικών βάσεων στην Ισπανία για την επίθεση στο Ιράν. Η χρήση των βάσεων συνδέεται ευθέως με το αν παραβιάζεται το διεθνές δίκαιο γιατί αυτό ήταν το βασικό επιχείρημα της ισπανικής κυβέρνησης.
Το διαφορετικό παράδειγμα
Τι είναι λοιπόν αυτό με τον Σάντσεθ που έχει ενοχλήσει τόσο πολύ τον Μητσοτάκη. Η απάντηση έχει να κάνει με την εγχώρια πολιτική σκηνή και όχι με τη διεθνή διπλωματία. Η εξωτερική πολιτική Σάντσεθ αποδεικνύει ότι:
Όσα κάνει ο Μητσοτάκης δεν είναι μονόδρομος και υπάρχουν εναλλακτικές πολιτικές επιλογές.
Οι εναλλακτικές αυτές είναι ρεαλιστικές στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ και της ΕΕ.
Υπάρχουν κυβερνήσεις που διατυπώνουν το προφανές και υπερασπίζονται έμπρακτα την ειρήνη.
Υπάρχουν ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που αρνούνται αν υποταχτούν στον Τραμπ και να συνταχθούν με τον Νετανιάχου. Υπενθυμίζεται ότι η Ισπανία είχε αντιταχθεί και στη γενοκτονία στη Γάζα.
Ο Σάντσεθ δεν είναι βέβαια κανένας… Τσε Γκεβάρα. Ένας μετριοπαθής σοσιαλδημοκράτης είναι και αυτά που κάνει θεωρούνται αυτονόητα για μια ευρωπαϊκή κυβέρνηση πριν κάποια χρόνια -ο Χάρτης του ΟΗΕ δεν είναι δα και το… Κομμουνιστικό Μανιφέστο. Το ζήτημα με τον Σάτσεθ είναι ότι κάνει αυτά που θα έπρεπε και μπορεί να κάνει και η ελληνική κυβέρνηση. Γι’ αυτό ενοχλείται ο Μητσοτάκης σε βαθμό που παραβιάζει τα διπλωματικά ήθη.
