Στο διάγγελμα του Σαββάτου 28/2 με το οποίο ανήγγειλε την έναρξη του πολέμου, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε κάνει σαφή αναφορά στο στόχο της αλλαγής καθεστώτος. Συγκεκριμένα, ο Αμερικανός Πρόεδρος απευθυνόμενος στο «μεγάλο περήφανο λαό του Ιράν, είπε ότι «η ώρα της ελευθερίας σας πλησιάζει». Προσέθεσε ότι «όταν τελειώσουμε, πάρτε τον έλεγχο της κυβέρνησής σας. Εναπόκειται σε εσάς να το κάνετε. Αυτή θα είναι η μόνη σας ευκαιρία για πολλές γενιές».
Ωστόσο, όσο περνάνε οι μέρες, ο στόχος της αλλαγής καθεστώτος φαίνεται να αφήνεται στην άκρη.
Η εκλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ
Παρά τα πολύ σοβαρά πλήγματα που έχουν καταφέρει ΗΠΑ και Ισραήλ στο στρατό, την ηγεσία και τις υποδομές του Ιράν, το καθεστώς δεν φαίνεται να κάμπτεται. Αρχικά, το αμερικανοϊσραηλινό επιτελείου φαίνεται να υπολόγιζε ότι η δολοφονία του αγιατολάχ Χαμενεΐ θα αποδιάρθρωνε τον ιρανικό στρατιωτικό μηχανισμό. Αυτό δεν συνέβη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Επιπλέον, ο πόλεμος δεν ανέδειξε μια νέα ηγεσία πιο «διαλλακτική» στα αιτήματα του Τραμπ, όπως η Ντέλσι Ροντρίγκεζ στη Βενεζουέλα. Αντιθέτως, η εκλογή του Μοτζάτμπα Χαμενεΐ στέλνει το μήνυμα ότι το Ιράν δεν είναι διατεθειμένο να συνθηκολογήσει. Ο Μοτζάτμπα Χαμενεΐ εκφράζει την πιο σκληροπυρηνική πτέρυγα του καθεστώτος και θεωρείται ο υποψήφιος που προτιμούσαν οι Φρουροί της Επανάστασης.
Παράλληλα, δεν βλέπουμε στους δρόμους του Ιράν μεγάλες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις -κάτι που είναι άλλωστε είναι πολύ δύσκολο να συμβεί ενώ πέφτουν βόμβες. Όπως είχε επισημανθεί κατά τη διάρκεια των μεγάλων διαδηλώσεων του Ιανουαρίου, δεν υπάρχει οργανωμένη δύναμη στην ιρανική αντιπολίτευση που να έχει τη δυνατότητα να καταλάβει ένα ενδεχόμενο κενό εξουσίας.
Οι Κούρδοι που διατηρούν αξιόμαχες πολιτοφυλακές και ισχυρές κοινωνικές οργανώσεις, εμφανίζονται διστακτικοί να εμπλακούν σε μια ανοιχτή σύρραξη με το καθεστώς, φοβούμενοι το άδειασμα από τις ΗΠΑ, όπως συνέβη στη Συρία.
Η αλλαγή τόνου
Η δυσκολία στην επίτευξη του στόχου της αλλαγής καθεστώτος αποτυπώνεται στην αλλαγή τόνου της αμερικανικής ηγεσίας. Ο Τραμπ προκάλεσε αίσθηση με ανάρτησή του στην οποία δήλωνε ότι δεν θα δεχτεί τίποτα λιγότερο από την παράδοση άνευ όρων του Ιράν. Εντούτοις, σε δηλώσεις του που ακολούθησαν, ο Τραμπ με τον γνωστό τραμπικό τρόπο εξήγησε ότι ο τρόπος που αντιλαμβάνεται την «άνευ όρων συνθηκολόγηση» δεν είναι ο συνήθης.
Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι «παράδοση άνευ όρων μπορεί να σημαίνει ότι το Ιράν θα το ανακοινώσει, αλλά μπορεί και να σημαίνει ότι απλώς δεν θα έχει πια τη δυνατότητα να πολεμήσει»…
Σε ανάλογο τόνο η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ είπε ότι τι το Ιράν θα θεωρηθεί σε κατάσταση «παράδοσης άνευ όρων» όταν δεν θα αποτελεί πλέον απειλή για τις ΗΠΑ και θα έχουν επιτευχθεί οι στρατιωτικοί στόχοι της επιχείρησης.
Αυτές οι δηλώσεις προδιαγράφουν ένα τέλος του πολέμου όταν θα έχει αποδυναμωθεί στρατιωτικά το Ιράν, ασχέτως αν το καθεστώς παραμείνει στη θέση του.
Όχι μια ιστορία χωρίς τέλος
Την ίδια περίπου γραμμή εξέφρασε και Ισραηλινός αξιωματούχος που συνομίλησε με τον David Ignatius της Washington Post. O αξιωματούχος επισήμανε τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που έχει προκαλέσει ο πόλεμος, με κυριότερο την άνοδο του ενεργειακού κόστους, ασκούν ισχυρή πίεση στον Τραμπ. «Δεν είμαι σίγουρος ότι είναι προς το συμφέρον μας να πολεμάμε μέχρι να ανατραπεί το καθεστώς. Κανείς δεν θέλει μια ιστορία χωρίς τέλος». Ο Ισραηλινός αξιωματούχος προσέθεσε ότι «φυσικά, θα θέλαμε να ανατρέψουμε το καθεστώς, αλλά αυτό δεν είναι ο μοναδικός τελικός στόχος. Αφού εξαλειφθούν οι βασικοί στρατιωτικοί στόχοι, το Ισραήλ θα έχει πετύχει τους στόχους του. Το Ιράν δεν θα παραδοθεί, αλλά μπορεί να στείλει μηνύματα ότι αποδέχεται μια κατάπαυση του πυρός με τους όρους των ΗΠΑ».
Το τέλος του πολέμου
Η δήλωση του Τραμπ στο CBS χτες βράδυ ότι «ο πόλεμος έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Δεν έχουν Ναυτικό, δεν έχουν επικοινωνίες, δεν έχουν Πολεμική Αεροπορία», δείχνει τη διάθεσή του να μη διαρκέσει για πολύ ακόμα αυτή η εκστρατεία που υπονομεύει την παγκόσμια οικονομία. Επιβεβαιώνει επίσης ότι το τέλος του πολέμου δεν συνδέεται κατ’ ανάγκη με την αλλαγή καθεστώτος. Βεβαίως δεν μπορεί κανείς να εκτιμήσει πόσο θα διαρκέσει η μετάβαση από το «ο πόλεμος έχει σχεδόν ολοκληρωθεί» στο «ο πόλεμος ολοκληρώθηκε».
