Ο τίτλος στο εξώφυλλο του Economist προκάλεσε αίσθηση: Ένας πόλεμος χωρίς στρατηγική. Το διεθνούς φήμης περιοδικό που είναι ταυτισμένο με τη Δύση και τις μεγάλες επιχειρήσεις, εκφράζει σοβαρές αμφιβολίες για τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. To Economist υποστηρίζει ότι δεν είναι καθαρό αν ο στόχος του πολέμου είναι δηλαδή η αποδυνάμωση του Ιράν ή η ανατροπή του ισλαμικού καθεστώτος. Επισημαίνει δε τον κίνδυνο επέκτασης της αποσταθεροποίησης και καλεί τον Ντόναλντ Τραμπ να δώσει γρήγορα τέλος στη σύρραξη.
Η επιχειρηματολογία αυτή έχει διατυπωθεί από πολλούς αναλυτές. Αλλά έχει ιδιαίτερα σημασία όταν υιοθετείται όχι από ένα έντυπο της Αριστεράς, αλλά από μια επιθεώρηση που εκφράζει τις δυτικές επιχειρηματικές ελίτ.
Παράδοση άνευ όρων
Τη σύγχυση σχετικά με την πολεμική στρατηγική των ΗΠΑ επέτεινε η σημερινή παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός Πρόεδρος έγραψε στο Truth Social: «Δεν θα υπάρξει συμφωνία με το Ιράν εκτός από την ΑΝΕΥ ΟΡΩΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ! Μετά από αυτό, και την επιλογή ενός/μίας ΜΕΓΑΛΟΥ/ΩΝ & ΑΠΟΔΕΚΤΟΥ/ΩΝ Ηγέτη/ων, εμείς, και πολλοί από τους υπέροχους και πολύ γενναίους συμμάχους και εταίρους μας, θα εργαστούμε ακούραστα για να επαναφέρουμε το Ιράν από το χείλος της καταστροφής, κάνοντάς το οικονομικά μεγαλύτερο, καλύτερο και ισχυρότερο από ποτέ. Το Ιράν θα έχει ένα μεγάλο μέλλον. «Να κάνουμε το Ιράν ξανά μεγάλο (MIGA!)».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα ερωτήματα
Είναι βέβαια προκλητικό να υπόσχεσαι ότι θα κάνεις μια χώρα μεγάλη την ώρα που τη βομβαρδίζεις ανηλεώς. Επίσης, το να δηλώνεις ότι θα διαλέξεις τον επικεφαλής μιας άλλη χώρας συνιστά έκφραση μιας ακραίας αποικιοκρατικής λογικής, βγαλμένης από τον 19ο αιώνα.
Το ερώτημα όμως είναι τι ακριβώς σημαίνει η «παράδοση άνευ όρων» την οποία απαιτεί ο Τραμπ. Είναι απίθανο να βρεθεί κάποιος ηγέτης του Ιράν να δηλώσει συνθηκολόγηση με τον τρόπο που το ζητάει ο Αμερικανός Πρόεδρος. Αυτό θα ήταν ταπεινωτικό για οποιοδήποτε έθνος, πόσο μάλλον για ένα καθεστώς του οποίου τα στελέχη δίνουν μάχη πολιτικής και προσωπικής επιβίωσης.
Από την άλλη, δεν φαίνεται ρεαλιστική αυτή τη στιγμή η προοπτική αλλαγής καθεστώτος. Δε προκύπτει από πουθενά ότι το καθεστώς της Τεχεράνης έχει υποστεί ρωγμές, ενώ δεν σημειώνονται διαμαρτυρίες στους δρόμους. Τα κουρδικά αντάρτικα τα οποία καλούν οι Αμερικανοί να κινηθούν εναντίον του καθεστώτος, εμφανίζονται επιφυλακτικά, έχοντας υπόψη τους και την πρόσφατη προδοσία της Ροζάβα από τις ΗΠΑ. Ακόμα όμως και αν οι Κούρδοι συμπράξουν με τις ΗΠΑ, δεν αρκούν για να ελέγξουν το Ιράν. Οι Κούρδοι είναι 8-10 εκατομμύρια, ενώ ο συνολικός πληθυσμός του Ιράν 93 εκατομμύρια.
Από τη στιγμή που οι Αμερικανοί δεν φαίνονται διατεθειμένοι να στείλουν στρατεύματα για να καταλάβουν το Ιράν, δεν είναι καθαρό με ποιον ακριβώς τρόπο θα πετύχουν την παράδοση του Ιράν σε σύντομο διάστημα.
Παρατεταμένος πόλεμος
Οι δηλώσεις του Τραμπ παραπέμπουν σε ένα παρατεταμένο πόλεμο. Το ερώτημα όμως είναι πόσο οικονομικά βιώσιμη είναι η παράταση του πολέμου, αφού από τα Στενά του Ορμούζ περνάει το 20% της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου. Μιλώντας στους Financial Times o υπουργός ενέργειας του Κατάρ Σαάντ αλ Κάαμπι προειδοποίησε ότι αν συνεχιστεί ο πόλεμος, οι χώρες του Κόλπου μπορεί να αναγκαστούν να σταματήσουν τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ανέφερε επίσης ότι υπάρχει ο κίνδυνος η τιμή του πετρελαίου να εκτοξευτεί στα 150 δολάρια το βαρέλι. Η άνοδος της τιμής της ενέργειας θα μπορούσε «να οδηγήσει σε κατάρρευση τις οικονομίες του κόσμου», ανέφερε ο αλ Κάαμπι.
Η προειδοποίηση ήταν σαφής και απευθυνόταν στον Τραμπ.
Ρούσος: Η στρατηγική του Ισραήλ
Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων Σωτήρης Ρούσσος εκτιμά ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν σαφή στρατηγική για το τέλος του πολέμου, κάτι που βλέπουν όλες οι πλευρές. Η επιλογή της συμμαχίας με τους Κούρδους εκφράζει αυτή τη στρατηγική αμηχανία. Αυτό που έχει στρατηγική και επιβάλλει την κατεύθυνση της σύγκρουσης, είναι το Ισραήλ».
Δεδομένου ότι το Ισραήλ δεν έχει ιδιαίτερο πρόβλημα αν η στρατηγική του λειτουργεί αποσταθεροποιητικά για όλη την περιοχή, ενδέχεται αυτό που «διαβάζουμε» ως στρατηγική ασάφεια να αποτελεί μια μορφή στρατηγικής που αποσκοπεί στη μεγαλύτερη δυνατή παράταση του πολέμου ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες μελλοντικής ανάκαμψης του Ιράν.
Όλες οι εξελίξεις για τον πόλεμο στο liveblog του Dnews.
