«Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή και ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία μας υπενθυμίζουν πόσο ευάλωτες είναι οι αγορές ενέργειας και πόσο εκτεθειμένες παραμένουν οι οικονομίες μας σε εξωτερικούς κραδασμούς», δήλωσε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μετά το πέρας του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης.
Οι υπουργοί οικονομικών, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ, συζήτησαν για τις αναταραχές στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, λόγω της αυξημένης γεωπολιτικής αστάθειας και της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις στην οικονομία της ευρωζώνης
Ο Κ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι οι υπουργοί Οκονομικών παρακολουθούν στενά τις αντιδράσεις της αγοράς από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή οικονομία έχει την ικανότητα και την ανθεκτικότητα να απορροφήσει προσωρινά σοκ. Ωστόσο προειδοποίησε, ότι πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για μια πιο παρατεταμένη περίοδο αστάθειας με πιθανές διαταραχές στη ναυτιλία, αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας και επιπτώσεις στον πληθωρισμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, αλλά και ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία μας υπενθυμίζουν πόσο ευάλωτες είναι οι αγορές ενέργειας και πόσο εκτεθειμένες μπορεί να παραμείνουν οι οικονομίες μας σε εξωτερικούς κραδασμούς.
«Βλέπουμε ανοδικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας και συζητήσαμε τα είδη μέτρων που εξετάζουν τα κράτη μέλη, μαζί με την ανάγκη να παραμείνουμε συντονισμένοι στη δράση», ανέφερε ο πρόεδρος του Eurogroup, επισημαίνοντας ότι στόχος είναι η προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Ο Κ. Πιερρακάκης ανέφερε επίσης ότι παράλληλα με τη συζήτηση για τις άμεσες εξελίξεις στις αγορές ενέργειας, το Eurogroup εξέτασε και τις διαρθρωτικές πτυχές της ενέργειας στην Ευρώπη, εστιάζοντας στην επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, στην περαιτέρω ανάπτυξη και διασύνδεση των ευρωπαϊκών ενεργειακών δικτύων, στη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας και ολοκληρωμένων ενεργειακών αγορών, και στην υποστήριξη των επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, ενεργειακή απόδοση και ενεργειακή ασφάλεια.
Κατά τον Κ. Πιερρακάκη, η τρέχουσα κατάσταση αναδεικνύει το γεγονός ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει σε μια συνεχή λειτουργία διαχείρισης κρίσεων και η ευρωπαϊκή στρατηγική πρέπει να υπερβεί την κρίση της στιγμής. Όπως είπε, «οι πρόσφατες εξελίξεις ενισχύουν την πεποίθησή μας ότι πρέπει να κινηθούμε πιο γρήγορα για να ενισχύσουμε την οικονομία μας, μαζί με τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης». Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «τώρα απαιτούνται άλματα προς τα εμπρός, μαζί με πιο αποφασιστική δράση». Η κρίση, τόνισε, δεν αλλάζει τους στόχους μας, αντιθέτως επιταχύνει την ανάγκη για την επίτευξή τους.
Ερωτηθείς αν οι χώρες της ευρωζώνης είναι έτοιμες να κάνουν χρήση των μέτρων και «εργαλείων» που δημιουργήθηκαν το 2022 για να αντιμετωπιστεί η ενεργειακή κρίση μετά τη Ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, ο Κ. Πιερρακάκης απάντησε ότι «δεν είμαστε ακόμα εκεί». Όπως είπε τα κράτη-μέλη είναι σε συντονισμό, μαζί και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή - «η εργαλειοθήκη υπάρχει» - και όταν θα είναι αναγκαίο θα απαντήσουμε κατάλληλα. Όπως είπε, σημασία έχει να δοθεί έμφαση στη βελτίωση της ενεργειακής διασύνδεσης μεταξύ των κρατών μελών και να δημιουργηθεί μια πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας.
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Οικονομίας, Βλάντις Ντομπρόβσκις, τόνισε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία κινείται σε ένα εξαιρετικά αβέβαιο και απρόβλεπτο παγκόσμιο περιβάλλον, επισημαίνοντας ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη επηρεάσει σημαντικά τις τιμές της ενέργειας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ο αντίκτυπος στην ευρωπαϊκή οικονομία θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια, το εύρος και την ένταση της σύγκρουσης. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι εάν συνεχιστεί η σύγκρουση, η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει από ένα πληθωριστικό σοκ. Όπως εξήγησε, το υψηλό κόστος ενέργειας συνδυάζεται με ασθενέστερη εμπιστοσύνη, διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού και αυστηρότερες οικονομικές συνθήκες. Ο Β. Ντομπρόβσκις ανέφερε ότι σε αυτό το στάδιο δεν μπορούμε να προβλέψουμε σε ποιο σενάριο θα βρεθούμε και εκτίμησε πως είναι πολύ νωρίς για να κάνουμε εικασίες σχετικά με συγκεκριμένες πολιτικές. Ο ίδιος συνέστησε «ψυχραιμία» και συνεχή παρακολούθηση της κατάστασης.
Αναφερόμενος στη σημερινή τηλεδιάσκεψη των υπουργών Οικονομικών των χωρών της G7, ο Β. Ντομπρόβσκις είπε ότι είναι έτοιμες να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα, εξετάζοντας το ενδεχόμενο για αποδέσμευση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Ωστόσο, σημείωσε ότι σε αυτό το στάδιο δεν ελήφθησαν συγκεκριμένες αποφάσεις και το ζήτημα θα συζητηθεί και αύριο από τους υπουργούς Ενέργειας της G7.
Ο Β. Ντομπρόβσκις τόνισε ότι «οι νέες προκλήσεις στον κόσμο υπογραμμίζουν την επείγουσα ανάγκη να δράσουμε αποφασιστικά» - το οποίο σημαίνει να εφαρμοστούν πολιτικές που θα απελευθερώσουν το πλήρες δυναμικό της ανάπτυξης και της καινοτομίας στην Ευρώπη (π.χ. μείωση της γραφειοκρατίας, εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, ενίσχυση του εμπορικού δικτύου, μείωση της ενεργειακής μας εξάρτησης). Πρόσθεσε ότι ο επερχόμενος οδικός χάρτης «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά» θα καθορίσει συγκεκριμένα βήματα και προθεσμίες για την επίτευξη αυτών των στόχων.
O πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Πιερ Γκραμένια, επεσήμανε ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει, προσωρινά, μετριάσει τη θετική τάση των επενδυτών στις προοπτικές ανάπτυξης της ΕΕ, η οποία υπήρχε πριν από αυτή τη γεωπολιτική αναταραχή και αυτό οφείλεται, όπως είπε, κυρίως στο γεγονός ότι η Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις τιμές της ενέργειας. Ανέφερε, συγκεκριμένα ότι από την αρχή του πολέμου, οι ευρωπαϊκές μετοχές μειώθηκαν κατά περίπου 9%, οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν κατά περίπου 40% - με ρυθμό ταχύτερο από αυτόν κατά την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Ωστόσο, εκτίμησε ότι η Ευρώπη έχει αποκτήσει «ανθεκτικότητα» και έχει αντλήσει μαθήματα πολιτικής από την προηγούμενη ενεργειακή κρίση.
