Από το Παρίσι έως το Βερολίνο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δύσκολο δίλημμα: θα στηρίξουν τον πόλεμο του Τραμπ στο Ιράν ή θα παραμείνουν πιστοί στις αρχές τους περί εθνικής κυριαρχίας; Οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν φέρνουν στην επιφάνεια ένα ρήγμα στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς.
Σε όλη την ήπειρο, ηγέτες που ευθυγραμμίζονται με την ατζέντα MAGA αναγκάζονται να επιλέξουν ανάμεσα στις αρχές του (κατά των ξένων παρεμβάσεων) και την αποδοχή της επίθεσης εναντίον του ισλαμιστικού καθεστώτος στο Ιράν, που επί μακρόν παρουσιάζουν ως απειλή για τη δυτική ασφάλεια.
Η κλιμάκωση αποκαλύπτει μια διαχρονική αντίφαση στα εθνικιστικά κόμματα της Ευρώπης. Πολλά από αυτά αυτοπροσδιορίζονται σε αντίθεση με αυτό που αποκαλούν «ισλαμοποίηση» της Ευρώπης και θεωρούν το Ισραήλ φυσικό σύμμαχο. Ταυτόχρονα, όμως, κάνουν εκστρατεία κατά αυτού που χαρακτηρίζουν «αμερικανική ιμπεριαλιστική υπέρβαση» και «δαπανηρές ξένες εμπλοκές».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, φοβούνται ότι μια νέα σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την περιοχή και να προκαλέσει νέα μεταναστευτικά κύματα.
Στη Γαλλία, ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός - που προηγείται στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους - είχε υιοθετήσει στάση κατά της αμερικανικής επέμβασης στη Βενεζουέλα τον Ιανουάριο, χαρακτηρίζοντας τη σύλληψη του ηγέτη της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας.
Γαλλική στροφή
Η τοποθέτηση αυτή καθιστά πολιτικά δύσκολη μια ξεκάθαρη αντίθεση σε μια επίθεση κατά του Ιράν που έχει δεσμευτεί να καταστρέψει το Ισραήλ.
Η Μαρίν Λεπέν, de facto ηγέτιδα του κόμματος, αντέδρασε με προσοχή καθώς άρχισαν να πέφτουν οι βόμβες. Αρχικά περιορίστηκε σε απλή αναφορά στα πλήγματα, περιμένοντας έως την Κυριακή για να εκδώσει επίσημη δήλωση στο X εκφράζοντας αλληλεγγύη προς τους συμμάχους της Γαλλίας στην περιοχή που επλήγησαν από ιρανικά αντίποινα. «Η Γαλλία πρέπει να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων: στο πλευρό των συμμάχων της και πλήρως κινητοποιημένη για την προστασία των πολιτών της», ανέφερε.
Αξιοσημείωτη ήταν η απουσία οποιασδήποτε καταδίκης της μονομερούς επίθεσης κατά του Ιράν - σε έντονη αντίθεση με τη σκληρή γλώσσα που είχε χρησιμοποιήσει μόλις έναν μήνα νωρίτερα μετά την αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα.
Η αντίδραση στην αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν ήταν πολύ πιο επιφυλακτική, κλίνουσα προς τη στήριξη των πληγμάτων.
«Η κυριαρχία των κρατών δεν είναι ποτέ διαπραγματεύσιμη, ανεξαρτήτως μεγέθους, ισχύος ή ηπείρου», είχε γράψει τότε σε δήλωση που επαινέθηκε ευρέως εντός του κόμματός της, το οποίο παραδοσιακά αντιτίθεται σε αυτό που θεωρεί αμερικανικό ιμπεριαλισμό. «Αν απαρνηθούμε αυτή την αρχή σήμερα για τη Βενεζουέλα, ή για οποιοδήποτε άλλο κράτος, θα αποδεχθούμε τη δική μας υποτέλεια αύριο», ανέφερε τότε.
Αντιλαμβανόμενος το δίλημμα, ο Μπαρντελά επιχείρησε να κρατήσει μια λεπτή ισορροπία, τονίζοντας σε ανακοίνωσή του ότι οποιαδήποτε «νόμιμη και βιώσιμη» αλλαγή καθεστώτος πρέπει να προέλθει από τον ιρανικό λαό. Έστρεψε γρήγορα τη συζήτηση στις εσωτερικές επιπτώσεις της σύγκρουσης, καλώντας την ΕΕ και τη γαλλική κυβέρνηση να προστατεύσουν τους πολίτες από την αναμενόμενη αύξηση των τιμών της ενέργειας.
Την Τρίτη, ο βουλευτής του Εθνικού Συναγερμού Σεμπαστιάν Σενί επιχείρησε να εξηγήσει τη διαφορετική στάση του κόμματος σε σχέση με την επιχείρηση στη Βενεζουέλα.
«Στηρίζουμε τις ενέργειες που ανέλαβαν οι Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη κι αν, ειλικρινά, δεν μας αρέσει ο μονομερής χαρακτήρας τους», δήλωσε.
Τους τελευταίους μήνες, ο Εθνικός Συναγερμός επιδιώκει να παρουσιαστεί ως σταθερός υποστηρικτής του Ισραήλ, με τον πρόεδρό του Ζορντάν Μπαρντελά να χαρακτηρίζει την «ισλαμιστική απειλή» κοινό εχθρό για τη Γαλλία και το Ισραήλ.
Διχασμός και στη Γερμανία
Στη Γερμανία, σε δίλημμα βρέθηκε και η ακροδεξιά AfD.
Οι συμπρόεδροι του κόμματος, Άλις Βάιντελ και Τίνο Κρουπάλα, εξέφρασαν «μεγάλη ανησυχία» για τις επιθέσεις στο Ιράν, προειδοποιώντας ότι μια «νέα αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής» δεν είναι «προς το συμφέρον της Γερμανίας» και «πρέπει να τερματιστεί».
Η στάση αυτή δεν έγινε δεκτή θετικά από ανώτερα στελέχη που θεωρούν ότι η επίθεση κατά του ισλαμιστικού καθεστώτος του Ιράν πρέπει να υποστηριχθεί.
Ο βουλευτής της AfD Αντρέας Μπλεκ είπε ότι δεν νιώθει «να εκπροσωπείται από το περιεχόμενο» αυτής της δήλωσης και πως η κομματική γραμμή έπρεπε να αποσαφηνιστεί, σύμφωνα με τη Welt.
Άλλοι εξέφρασαν δημόσια τη διαφωνία τους, κατηγορώντας την ηγεσία ότι υιοθετεί εκκλήσεις κεντροαριστερών προσωπικοτήτων για αυτοσυγκράτηση, όπως η πρώην υπουργός Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ των Πρασίνων.
Η AfD παραδοσιακά υποστήριζε το Ισραήλ. Τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, αυτή η στήριξη έχει αμβλυνθεί. Ο Κρουπάλα έχει ζητήσει τον τερματισμό των γερμανικών παραδόσεων όπλων μετά τους θανάτους αμάχων στη Γάζα και μια ευρύτερη επανεξέταση της σχέσης του Βερολίνου με το Ισραήλ.
Η αναπροσαρμογή αυτή αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη επιρροή μιας φιλορωσικής, αντιαμερικανικής πτέρυγας με ρίζες στην ανατολική Γερμανία, όπου η AfD αναμένεται να καταγράψει ισχυρές επιδόσεις στις επερχόμενες περιφερειακές εκλογές.
Κάποιοι δεν διχάζονται
Ο Τζόρτζε Σιμιόν, ηγέτης της Συμμαχίας για την Ένωση των Ρουμάνων, δήλωσε στο Politico: «Στο Ιράν, τη Βενεζουέλα και σε άλλα μέρη του κόσμου, η κυβέρνηση Τραμπ κάνει ό,τι χρειάζεται για την ασφάλεια του ελεύθερου κόσμου και της δημοκρατίας».
Ο Ολλανδός ακροδεξιός Γκέερτ Βίλντερς την Κυριακή χαιρέτισε τον θάνατο του «Ισλαμικού Διαβόλου» Αλί Χαμενεΐ, ενώ ο σύμμαχος του Τραμπ Νάιτζελ Φάρατζ επέκρινε τη θέση του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ ως «αξιοθρήνητη», ασκώντας του κριτική για την αρχική άρνησή του να επιτρέψει στις ΗΠΑ πρόσβαση σε βρετανικές βάσεις για αποστολές κατά του Ιράν.
Με πληροφορίες από Politico
