Μετά την συνάντηση των Ευρωπαίων ΥΠΑΜ την Τετάρτη και τη χθεσινή άτυπη σύνοδο Κορυφής για την ανταγωνιστικότητα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συγκεντρώνονται σήμερα στο Μόναχο για την 62η Διάσκεψη για την Ασφάλεια.
Ένα χρόνο πριν η ομιλιά του Τζέι ντι Βανς είχε θέσει τον τόνο, προκαλώντας βαθύ προβληματισμό στην ΕΕ που βρέθηκε «υπόλογη» για τη διάβρωση των δημοκρατικών αξιών, την καταστολή πολιτικών ελευθεριών και την «αλλοίωση» του πολιτισμικού της κεφαλαίου από την μετανάστευση.
Στους μήνες που μεσολάβησαν η κυβέρνηση Τραμπ κήρυξε εμπορικό πόλεμο σχεδόν σε ολόκληρο τον πλανήτη, απείλησε το ίδιο το ΝΑΤΟ με προσάρτηση της Γροιλανδίας και ξεκαθάρισε πως οι ΗΠΑ δεν είναι πλέον πρόθυμες να εγγυηθούν την ευρωπαϊκή ασφάλεια, τουλάχιστον όχι όσο στο παρελθόν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στην φετινή Διάσκεψη του Μονάχου δεν θα παραστεί ούτε ο πρόεδρος, αλλά ούτε κι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ. Την αμερικανική κυβέρνηση θα εκπροσωπήσει ο Μάρκο Ρούμπιο, αλλά και οι βασικοί διαπραγματευτές του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ωστόσο πιο αξοσημείωτη είναι η εκπροσώπηση της αμερικανικής αντιπολίτευσης.
Οι Δημοκρατικοί στέλνουν στο Μόναχο μερικούς από τους πιο έντονους επικριτές του Τραμπ, όπως τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ, τη βουλευτή της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ, τον γερουσιαστή της Αριζόνα Ρούμπεν Γκαλέγκο και την κυβερνήτη του Μίσιγκαν Γκρέτσεν Γουίτμερ.
Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του Κογκρέσου Γκρέγκορι Μικς δήλωσε ότι οι Δημοκρατικοί θεωρούν την παρουσία τους στο Μόναχο ως «κρίσιμη αποστολή κατευνασμού» των Ευρωπαίων εταίρων.
«Ελπίζω να συνεργαστούμε με τους Ευρωπαίους συμμάχους μας και να τους εξηγήσουμε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν σύμμαχός τους, ότι εργαζόμαστε από κοινού για έναν πολυμερή δρόμο, ότι δεν είμαστε "μόνο η Αμερική" ή "μόνοι μας στην Αμερική", ότι τους σεβόμαστε και ότι τα συμφέροντά μας για θέματα εθνικής ασφάλειας είναι συνδεδεμένα», δήλωσε ο Μικς στην αμερικανική ιστοσελίδα NOTUS.
«Οι Δημοκρατικοί θα χρησιμοποιήσουν μια σύνοδο για την ασφάλεια αυτό το Σαββατοκύριακο για να καλέσουν τους Ευρωπαίους ηγέτες να αντισταθούν στον Ντόναλντ Τραμπ, με την ήπειρο να είναι διχασμένη ως προς το πώς θα διατηρήσει στο πλευρό της τον απρόβλεπτο πρόεδρο των ΗΠΑ», σχολιάζει ο Guardian.
Ο Γκαλέγκο έχει δηλώσει πως «[ο Τραμπ] καταστρέφει τη διεθνή μας φήμη ή ενδεχομένως την οικονομική μας ισχύ σε όλο τον κόσμο επειδή φέρεται μικροπρεπώς. Τίποτα από αυτά δεν είναι λογικό. Πρέπει να σταματήσουμε να προσποιούμαστε ότι αυτό είναι λογικό».
Περισσότερο ευθύς - αν όχι προκλητικός - ο Νιούσομ έχει ήδη καλέσει τους Ευρωπαίους να συνειδητοποιήσουν ότι το «να σέρνονται πίσω από τις ανάγκες του Τραμπ» τους κάνει να «φαίνονται αξιολύπητοι στη διεθνή σκηνή», δηλώνοντας σε δημοσιογράφους στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός τον περασμένο μήνα ότι «θα έπρεπε να είχα φέρει ένα σωρό επιγονατίδες».
Η Ευρώπη διχασμένη απέναντι στον Τραμπ
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίζονται διχασμένοι ως προς το πώς θα πρέπει να αντιμετωπίσουν την Αμερική του Τραμπ.
Ορισμένοι, με πιο προβεβλημένο τον Γάλλο πρόεδρο, έχουν δηλώσει ότι μια νέα, πιο προκλητική διπλωματία είναι απαραίτητη για να αντιμετωπιστεί αυτό που οι διοργανωτές του Μονάχου έχουν αποκαλέσει «καταστροφική πολιτική κατεδάφισης» του Τραμπ.
Άλλοι, όπως ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ έχουν πει ότι η διατήρηση της εύνοιας του Τραμπ είναι απαραίτητη για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να καλέσουν την Ευρώπη να κάνει... υπομονή και να περιμένει να επανέλθει η κανονικότητα. Η πτώση των ποσοστών του Τραμπ στις δημοσκοπήσεις εξάλλου έχει ήδη ωθήσει Ρεπουμπλικανούς στο Κογκρέσο να εναντιωθούν στον πρόεδρο - μια απείθεια που ελπίζουν ότι θα ενταθεί καθώς διαφαίνεται εκλογική «σφαγή» στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Ωστόσο, πολλοί στη Δύση θεωρούν πλέον ότι η παλαιά διεθνής τάξη έχει χαθεί οριστικά.
Αυτό ήταν το βασικό μήνυμα του Καναδού πρωθυπουργού στην ομιλία του στο Νταβός. «Ξέρουμε ότι η παλιά τάξη δεν επιστρέφει. Δεν πρέπει να θρηνούμε για τον χαμό της. Δεν υπάρχει καμία στρατηγική στρατηγική στη νοσταλγία, αλλά πιστεύουμε ότι μέσα από τη ρήξη μπορούμε να χτίσουμε κάτι μεγαλύτερο, καλύτερο, ισχυρότερο, πιο δίκαιο.»
Μεγάλο μέρος της τριήμερης Διάσκεψης στο Μόναχο - στην οποία αναμένεται να μιλήσουν οι Μακρόν, Μερτς, Στάρμερ και φον ντερ Λάιεν - θα αφορά αυτό το «κενό» της διαδοχής.
Στο ένα άκρο βρίσκεται ο Μακρόν, στο άλλο ο Ρούτε.
Διπλωμάτης χώρας της Βαλτικής εκτιμά πως το κλίμα στρέφεται ενάντια στη συμβιβαστική προσέγγιση του ηγέτη του ΝΑΤΟ. Όπως λέει, το δίδαγμα από την πρόσφατη διαμάχη με τον Τραμπ για τη Γροιλανδία είναι πως όταν η Ευρώπη απείλησε να χρησιμοποιήσει την οικονομική της ισχύ, εκείνος υποχώρησε.
Ο ίδιος ωστόσο παραδέχεται ότι ξυπνά κάθε πρωί σκεπτόμενος πώς θα μπορούσε να κάνει τη χώρα του πιο σημαντική για τις ΗΠΑ.
Ο δρόμος προς μια πιο κυρίαρχη ευρωπαϊκή άμυνα δεν είναι εύκολος: Οι αμυντικές δαπάνες αυξάνονται, αλλά όλοι γνωρίζουν πως ο αποτελεσματικός επανεξοπλισμός θα χρειαστεί χρόνο.
Στο ζήτημα της Ουκρανίας, ο Κιρ Στάρμερ επιμένει πως οι όποιες εγγυήσεις ασφαλείας μιας συμφωνίας με τη Ρωσία χρειάζονται τη δέσμευση των ΗΠΑ για να είναι αξιόπιστες.
Αυτό δεν σημαίνει όμως πως η Δύση δεν έχει ήδη αρχίσει να παίρνει αποστάσεις από την Αμερική.
Τους τελευταίους μήνες ο Μάρκ Κάρνεϊ, ο Στάρμερ και ο Εμανουέλ Μακρόν έχουν προσπαθήσει να επανακαθορίσουν τις σχέσεις με την Κίνα, προσφέροντας διάλογο χωρίς εχθρότητα.
Σε ένα ακόμη σημάδι της προθυμίας της Ευρώπης να χαράξει ανεξάρτητη πορεία, η Ιταλία και η Πολωνία, δύο από τις χώρες που αυτή τη στιγμή βρίσκονται πιο κοντά στις ΗΠΑ, έχουν ενωθεί με άλλα ευρωπαϊκά κράτη αρνούμενες να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ - ένα περίτεχνο σχήμα σχεδιασμένο να τοποθετήσει το εγώ του αμερικανού προέδρου στο επίκεντρο της ειρηνευτικής διαδικασίας εις βάρος του ΟΗΕ.
Όμως, όπως συμβαίνει τα τελευταία τέσσερα χρόνια, το μέλλον της Ευρώπης παραμένει συνδεδεμένο με την τύχη της Ουκρανίας.
Ο Τραμπ έχει απαιτήσει μια ειρηνευτική συμφωνία με όρους του Πούτιν - ο Τζέι ντι Βανς έχει δηλώσει ότι «δεν είναι δικός μας πόλεμος» - και αυτό αφήνει την Ευρώπη αντιμέτωπη με σκληρές επιλογές σχετικά με τις προτεραιότητές της. Η αναμονή για την επιστροφή των Δημοκρατικών δεν μπορεί να σώσει το Κίεβο.
