Όταν ένα καρτέλ ναρκωτικών επισκέφθηκε ένα κατάστημα που πουλάει ηλεκτρονικά τσιγάρα στο βόρειο Μεξικό, οι ιδιοκτήτες γνώριζαν ότι ήταν ανίσχυροι.
Το καρτέλ απήγαγε δύο υπαλλήλους, τους έδεσε τα μάτια και απαίτησε να μιλήσει με τους προϊσταμένους τους. Το καρτέλ δήλωσε ότι κατασχέθηκε το κατάστημα, το οποίο θα επιτρεπόταν να πουλάει μόνο διαδικτυακά εκτός πολιτείας.
«Δεν έρχονται να σε ρωτήσουν αν θέλεις (να τους δώσεις την επιχείρησή σου) ή όχι, έρχονται να σου πουν τι πρόκειται να συμβεί», δήλωσε ένας από τους ιδιοκτήτες, τώρα 27 ετών και ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τον όρο της ανωνυμίας από φόβο αντιποίνων.
Αυτό συνέβη στις αρχές του 2022, όταν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ήταν ακόμα νόμιμα στο Μεξικό, μια αγορά αξίας 1,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αλλά νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η χώρα απαγόρευσε την πώληση - αν και όχι τη χρήση - ηλεκτρονικών τσιγάρων. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το οργανωμένο έγκλημα θα εδραιώσει τώρα τον έλεγχό του στην πώληση των συσκευών.
«Απαγορεύοντάς το, παραδίδετε την αγορά σε μη κρατικές ομάδες» σε μια χώρα με υψηλά επίπεδα διαφθοράς και βίας που συνδέονται με τα καρτέλ, δήλωσε η Ζάρα Σναπ, διευθύντρια του Ινστιτούτου Ría με έδρα το Μεξικό, το οποίο μελετά την πολιτική για τα ναρκωτικά στη Λατινική Αμερική.
Η απαγόρευση ενισχύει επίσης δυνητικά τα καρτέλ, παρέχοντάς τους μια άλλη πηγή εσόδων που δεν αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών, επειδή τα τσιγάρα εξακολουθούν να είναι νόμιμα εκεί, δήλωσε ο Αλεχάντρο Ροζάριο, δικηγόρος που εκπροσωπεί πολλά καταστήματα ατμίσματος.
Σημειώνεται πως το άτμισμα είναι νόμιμο και ρυθμιζόμενο στις ΗΠΑ και την Ευρώπη, αλλά τώρα απαγορεύεται σε τουλάχιστον οκτώ χώρες της Λατινικής Αμερικής. Ορισμένες χώρες, όπως η Ιαπωνία, έχουν χρησιμοποιήσει ηλεκτρονικά τσιγάρα για να μειώσουν τη χρήση καπνού, αλλά η ρύθμιση έχει αυξηθεί, με την υποστήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, ο οποίος ανησυχεί για την αυξανόμενη χρήση από εφήβους.
Επιχειρηματίες και καταναλωτές ανησυχούν
Ωστόσο, η έλλειψη νόμου για την εφαρμογή της απαγόρευσης άφησε ένα κενό και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα συνέχισαν να εισέρχονται στο Μεξικό από την Κίνα - τον κύριο παραγωγό - και τις ΗΠΑ. Τον Δεκέμβριο, μπορούσαν ακόμα να βρεθούν προς πώληση σε πολλά καταστήματα και στο διαδίκτυο.
Παρόλα αυτά, οι αρχές πραγματοποίησαν επιδρομές και κατασχέσεις. Τον περασμένο Φεβρουάριο, 130.000 ηλεκτρονικά τσιγάρα κατασχέθηκαν στο λιμάνι του Λάζαρο Καρντένας.
Ο Άλντο Μαρτίνεθ, 39 ετών, ιδιοκτήτης καταστήματος στην Πόλη του Μεξικού, τιμωρήθηκε με πρόστιμο 38.000 δολαρίων για την πώληση των συσκευών, εναντιώθηκε στην απόφαση και τελικά δεν χρειάστηκε να πληρώσει.
Αλλά τον Δεκέμβριο, το νομικό κενό έκλεισε. Ένας νέος νόμος απαγορεύει σχεδόν τα πάντα σχετικά με τα ηλεκτρονικά τσιγάρα εκτός από την κατανάλωσή τους, επιβάλλοντας πρόστιμα και ποινές φυλάκισης έως και οκτώ ετών. Ο Μαρτίνεθ σταμάτησε αμέσως να πουλάει ηλεκτρονικά τσιγάρα, παρόλο που αντιπροσώπευαν τα δύο τρίτα του εισοδήματός του. «Δεν θέλω να πάω φυλακή», είπε.
Οι καταναλωτές ανησυχούν επίσης ότι οι αρχές θα μπορούσαν να τους εκβιάσουν, επειδή ενώ δεν είναι παράνομη η κατοχή ατμιστικών συσκευών, ο νέος νόμος δεν είναι σαφής σχετικά με τον αριθμό των συσκευών που μπορούν να θεωρηθούν ως προσωπική χρήση.
«Αν θεσπίσω έναν ασαφή νόμο... δίνω στις διεφθαρμένες αρχές τη δυνατότητα να τον ερμηνεύσουν με τρόπο που να εκβιάζουν τους ανθρώπους», δήλωσε ο Juan José Cirión Lee, δικηγόρος και πρόεδρος της συλλογικότητας Mexico and the World Vaping. Σχεδιάζει να αμφισβητήσει τους νέους κανονισμούς στο δικαστήριο, λέγοντας ότι είναι ασαφείς και γεμάτοι αντιφάσεις.
Ενώ η απαγόρευση του Μεξικού διαμορφωνόταν, το οργανωμένο έγκλημα επέκτεινε το μερίδιό του στον τομέα στις βόρειες πολιτείες και στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας, την Γκουανταλαχάρα και την Πόλη του Μεξικού. Μερικές φορές, μάλιστα, έβαζαν στο προϊόν τους αυτοκόλλητα ή σφραγίδες για να διακρίνουν την επωνυμία τους.
Ο Rosario, ο δικηγόρος, μίλησε για εκφοβισμό, εκβιασμό και βία που ανάγκασαν τους πωλητές σε πολιτείες όπως η Σονόρα να εγκαταλείψουν την επιχείρηση. Άλλοι, όπως μερικοί από τους πρώην πελάτες του στη Σιναλόα, αποφάσισαν να πουλήσουν ατμιστικά τσιγάρα που προμηθεύτηκε το καρτέλ, το οποίο υποσχέθηκε ότι δεν θα είχαν προβλήματα με τις αρχές, είπε. «Έχω χάσει περίπου το 40% των πελατών μου», είπε.
Πηγή ΑΡ
