Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν διαφορετικές απόψεις για την αντιμετώπιση του Ντόναλντ Τραμπ, ειδικά μετά τη στροφή που έκανε στο Νταβός για δασμούς και Γροιλανδία.
Είναι πλέον ξεκάθαρο ότι ο Τραμπ πήγε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ για να υπογράψει σε ευρωπαϊκό έδαφος και με τα βλέμματα όλα στραμμένα πάνω του, το μεγαλόπνοο σχέδιό του για το Συμβούλιο Ειρήνης. Το πλάνο του ξεκίνησε ως διάσωση για τη Γάζα αλλά πολλοί ανησυχούν ότι είναι μία νέα απόπειρα του Τραμπ να «υποκαταστήσει» τον ΟΗΕ. Και δεν το κρύβει.
Η Ευρώπη καλείται να απαντήσει. Στον απόηχο των δηλώσεων Τραμπ, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκιτην Πέμπτη στην ομιλία του υποτίμησε ανοιχτά την Ευρώπη, παρά τη στήριξη που δέχεται. Την υποβίβασε απέναντι στις δραστήριες ΗΠΑ και άσκησε έντονη κριτική στους ηγέτες της, τους «πρόθυμους» κατά τ' άλλα συμμάχους του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μέσα σε όλο αυτό το γεωπολιτικό παιχνίδι, η ΕΕ οφείλει να απαντήσει πλέον δυναμικά.Τα περιθώρια εξαντλήθηκαν, οι σχέσεις είναι σε τεντωμένο σχοινί και ο απρόβλεπτος Τραμπ καραδοκεί.
Ποιος όμως θα αποφασίσει για την απάντηση της Ευρώπης απέναντί του;
Οι ρόλοι τους είναι κρίσιμοι καθώς οι ηγέτες της ΕΕ συναντώνται στις Βρυξέλλες, λίγες ώρες αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ δήλωσε ότι είχε διαμορφώσει «το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας» για τη Γροιλανδία με τον επικεφαλής του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Η ανακοίνωση βυθίζει το Έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο σε αβεβαιότητα και ωθεί όσους βρίσκονται γύρω από το τραπέζι να προσπαθούν να κατανοήσουν τι έχει στην πραγματικότητα συμφωνηθεί και πώς θα αντιδράσουν σε αυτό. Η υπαναχώρηση του Τραμπ για τους δασμούς ως μέρος της διαμάχης σημαίνει ότι είναι απίθανο οι ηγέτες της ΕΕ να υπογράψουν μια σειρά από προγραμματισμένα αντίποινα που είχαν τεθεί στο τραπέζι.
Ωστόσο, το δείπνο εργασίας παραμένει ζωτικής σημασίας για τη συζήτηση μιας σειράς ζητημάτων που επηρεάζουν τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένης της νέα συνάντησης της αμερικανικής αντιπροσωπείας στη Μόσχα για συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν το βράδυ της Πέμπτης αλλά και της έναρξης των διήμερων τριμερών συνομιλιών που ξεκινούν την Παρασκευή, μεταξύ ΗΠΑ - Ρωσίας και Ουκρανίας. Η Ευρώπη μένει εκτός. Ποιος θα αποφασίσει λοιπόν;
Εμάνουελ Μακρόν, ο αντίπαλος
Ο Μακρόν έχει βρεθεί στο τιμόνι μιας μικρής αλλά αυξανόμενης ομάδας χωρών που θέλουν να αντιμετωπίσουν τον Τραμπ. Στο Νταβός την Τρίτη, ο Γάλλος κεντρώος χαρακτήρισε την πίεση για τη Γροιλανδία ως «ιμπεριαλισμό ή νέο αποικιοκρατία» και μίλησε ανοιχτά για την «άχρηστη επιθετικότητα» του Τραμπ. Η Γαλλία πιέζει συνεχώς για να είναι η Ευρώπη λιγότερο εξαρτημένη από τις ΗΠΑ, και η βιομηχανία όπλων της πρόκειται να επωφεληθεί από την έκκλησή της προς τους συμμάχους να αγοράσουν περισσότερα όπλα που κατασκευάζονται στην ήπειρο.
Ο Μακρόν υποστηρίζεται από ηγέτες όπως ο Βέλγος Μπαρτ Ντε Βέβερ, ο οποίος έχει δηλώσει δημόσια ότι «δεν έχει νόημα να είναι πλέον ήπιος» και ότι θα ήταν προετοιμασμένος για έναν «εμπορικό πόλεμο» εάν χρειαστεί. Ο Ισπανός Πέδρο Σάντσεθ, ένας από τους λίγους σοσιαλιστές ηγέτες στο Συμβούλιο, έχει επίσης μπει στον στόχαστρο του Τραμπ, ήδη από την άρνησή του για την αύξηση στις αμυντικές δαπάνες του ΝΑΤΟ.
Ο Τραμπ χλεύασε τον Μακρόν για τα γυαλιά του από το βήμα στο Νταβός, τον μιμήθηκε και τον εξέθεσε δίνοντας στη δημοσιότητα μήνυμά του. Η κόντρα τους μάλλον δεν έχει επιστροφή.
Φρίντριχ Μερτς, ο απρόθυμος υποστηρικτής
Παρά το γεγονός ότι ο εύθραυστος κυβερνητικός συνασπισμός του Βερολίνου αρχικά έστειλε ανάμεικτα μηνύματα σχετικά με τις προθέσεις του, ο Φρίντριχ Μερτς φαίνεται να υιοθετεί τη στρατηγική του Μακρόν, σχολιάζει το Politico.
Με επίκεντρο την οικονομία, ουσιαστικά εκπροσωπεί τις χώρες που προτιμούν να μην εμπλακούν σε νέες διαμάχες με τον Τραμπ, αλλά αρχίζουν να αισθάνονται ότι μπορεί να μην υπάρχει επιλογή. Έχει δηλώσει δημόσια ότι «θέλουμε να αποφύγουμε οποιαδήποτε κλιμάκωση σε αυτή τη διαμάχη, αν είναι δυνατόν», αλλά ορκίστηκε πως «φυσικά θα προστατεύσουμε τα ευρωπαϊκά μας συμφέροντα, καθώς και τα γερμανικά εθνικά μας συμφέροντα».
Όπως πολλοί άλλοι, ο Μερτς προσπάθησε να γοητεύσει πέρυσι τον Τραμπ κατά την επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο. Κάθισε αμήχανα δίπλα του ενώ ο Τραμπ έκανε αναφορά στο ναζιστικό παρελθόν της Γερμανίας. Τώρα, ο καγκελάριος φαίνεται να έχει αποδεχτεί την προοπτική ότι θα πρέπει να γίνουν περισσότερα. Κατά την άφιξή του στις Βρυξέλλες το βράδυ της Πέμπτης, κράτησε πιο μετριοπαθή στάση: επαίνεσε την «ενότητα και την αποφασιστικότητα» της Ευρώπης στην υπεράσπιση της Γροιλανδίας και τόνισε ότι έχουν δείξει ότι κάνουν τη διαφορά έναντι των φιλοδοξιών του Τραμπ. Επισήμανε όμως ότι είναι «ευγνώμων» που ο Αμερικανός πρόεδρος εγκατέλειψε τα «αρχικά του σχέδια για την προσάρτηση της Γροιλανδίας» και τις απειλές του για δασμούς.
Τζόρτζια Μελόνι ή γρίφος
Όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στη Τζόρτζια Μελόνι, η οποία έχει ταυτόχρονα δημιουργήσει μια ιδιαίτερη σχέση με τον Τραμπ, ενώ παράλληλα παίζει βασικό ρόλο στην ανάπτυξη της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ ως μέρος μιας ελίτ ομάδας μεγάλων οικονομιών. Όταν ενώνει τις δυνάμεις της με εκείνους που θέλουν να είναι πιο δυναμικοί, είναι ένα σημάδι ότι ο Τραμπ πιθανότατα το έχει παρακάνει.
Η Μελόνι μίλησε τηλεφωνικά με τον Τραμπ το Σαββατοκύριακο. «Στόχος μας δεν είναι να πολεμήσουμε τους Αμερικανούς», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της, Αντόνιο Ταγιάνι, στο Politico, μετά την επικοινωνία τους, και υποστήριξε ότι θα μπορούσε να βρεθεί μια λύση «win-win».
Ενώ η Μελόνι συχνά διστάζει να θυσιάσει το κανάλι επικοινωνίας της με τον Λευκό Οίκο, υπάρχει μια προσδοκία ότι τελικά θα ταχθεί με τους Ευρωπαίους εταίρους της. «Η Μελόνι καταλαβαίνει. Είναι σοβαρή», δήλωσε ανώτερος διπλωμάτης. Πρόσθεσε πως εάν η γραμμή της προς τον Τραμπ δεν αποφέρει αποτελέσματα, δεν έχει νόημα να συνεχίσει να την προστατεύει.
Ο αναποφάσιστος Ντόναλντ Τουσκ
Μακροχρόνιος φιλοευρωπαϊκός πολιτικός, ο Ντόναλντ Τουσκ, είναι αντιμέτωπος με μια δύσκολη στιγμή: να διαχειριστεί την κοινή γνώμη και έναν πρόεδρο φιλικό προς τον Τραμπ στη Βαρσοβία.
Μαζί με τα βαλτικά κράτη, η Πολωνία συνορεύει με τη Ρωσία και εξαρτάται από την Ουάσινγκτον για να συνεχίσει τον στρατιωτικό της ρόλο στην περιοχή. Ωστόσο, τρεις διπλωμάτες δήλωσαν στο Politico ότι αυτή η ομάδα χωρών, ενώ υποστηρίζει την υπεράσπιση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας, διστάζει περισσότερο να κάνει οτιδήποτε πιστεύει πως θα μπορούσε να θεωρηθεί ως κλιμάκωση. «Θα αναστενάζουν με ανακούφιση που δεν χρειάζεται να λάβουν σημαντικές αποφάσεις, τουλάχιστον μέχρι στιγμής» δήλωσαν αξιωματούχοι στο Politico.
Παρόλα αυτά, προσερχόμενος από τους πρώτους στην Έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, ο Ντόναλντ Τουσκ εμφανίστηκε πιο επιθετικός από ποτέ, απέναντι στον Τραμπ. «Πάντα αποδεχόμασταν την ηγεσία των ΗΠΑ ως κάτι απολύτως φυσικό, αλλά είναι σημαντικό για όλους μας, ακόμη και για τους εταίρους μας στην Ουάσινγκτον, να κατανοήσουν τη διαφορά μεταξύ κυριαρχίας και ηγεσίας» είπε.
Και ο προσκείμενος του Τραμπ
Η Έκτακτη Σύνοδος Κορυφής είναι η δεύτερη συνεδρίαση στις Βρυξέλλες για τον δισεκατομμυριούχο επιχειρηματία και Τσέχο πρωθυπουργό Άντρεϊ Μπάμπιτς, από τότε που επέστρεψε στο αξίωμα. Θα μπορούσε να είναι το κλειδί για την επίδειξη ενότητας. Μέχρι στιγμής, έχει αστειευτεί ότι αγόρασε μια υδρόγειο σφαίρα «για να δει πού βρίσκεται η Γροιλανδία» και έχει πει ότι οι φόβοι του Τραμπ για τη Ρωσία και την Κίνα είναι βάσιμοι, αλλά ζήτησε μια ειρηνική συμφωνία για τη διατήρηση του ΝΑΤΟ.
Οι extra: Ένας άλλος ηγέτης, αντίστοιχων πεποιθήσεων είναι ο Σλοβάκος Ρόμπερτ Φίτσο. Έχει συχνά επικρίνει την ΕΕ και τις προσπάθειες διαφοροποίησης από τη Ρωσία, αλλά τελικά τείνει να συμμορφώνεται με τις σημαντικές αποφάσεις. Συναντήθηκε με τον Τραμπ στο Μαρ-α-Λάγκο το Σαββατοκύριακο και συμφώνησαν σε κοινά έργα πυρηνικής ενέργειας, λέγοντας ότι είχε μια ειδική σχέση με τον πρόεδρο επειδή «δεν είναι παπαγάλος των Βρυξελλών».
Ένας πολιτικός στον οποίο όσοι βρίσκονται στην αίθουσα μπορούν να βασίζονται για να αντιταχθεί σχεδόν σε οτιδήποτε συμφωνούν οι άλλοι είναι ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν, οπαδός του Τραμπ. Διπλωμάτες λένε ότι η Βουδαπέστη ανησυχεί για μια ολοένα και πιο απρόβλεπτη Ουάσινγκτον, αλλά, σύμφωνα με έναν απεσταλμένο, ο Όρμπαν «δεν θέλει να ταράξει τα νερά» δεδομένου ότι έχει μια κρίσιμη εκλογική δοκιμασία τον Απρίλιο. Ήδη έχει συμφωνήσει να συμμετάσχει στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ, έχει απαντήσεις στις επικρίσεις Ζελένσκι και δεν κρύβει ότι είναι η αμερικανική «φωνή» εντός της Ευρώπης.
