Η Ρωσία πρόσφερε καταφύγιο στον Νικολάς Μαδούρο πριν από τη σύλληψή του από τους Αμερικανούς, ενώ υπήρχε και πρόταση να βρει καταφύγιο στην Τουρκία, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Washington Post που αποκαλύπτει τον ρόλο του Βατικανού σε αυτή την «κούρσα» προκειμένου να βρεθεί μία οδός διαφυγής για τον πρόεδρο της Βενεζουέλας.
Την παραμονή των Χριστουγέννων, ο καρδινάλιος Πιέτρο Παρολίν- το Νο2 στο Βατικανό και διπλωματικός διαμεσολαβητής- κάλεσε επειγόντως τον Μπράιν Μπερτς, τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγία Έδρα, προκειμένου να πιέσει για λεπτομέρειες σχετικά με τα αμερικανικά σχέδια για τη Βενεζουέλα, σύμφωνα με κυβερνητικά έγγραφα που επικαλείται η εφημερίδα.
Ήθελε να μάθει εάν οι ΗΠΑ θα έβαζαν στο στόχαστρο μόνο εμπόρους ναρκωτικών ή αυτό που ήθελαν πραγματικά ήταν η αλλαγή καθεστώτος. Ο Νικολάς Μαδούρο έπρεπε να φύγει, συμφώνησε, αλλά κάλεσε τις ΗΠΑ να του προσφέρουν μια διαφυγή.
Επί ημέρες, ο ισχυρός καρδινάλιος προσπαθούσε να αποκτήσει πρόσβαση στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, προκειμένου να αποτρέψει μια αιματοχυσία και την αποσταθεροποίηση της Βενεζουέλας. Στη συζήτησή του με τον Μπερτς, ο Παρολίν είπε πως η Ρωσία ήταν έτοιμη να δώσει άσυλο στον Μαδούρο και ζήτησε από τους Αμερικανούς να κάνουν υπομονή, ώστε να ωθήσουν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας προς αυτή την προσφορά.
«Αυτό που προτάθηκε (στον Μαδούρο) ήταν να φύγει και να μπορέσει να απολαύσει τα χρήματά του», δήλωσε άτομο που έχει γνώση της ρωσικής προσφοράς. «Μέρος αυτού ήταν ότι ο Πούτιν θα εγγυόταν την ασφάλεια», ανέφερε ακόμα.
Τα πράγματα εξελίχθηκαν διαφορετικά. Μία εβδομάδα αργότερα, ο Μαδούρο και η σύζυγός του συνελήφθησαν από τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, σε μια επιχείρηση στην οποία σκοτώθηκαν περίπου 75 άνθρωποι και μεταφέρθηκαν αεροπορικώς στη Νέα Υόρκη, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών.
Η άγνωστη έως τώρα συνάντηση στο Βατικανό ήταν μία από τις πολλές αποτυχημένες προσπάθειες- από τους Αμερικανούς, τους διαμεσολαβητές, τους Ρώσους, τους Καταριανούς, τους Τούρκους, την Καθολική Εκκλησία και άλλους- προκειμένου να αποτραπεί μία κρίση και να βρεθεί ένα ασφαλές καταφύγιο πριν από την επιχείρηση για τη σύλληψή του.
«Είναι απογοητευτικό ότι αποκαλύφθηκαν αποσπάσματα μιας εμπιστευτικής συζήτησης, που δεν αντικατοπτρίζουν με ακρίβεια το περιεχόμενο της συνομιλίας, η οποία έλαβε χώρα την περίοδο των Χριστουγέννων», ανέφερε ανακοίνωση του γραφείου Τύπου του Βατικανού προς την Washington Post. Ο εκπρόσωπος του Μπερτς παρέπεμψε στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που αρνήθηκε να κάνει σχόλιο. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δεν απάντησε στο αίτημα της εφημερίδας για σχόλιο.
Η Washington Post μίλησε με σχεδόν 20 ανθρώπους για το παρασκήνιο που προηγήθηκε της σύλληψης του Μαδούρο. Οι προσπάθειες για να του εξασφαλιστεί μια διέξοδος συνεχίστηκαν μέχρι την τελευταία στιγμή. Λίγες ημέρες πριν από την αμερικανική επιχείρηση, έλαβε την τελευταία προειδοποίηση. Όμως, αρνήθηκε να υποχωρήσει. «Δεν δεχόταν τη συμφωνία. Απλά θα καθόταν εκεί και θα παρακολουθούσε τους ανθρώπους να δημιουργούν μια κρίση», είπε πηγή της εφημερίδας.
Η διαδοχή Μαδούρο και τα μηνύματα που δεν «έπαιρνε»
Στο μεταξύ, η Ουάσινγκτον εστίαζε σε ένα σχέδιο για τον διάδοχό του, κλίνοντας την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, καθώς ηγετικά στελέχη της αμερικανικής κυβέρνησης αμφισβητούσαν την ικανότητα της ηγέτιδας της αντιπολίτευσης, Μαρία Κορίνα Ματσάδο, να κερδίσει τον στρατό και άλλες βάσεις εξουσίας που ελέγχονται από οπαδούς του Ούγκο Τσάβες.
Το σκεπτικό του Τραμπ εν μέρει επηρεάστηκε και από πρόσφατα αποχαρακτηρισμένη αξιολόγηση της CIA, σύμφωνα με την οποία οι πιστοί στον Μαδούρο θα ήταν πιο επιτυχημένοι στη διακυβέρνηση της χώρας την επόμενη ημέρα, από ό,τι η Ματσάδο και η ομάδα της. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η Ροντρίγκες ήξερε το σχέδιο των ΗΠΑ για την απομάκρυνση του Μαδούρο, ούτε η αμερικανική κυβέρνηση την είχε ενημερώσει ότι ήταν φαβορί για τη διαδοχή του.
Επίσης, επιχειρηματίες της Βενεζουέλας άρχισαν να προωθούν τη Ροντρίγκες ως το πρόσωπο που θα μπορούσε να είναι επικεφαλής μιας πολιτικής μετάβασης. Παράλληλα, το Κατάρ εκτιμούσε ότι εκείνη θα έπρεπε να κυβερνήσει τη χώρα πριν από οποιονδήποτε άλλο, εάν έφευγε ο Μαδούρο, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχο.
Από την πλευρά του ο Μαδούρο φαινόταν να παρερμηνεύει συστηματικά τα «μηνύματα» από την Ουάσινγκτον. Πίστευε ότι πήγε καλά η τηλεφωνική επικοινωνία που είχε τον Νοέμβριο με τον Τραμπ, όταν στην πραγματικότητα του έλεγαν ότι ο χρόνος του είχε τελειώσει. «Ο πρόεδρος είπε “μπορείς να ακολουθήσεις τον εύκολο ή τον δύσκολο δρόμο”», ανέφερε υψηλόβαθμος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου. Μάλιστα, ο Τραμπ κάλεσε τον ομόλογό του στην Ουάσινγκτον, ώστε να συζητήσουν από κοντά, αλλά ο Μαδούρο απέρριψε την πρόταση. Υπολόγιζε ότι οι Δημοκρατικοί θα κερδίσουν τις ενδιάμεσες εκλογές, ότι ο Τραμπ θα περιοριζόταν και πως θα μπορούσε να κρατηθεί στην εξουσία.
Η Ρωσία και το Βατικανό
Ο Παρολίν, που έχει διατελέσει πρεσβευτής του Βατικανού στο Καράκας, έχει έντονο ενδιαφέρον για τη Βενεζουέλα. Επίσης, έχει υπάρξει διαμεσολαβητής με την κυβέρνηση Τραμπ για την Ουκρανία και τη Ρωσία.
Στη συνάντηση που είχε στις 24 Δεκεμβρίου με τον Μπερτς, ο καρδινάλιος ανέφερε ότι η Ρωσία ήταν έτοιμη να δεχθεί τον Μαδούρο. Επίσης είπε αυτό που στα έγγραφα περιγράφεται ως φήμη: η Μόσχα θα εγκατέλειπε τη Βενεζουέλα, εάν έμενε ικανοποιημένη με την Ουκρανία.
Ακόμα, ο Παρολίν ανέφερε ότι ο Μαδούρο θα ήταν διστακτικός να φύγει χωρίς την υποστήριξη του στενού κύκλου του και πιθανότατα ανησυχούσε να εγκαταλείψει τους κορυφαίους συνεργάτες του, κυρίως τη Ροντρίγκες και τον υπουργό Εσωτερικών, Ντιοσδάδο Καμπέγιο.
Η Μόσχα ήταν πρόθυμη να παράσχει άσυλο και σε άλλους υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Βενεζουέλας και φαίνεται πως απλά ο Μαδούρο είχε πεισμώσει, πιστεύοντας ότι οι ΗΠΑ δεν θα δρούσαν.
Υπάρχει και άλλος ένας παράγοντας που μπορεί να έπαιξε ρόλο. Κάποιοι στην Ουάσινγκτον εκτιμούν ότι ο Μαδούρο δεν θα πήγαινε ποτέ στη Ρωσία λόγω των περιορισμών και επειδή δεν θα είχε πρόσβαση στα χρήματα από το εμπόριο χρυσού της Βενεζουέλας που πιστεύεται ότι είχε βγάλει στο εξωτερικό.
Ο Παρολίν ζήτησε από την Ουάσινγκτον να δώσει μια προθεσμία για την αποχώρηση του Μαδούρο από τη Βενεζουέλα, παρέχοντας διαβεβαιώσεις για την οικογένειά του. Ζήτησε υπομονή, προσοχή και αυτοσυγκράτηση. Αλλά ο Λευκός Οίκος δεν περίμενε άλλο.
Η πρόταση για διαφυγή στην Τουρκία
Στις αρχές του 2025, ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Ρίτσαρντ Γκρένελ, ανέλαβε ηγετικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις με τη Βενεζουέλα, κάποιες φορές με τη βοήθεια του Κατάρ και άλλες απευθείας με τον αδελφό της αντιπροέδρου, Χόρχε Ροντρίγκες, νυν πρόεδρος της εθνοσυνέλευσης. Σε αυτές τις συνομιλίες, επανειλημμένα η Βενεζουέλα απέρριψε τις αμερικανικές προτάσεις για να εγκαταλείψει ο Μαδούρο την εξουσία.
Κάποια στιγμή, οι Βενεζουελάνοι πρότειναν να παραιτηθεί ο Μαδούρο και να μείνει στη χώρα, με τη Ροντρίγκες να τον διαδέχεται, αλλά δεν έγινε ποτέ «συγκεκριμένη» πρόταση. Στα τέλη του καλοκαιριού ανέλαβε τις διαπραγματεύσεις ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.
Σε συνάντηση στο Οβάλ γραφείο στις 2 Οκτωβρίου, ο Τραμπ και οι συνεργάτες του συζήτησαν πώς θα ασκούσαν πίεση στον Μαδούρο. Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ότι ήταν ώρα για στρατιωτική δράση. Τους μήνες που ακολούθησαν το Κατάρ δέχθηκε επανειλημμένα αιτήματα της Βενεζουέλας για συνομιλίες με τις ΗΠΑ, αλλά ο Λευκός Οίκος δεν ενδιαφερόταν.
Ανεπίσημοι απεσταλμένοι κάλυψαν το κενό. Ανάμεσά τους ο Βραζιλιάνος δισεκατομμυριούχος Τζοέσλι Μπατίστα, που πήγε στο Καράκας στα τέλη Νοεμβρίου για να πείσει τον Μαδούρο να εγκαταλείψει την εξουσία.
Ανάμεσα σε αυτά που συζητήθηκαν εκείνη την ημέρα ήταν ένα σχέδιο για την παραίτησή του. Στον Μαδούρο δόθηκε η εναλλακτική να εξοριστεί στην Τουρκία ή σε άλλη πρόθυμη χώρα. Μία πιθανή συμφωνία για άσυλο στην Τουρκία ήταν στο τραπέζι τουλάχιστον από τον Νοέμβριο, ανέφερε άτομο με γνώση των συζητήσεων και περιελάμβανε εγγυήσεις ότι δεν θα εκδίδονταν στις ΗΠΑ. Όμως, ο Μαδούρο και η σύζυγός του απέρριψαν το σχέδιο αγανακτισμένοι.
Φωτογραφίες: AP
