Σήμερα Κυριακή 21/09, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία και ο Καναδάς, με επίσημη ανακοίνωσή τους το απόγευμα, αναγνώρισαν το Παλαιστινιακό κράτος, ενώ η Γαλλία και άλλες χώρες πρόκειται να το πράξουν τις επόμενες ημέρες.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, στο άκουσμα της είδησης, προειδοποίησε ότι οι αποφάσεις θα ανταμείψουν την «τερατώδη τρομοκρατία της Χαμάς», ενώ οι ΗΠΑ έχουν, επίσης, εκφράσει την έντονη αντίθεσή τους στην κίνηση.
Τι σημαίνει η αναγνώριση και ποια θα είναι η διαφορά;
Σύμφωνα με το BBC, η Παλαιστίνη λόγω της μακροχρόνιας διαμάχης με το Ισραήλ, δεν έχει διεθνώς συμφωνημένα σύνορα, ούτε πρωτεύουσα ούτε στρατό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Λόγω της στρατιωτικής κατοχής της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ, η παλαιστινιακή αρχή, που ιδρύθηκε μετά τις ειρηνευτικές συμφωνίες της δεκαετίας του 1990, δεν έχει τον πλήρη έλεγχο της γης ή του λαού της.
Η Γάζα, όπου το Ισραήλ είναι επίσης η κατοχική δύναμη, βρίσκεται εν μέσω ενός καταστροφικού πολέμου.
Δεδομένης της ιδιότητάς της, η αναγνώριση είναι αναπόφευκτα συμβολική. Θα αντιπροσωπεύει μια ισχυρή ηθική και πολιτική δήλωση, αλλά θα αλλάξει ελάχιστα στην πράξη.
Όμως, ο συμβολισμός είναι ισχυρός. Όπως επεσήμανε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου, Ντέιβιντ Λάμι, κατά τη διάρκεια ομιλίας του στον ΟΗΕ τον Ιούλιο: «Η Βρετανία φέρει ένα ιδιαίτερο βάρος ευθύνης να υποστηρίξει τη λύση των δύο κρατών».
Συνέχισε αναφέροντας τη Διακήρυξη Μπάλφουρ του 1917 - που υπογράφηκε από τον προκάτοχό του ως υπουργό Εξωτερικών, Άρθουρ Μπάλφουρ - η οποία εξέφρασε για πρώτη φορά την υποστήριξη της Βρετανίας για «την εγκαθίδρυση στην Παλαιστίνη μιας εθνικής πατρίδας για τον εβραϊκό λαό».
Αλλά αυτή η δήλωση, είπε ο Λάμι, συνοδευόταν από μια επίσημη υπόσχεση «ότι τίποτα δεν θα γίνει που να μπορεί να θίξει τα πολιτικά και θρησκευτικά δικαιώματα των υπαρχόντων μη εβραϊκών κοινοτήτων στην Παλαιστίνη».
Οι υποστηρικτές του Ισραήλ έχουν συχνά επισημάνει ότι ο Λόρδος Μπάλφουρ δεν αναφέρθηκε ρητά στους Παλαιστίνιους ούτε είπε τίποτα για τα εθνικά τους δικαιώματα.
Η περιοχή που ήταν προηγουμένως γνωστή ως Παλαιστίνη, την οποία η Βρετανία κυβερνούσε μέσω εντολής της Κοινωνίας των Εθνών από το 1922 έως το 1948, θεωρείται εδώ και καιρό ως ημιτελής διεθνής υπόθεση.
Το Ισραήλ ιδρύθηκε το 1948, αλλά οι προσπάθειες για τη δημιουργία ενός παράλληλου κράτους της Παλαιστίνης έχουν ναυαγήσει, για πολλούς λόγους.
Όπως είπε ο Lammy, οι πολιτικοί «έχουν συνηθίσει να λένε τις λέξεις "λύση δύο κρατών"».
Η φράση αναφέρεται στη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους στη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας, σε γενικές γραμμές στα πρότυπα που υπήρχαν πριν από τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1967, με την Ανατολική Ιερουσαλήμ - κατεχόμενη από το Ισραήλ από τον πόλεμο αυτό - ως πρωτεύουσά της.
Ωστόσο, οι διεθνείς προσπάθειες για την επίτευξη λύσης δύο κρατών δεν απέδωσαν καρπούς και ο αποικισμός μεγάλων τμημάτων της Δυτικής Όχθης από το Ισραήλ, παράνομος βάσει του διεθνούς δικαίου, έχει μετατρέψει την έννοια σε ένα σε μεγάλο βαθμό κενό σύνθημα.
Ποιος αναγνωρίζει την Παλαιστίνη ως κράτος;
Η Παλαιστίνη αναγνωρίζεται επί του παρόντος από περίπου το 75% των 193 κρατών μελών του ΟΗΕ.
Στον ΟΗΕ, έχει το καθεστώς του «μόνιμου κράτους παρατηρητή», που επιτρέπει τη συμμετοχή αλλά όχι το δικαίωμα ψήφου.
Με την αναγνώριση από τη Βρετανία και τη Γαλλία, η Παλαιστίνη σύντομα θα απολαύσει την υποστήριξη τεσσάρων από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Η Κίνα και η Ρωσία αναγνώρισαν και οι δύο την Παλαιστίνη το 1988.
Αυτό θα αφήσει τις ΗΠΑ, τον ισχυρότερο σύμμαχο του Ισραήλ με διαφορά, σε μια μειοψηφία ενός ατόμου.
Η Ουάσινγκτον έχει αναγνωρίσει την Παλαιστινιακή Αρχή, με επικεφαλής τον Μαχμούντ Αμπάς, από την ίδρυσή της στα μέσα της δεκαετίας του 1990.
Από τότε, αρκετοί πρόεδροι έχουν εκφράσει την υποστήριξή τους για την τελική δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους. Αλλά ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ένας από αυτούς. Υπό τις δύο κυβερνήσεις του, η πολιτική των ΗΠΑ έχει κλίνει σε μεγάλο βαθμό υπέρ του Ισραήλ.
Γιατί το κάνουν τώρα το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες χώρες;
Διαδοχικές βρετανικές κυβερνήσεις έχουν μιλήσει για την αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους, αλλά μόνο ως μέρος μιας ειρηνευτικής διαδικασίας, ιδανικά σε συνεργασία με άλλους δυτικούς συμμάχους και «τη στιγμή της μέγιστης επίδρασης».
Το να το κάνουν απλώς ως χειρονομία, πίστευαν οι κυβερνήσεις, θα ήταν λάθος. Μπορεί να κάνει τους ανθρώπους να αισθάνονται ενάρετοι, αλλά στην πραγματικότητα δεν θα άλλαζε τίποτα επί τόπου.
Αλλά τα γεγονότα έχουν σαφώς αναγκάσει αρκετές κυβερνήσεις.
Οι σκηνές της λιμοκτονίας στη Γάζα, η αυξανόμενη οργή για τη στρατιωτική εκστρατεία του Ισραήλ και οι σημαντικές αλλαγές στη δημόσια γνώμη - όλα έχουν παίξει ρόλο στο να μας φέρουν σε αυτό το σημείο.
Οι αντιρρήσεις των ΗΠΑ
Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει κρύψει ποτέ την αντίθεσή της στην αναγνώριση, με τον ίδιο τον πρόεδρο των ΗΠΑ να παραδέχεται ότι έχει «διαφωνία με τον πρωθυπουργό σε αυτό το θέμα» σε κοινή συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη.
Οι δύο ηγέτες δήλωσαν ότι συζήτησαν το θέμα κατά τη διάρκεια της κατ' ιδίαν συνάντησής τους.
Στην πραγματικότητα, είναι σαφές ότι η θέση των ΗΠΑ έχει σκληρύνει σε πλήρη αντίθεση με την ίδια την έννοια της παλαιστινιακής ανεξαρτησίας.
Τον Ιούνιο, ο νυν πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, δήλωσε ότι πιστεύει πως οι ΗΠΑ δεν υποστηρίζουν πλέον τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους.
Πιο πρόσφατα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε ότι η Χαμάς θα «αισθανθεί μεγαλύτερη ενθάρρυνση» από τη διεθνή πίεση για αναγνώριση της Παλαιστίνης.
Τα λόγια του, κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Νετανιάχου στις 15 Σεπτεμβρίου, απηχούσαν το ισραηλινό επιχείρημα ότι η αναγνώριση αποτελεί «ανταμοιβή για την τρομοκρατία», μετά τις καταστροφικές επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Ο Ρούμπιο λέει επίσης ότι οι ΗΠΑ έχουν προειδοποιήσει όσους υποστηρίζουν την αναγνώριση ότι είναι πιθανό να προκαλέσει το Ισραήλ να προσαρτήσει τη Δυτική Όχθη.
«Τους είπαμε ότι αυτό θα οδηγήσει σε τέτοιου είδους αμοιβαίες ενέργειες και ότι θα κάνει την εκεχειρία στη Γάζα πιο δύσκολη», δήλωσε στους δημοσιογράφους στις αρχές Σεπτεμβρίου.
