Αρνητική εικόνα για τη θέση της ελληνικής οικονομίας απέναντι στο εξωτερικό αποτυπώνουν τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος για τη διεθνή επενδυτική θέση στο τέλος του δευτέρου τριμήνου του 2025.
Οι καθαρές υποχρεώσεις της χώρας αυξήθηκαν κατά 13,4 δισ. ευρώ σε σύγκριση με το τέλος του 2024 και διαμορφώθηκαν στα 338,9 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 140% του ΑΕΠ. Με απλά λόγια, η Ελλάδα χρωστά στο εξωτερικό πολύ περισσότερα από όσα της οφείλονται, και το «άνοιγμα» αυτό μεγαλώνει.
Η διεθνής επενδυτική θέση δείχνει τη συνολική οικονομική σχέση μιας χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο: τι περιουσιακά στοιχεία κατέχουν Έλληνες στο εξωτερικό και τι κατέχουν ξένοι στην Ελλάδα. Όταν οι υποχρεώσεις είναι μεγαλύτερες από τις απαιτήσεις, η καθαρή θέση είναι αρνητική. Όσο πιο αρνητική γίνεται, τόσο πιο ευάλωτη θεωρείται η οικονομία σε εξωτερικούς κραδασμούς, όπως αυξήσεις επιτοκίων ή διεθνείς κρίσεις.
Η επιδείνωση που καταγράφηκε το 2025 οφείλεται κυρίως στην αύξηση των καθαρών υποχρεώσεων των λεγόμενων «λοιπών τομέων» της οικονομίας, δηλαδή επιχειρήσεων και νοικοκυριών, καθώς και στη μείωση των καθαρών απαιτήσεων των λοιπών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. Αυτό δείχνει ότι περισσότερα κεφάλαια αντλήθηκαν από το εξωτερικό ή ότι αυξήθηκαν οι επενδύσεις ξένων στην Ελλάδα χωρίς αντίστοιχη αύξηση ελληνικών επενδύσεων στο εξωτερικό.
Παράλληλα, αυξήθηκαν και οι καθαρές υποχρεώσεις της γενικής κυβέρνησης, γεγονός που συνδέεται με το υψηλό δημόσιο χρέος και τη συνεχιζόμενη ανάγκη χρηματοδότησης. Αν και η βελτίωση της καθαρής θέσης της Τράπεζα της Ελλάδος λειτούργησε μερικώς αντισταθμιστικά, δεν ήταν αρκετή για να αλλάξει τη συνολική εικόνα.
Η αρνητική διεθνής επενδυτική θέση δεν αποτελεί άμεσο κίνδυνο, αποτελεί όμως προειδοποιητικό σήμα. Δείχνει ότι η ελληνική οικονομία παραμένει εξαρτημένη από το εξωτερικό για χρηματοδότηση και ότι χρειάζεται ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, αύξηση των εξαγωγών και προσέλκυση επενδύσεων που δημιουργούν πραγματική αξία. Διαφορετικά, η χώρα θα συνεχίσει να συσσωρεύει υποχρεώσεις, περιορίζοντας τα περιθώρια οικονομικής σταθερότητας στο μέλλον.
