Λίγη ώρα μετά την προδιαγεγραμμένη κατάρρευση της κυβέρνησης Μπαϊρού, ήρθε η πρώτη αντίδραση από το Ελιζέ: ο Εμανουέλ Μακρόν θα ανακοινώσει τις επόμενες ημέρες τον νέο πρωθυπουργό της Γαλλίας.
Ο Μπαϊρού ζήτησε ψήφο εμπιστοσύνης σε μια προσπάθεια να περάσει το σχέδιο λιτότητάς του, που προέβλεπε περικοπές ύψους 44 δισεκατομμυρίων ευρώ στον προϋπολογισμό. Οι προβλέψεις επιβεβαιώθηκαν και η κυβέρνησή του «έπεσε», με 364 ψήφους κατά και 194 υπέρ.
Ο 74χρονος έμεινε εννέα μήνες πρωθυπουργός. Τον περασμένο Δεκέμβριο διαδέχθηκε τον Μισέλ Μπαρνιέ, ο οποίος έμεινε μόλις τρεις μήνες στη θέση και «έπεσε» έπειτα από πρόταση μομφής. Αν και «άντεξε» περισσότερο, ο Μπαϊρού αποχωρεί με χειρότερο «σκορ». Στις δύο ψηφοφορίες, 331 βουλευτές καταψήφισαν τον Μπαρνιέ και 364 τον Μπαϊρού.
Ο αριθμός αυτός έχει σημασία. Γιατί δείχνει ότι βουλευτές από τον κεντρώο συνασπισμό, ακόμα και από τους συντηρητικούς, καταψήφισαν τον Μπαϊρού», σχολίασε στο BBC ο αναλυτής Αλεξάντρ Κούσνερ, που επεσήμανε ότι το αποτέλεσμα δεν επιλύει δύο βασικά προβλήματα: το διασπασμένο κοινοβούλιο και την κρίση χρέους.
«Τις επόμενες ημέρες» ο νέος πρωθυπουργός
Τώρα, ο Εμανουέλ Μακρόν ψάχνει τον πέμπτο πρωθυπουργό μέσα σε δύο χρόνια- από την επανεκλογή του το 2022. Ο διάδοχος του Μπαϊρού θα είναι ο τρίτος που αναλαμβάνει μετά τη διάλυση του κοινοβουλίου στην οποία προχώρησε ο Γάλλος πρόεδρος τον Ιούνιο του 2024.
«Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας αναγνωρίζει το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας των βουλευτών με χρήση του Άρθρου 49-1 του συντάγματος. Θα συναντηθεί αύριο με τον πρωθυπουργό Φρανσουά Μπαϊρού, προκειμένου να αποδεχθεί την παραίτηση της κυβέρνησής του. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας θα διορίσει νέο πρωθυπουργό τις προσεχείς ημέρες», ανέφερε το Ελιζέ.
Σύμφωνα με France Info, ο Μπαϊρού θα πάει στο Ελιζέ στις 08:00 το πρωί της Τρίτης, προκειμένου να υποβάλει την παραίτησή του, αλλά θα παραμείνει στη θέση του μέχρι να διοριστεί ο διάδοχος.
Οι πιθανοί διάδοχοι του Μπαϊρού
Ο Μακρόν αναμένεται να αντιμετωπίσει ισχυρή πίεση για πρωθυπουργό από την Αριστερά, μετά τον Μπαρνιέ και τον Μπαϊρού που ήταν από τη Δεξιά και το Κέντρο.
Ως επικεφαλής των Σοσιαλιστών, ο Ολιβιέ Φορ θα μπορούσε να είναι μία επιλογή, σύμφωνα με το BBC που σημειώνει ότι ο 57χρονος έχει 66 βουλευτές. Το βασικό του μειονέκτημα είναι η προβληματική σχέση με τον Ζακ Λουκ Μελανσόν, σημειώνει το βρετανικό δίκτυο.
Για αυτό μπορεί ο Μακρόν μπορεί να στραφεί σε κάποιον που ταυτίζεται ευρέως με τους Σοσιαλιστές, αλλά δεν είναι απαραίτητα στις τάξεις τους. Δύο τέτοια πρόσωπα είναι ο πρώην πρωθυπουργός Μπερνάρ Καζνέβ και ο Πιερ Μοσκοβισί, που έχει διατελέσει υπουργός, Ευρωπαίος επίτροπος και τώρα είναι επικεφαλής του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Μία άλλη ενδιαφέρουσα πιθανότητα είναι ο νυν υπουργός Οικονομικών, Ερίκ Λομπάρ, ενώ αν ο Μακρόν αποφασίσει να επιμείνει στο Κέντρο και τη Δεξιά, η πρώτη επιλογή του πιθανότατα θα είναι ο υπουργός Άμυνας, Σεμπαστιάν Λεκορνού. Ο 39χρονος ήταν υποψήφιος για τη θέση και τον Δεκέμβριο, πριν από τον διορισμό του Μπαϊρού.
Άλλο όνομα που έχει ακουστεί επίσης είναι εκείνο της υπουργού Εργασίας, Κατρίν Βοτράν. Δύο ακόμα πιθανοί διάδοχοι από τις τάξεις της απερχόμενης κυβέρνησης είναι οι υπουργοί Εσωτερικών, Μπρούνο Ρεταγιό και Δικαιοσύνης, Ζεράρλντ Νταρμανάν.
Βαθιά διχασμένα τα κόμματα για τον προϋπολογισμό και το χρέος
Μετά το στοίχημα του Μακρόν τον Ιούνιο του 2024, όταν προκήρυξε πρόωρες εκλογές, προέκυψε ένα διασπασμένο κοινοβούλιο, όπου δεν έχει την πλειοψηφία η Αριστερά, το Κέντρο ή η Ακροδεξιά. Κάτι που έχει προκαλέσει αδιέξοδο σε ό,τι αφορά την οικονομική πολιτική και κυρίως τον πιο βασικό πυλώνα της: τον προϋπολογισμό για το 2026.
Ακόμα και με έναν νέο πρωθυπουργό, δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα ότι θα υπάρξει συναίνεση για την ψήφιση του προϋπολογισμού. Όλα αυτά, ενώ ο Μακρόν είναι αντιμέτωπος με μια κρίσιμη στιγμή σε διεθνές επίπεδο αυτό τον μήνα, καθώς έχει προαναγγείλει την αναγνώριση του κράτους της Παλαιστίνης στη σύνοδο του ΟΗΕ, ενώ συνεχίζονται οι διπλωματικές διεργασίες για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η Αλεξάντρα Ρουλέ, επίκουρη καθηγήτρια Οικονομικών στο Insead, που διετέλεσε σύμβουλος του Μακρόν την περίοδο 2022-2023, συνόψισε τις διαφωνίες μεταξύ των κομμάτων για τον προϋπολογισμό και την αντιμετώπιση του διογκούμενου χρέους.
«Οι Σοσιαλιστές θα έλεγαν ότι είμαστε σε αυτή την κατάσταση (με το χρέος) επειδή ο Μακρόν μείωσε μαζικά φόρους από το 2017 και για να διορθωθεί αυτό θα πρέπει να αυξηθούν, ιδιαίτερα για τους πλούσιους. Οι Κεντρώοι του μακρόν θα έλεγαν ότι μειώσαμε φόρους, αλλά η Γαλλία έγινε πιο φιλική προς τις επιχειρήσεις και είμαστε σε αυτή την κατάσταση επειδή οι δαπάνες έχουν βγει εκτός ελέγχου, ο πληθυσμός γερνάει και λόγω συνταξιοδοτικών ζητημάτων. Και η Ακροδεξιά θα έλεγε ότι είμαστε σε αυτή την κατάσταση επειδή δαπανώνται υπερβολικά πολλά χρήματα στο μεταναστευτικό», δήλωσε στον Guardian.
Το ανησυχητικό είναι πως η Γαλλία βρίσκεται σε τροχιά αύξησης του χρέους κάθε χρόνο, συνέχισε. Για να σταθεροποιηθεί «χρειάζεται ένας προϋπολογισμός που μειώνει τις δαπάνες και πιθανότατα αυξάνει λίγο τους φόρους, παίρνοντας μερικά χρήματα από παντού», εξήγησε.
Όμως, φαίνεται εξαιρετικά δύσκολο πολιτικά να υπάρξει όποια συναίνεση για έναν τέτοιο προϋπολογισμό, συμπλήρωσε και εκτίμησε ότι η αστάθεια θα συνεχιστεί έως το τέλος της προεδρικής θητείας, το 2027.
