Η Ε.Ε. θα κάνει γνωστές σήμερα οδηγίες προς πολίτες σε περίπτωση πολέμου. Οι οδηγίες αυτές θα ανακοινωθούν στο πλαίσιο μίας ευρύτερης στρατηγικής της Ένωσης, η οποία περιλαμβάνει και μεγαλύτερη συνεργασία του στρατού με τους πολίτες.
Την στρατηγική θα παρουσιάσουν σήμερα (Τετάρτη) η εκτελεστική αντιπρόεδρος Ροξάνα Μινζάτου και η επίτροπος Ατζά Λαμπίμπ. Στη στρατηγική της, η Κομισιόν συμπεριλαμβάνει και μια μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ πολιτών και στρατού, καθώς εκτιμά ότι η εμπλοκή του στρατού είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση μελλοντικών κινδύνων και απειλών.
«Μια ανθεκτική Ευρώπη πρέπει να είναι σε θέση να προβλέψει, να αντέξει, να προσαρμοστεί και να ανακάμψει από οποιαδήποτε κρίση» αναφέρεται στο προσχέδιο της στρατηγικής, που έχουν στη διάθεσή τους τα «ΤΑ ΝΕΑ». Παράλληλα, στη στρατηγική ετοιμότητα υπογραμμίζεται ότι «οι τρέχουσες απειλές απαιτούν μόνιμη ετοιμότητα». Η προετοιμασία έναντι της πιθανότητας ένοπλης επίθεσης θεωρείται επίσης κρίσιμη, καθώς η ειρήνη και η σταθερότητα δεν είναι πλέον εγγυημένες, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες. «Η ετοιμότητα και η ανθεκτικότητα της Ευρώπης έναντι ένοπλης επίθεσης μπορεί να δοκιμαστεί στο μέλλον» αναφέρεται στο προσχέδιο (το οποίο πάντως μπορεί να αλλάξει μέχρι την υιοθέτησή του).
Επτά τομείς
Η συνεργασία μεταξύ πολιτών και στρατιωτικών αρχών αποτελεί έναν από τους επτά βασικούς άξονες της στρατηγικής ετοιμότητας που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο την προετοιμασία απέναντι σε κάθε είδους κρίση, συμπεριλαμβανομένης και της πιθανότητας ένοπλης επίθεσης. Οι υπόλοιποι τομείς της στρατηγικής περιλαμβάνουν την ανάλυση και πρόβλεψη κινδύνων, την ενίσχυση της ανθεκτικότητας κρίσιμων κοινωνικών λειτουργιών, την ετοιμότητα του πληθυσμού, τη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, τον αποτελεσματικό συντονισμό σε περιόδους κρίσης και τη διαμόρφωση ανθεκτικών διεθνών συνεργασιών.
Ο βασικός στόχος της στρατηγικής είναι να διασφαλίσει ότι τόσο οι ευρωπαϊκές και εθνικές αρχές όσο και οι πολίτες θα είναι καλύτερα προετοιμασμένοι για τη διαχείριση κρίσεων και έκτακτων περιστατικών.
Η στρατηγική αυτή βασίζεται σε έκθεση του πρώην πρωθυπουργού της Φινλανδίας, Σαούλι Νιινίστο, η οποία εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της προέδρου της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η προσέγγιση δίνει έμφαση στη συνεργασία μεταξύ κυβερνητικών φορέων, επιχειρήσεων και πολιτών για τη συνολική ενίσχυση της ετοιμότητας.
Πίνακας ελέγχου κρίσης
Η στρατηγική στοχεύει αφενός στην προστασία των πολιτών, ώστε να ελαχιστοποιηθεί ο αντίκτυπος των κρίσεων στην καθημερινότητά τους, και αφετέρου στη διατήρηση της λειτουργίας των βασικών κοινωνικών δομών.
Το προσχέδιο επισημαίνει ότι διαταραχές στη διακυβέρνηση, την ασφάλεια, την υγειονομική περίθαλψη, την ενέργεια και τις επικοινωνίες μπορεί να έχουν αλυσιδωτές επιπτώσεις, απειλώντας τη δημόσια ασφάλεια, την οικονομική σταθερότητα και τους δημοκρατικούς θεσμούς. Γι’ αυτόν τον λόγο, η Επιτροπή στοχεύει στη βελτίωση της αξιολόγησης απειλών και στην εισαγωγή ενός «πίνακα ελέγχου κρίσης» (crisis dashboard), που θα διευκολύνει τη λήψη αποφάσεων από τους πολιτικούς.
Έκτακτη ανάγκη και αυτοδυναμία
Ένα ακόμη μέτρο της Επιτροπής αφορά την παροχή κατευθυντήριων γραμμών προς τα κράτη-μέλη για την εξασφάλιση 72ωρης αυτοδυναμίας στα νοικοκυριά. Αυτό σημαίνει ότι εκατομμύρια οικογένειες θα πρέπει να έχουν διαθέσιμα βασικά αγαθά, όπως νερό, τρόφιμα, φάρμακα, μπαταρίες και είδη πρώτης ανάγκης, ώστε να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν τις πρώτες ημέρες μιας κρίσης χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Ο σχεδιασμός όμως δεν περιορίζεται σε επίπεδο πολιτών. Σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, προβλέπεται η αποθήκευση αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, όπως φαρμάκων, βασικών πρώτων υλών, τροφίμων και ενέργειας, καθώς και η διασφάλιση συστημάτων που θα εγγυώνται την ελάχιστη παροχή νερού.
Επιπλέον, η Επιτροπή προτείνει την καθιέρωση μιας ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας» σε όλα τα κράτη-μέλη, με σκοπό την ενίσχυση της εγρήγορσης πολιτών, επιχειρήσεων και κυβερνήσεων απέναντι σε κρίσεις και καταστροφές.
