Συνήθως υπάρχει ένα χάσμα ανάμεσα στο τι λέει ο Βλαντιμίρ Πούτιν και τι πραγματικά εννοεί. Με αυτό το δεδομένο, το CNN αναλύει τι ακριβώς είπε ο Ρώσος πρόεδρος σχετικά με την πρόταση για την εκεχειρία 30 ημερών στην Ουκρανία.
Στη συνέντευξη που παραχώρησε την Πέμπτη, όταν ρωτήθηκε για την πρόταση που υποστηρίζουν οι ΗΠΑ σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Πούτιν έδωσε μια μακρά και μπερδεμένη απάντηση. Κάποιες από τις φράσεις του ήταν σύντομες και- όταν τις άκουγε κανείς αποσπασματικά- έδιναν την εντύπωση ότι ο Ρώσος πρόεδρος ήταν υπέρ του σχεδίου της κυβέρνησης Τραμπ, στο οποίο έχει ήδη συμφωνήσει το Κίεβο.
Στην αρχή ο Πούτιν είπε «συμφωνούμε με την πρόταση», ατάκα που βρέθηκε στον τίτλο δημοσιευμάτων από όλο τον κόσμο. Όμως, στη συνέχεια κατέστησε σαφές ότι η Μόσχα δεν πρόκειται να συμφωνήσει σύντομα σε ένα σχέδιο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ουσιαστικά, ο Ρώσος ηγέτης απέρριψε την ιδέα, απαιτώντας παραχωρήσεις από το Κίεβο, εγείροντας πολλά ερωτήματα και επαναλαμβάνοντας τις μαξιμαλιστικές απαιτήσεις που έχει η Μόσχα από την πρώτη στιγμή της εισβολής στο Κίεβο.
Οι «ριζικές αιτίες» του πολέμου, κατά τον Πούτιν
Μια προσεκτική ματιά σε αυτά που είπε ο Πούτιν καθιστά σαφές ότι η Ρωσία χρονοτριβεί και εμμένει στις θέσεις της.
«Συμφωνούμε με την πρόταση για την παύση των εχθροπραξιών, αλλά πρέπει να έχουμε κατά νου ότι αυτή η κατάπαυση πυρός πρέπει να στοχεύει σε μια ειρήνη με διάρκεια και πρέπει να εξετάσει τις ριζικές αιτίες της κρίσης», είπε.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Πούτιν ζητά να εξαλειφθούν αυτό που αποκαλεί «ριζικές αιτίες» του πολέμου. Το Κρεμλίνο έχει υποστηρίξει ότι μία από αυτές είναι η δημοκρατικά εκλεγμένη ουκρανική κυβέρνηση. Ένα από τα επιχειρήματα της Μόσχας για τον πόλεμο υπήρξε ότι ήταν παράνομη η εκλογή του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Ο Πούτιν θα προτιμούσε να δει έναν φιλορώσο ηγέτη στην Ουκρανία. Τις προηγούμενες εβδομάδες ο Τραμπ συντάχθηκε με τις εκκλήσεις του Κρεμλίνου για αντικατάσταση του Ζελένσκι, φτάνοντας στο σημείο να τον αποκαλέσει δικτάτορα.
Οι «ριζικές αιτίες» επίσης αναφέρονται στους ισχυρισμούς του Κρεμλίνου ότι η Ρωσία απειλείται από την επέκταση του ΝΑΤΟ μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Αυτό αντικατοπτρίζει την επιθυμία του Πούτιν να αποσυρθεί η Συμμαχία από χώρες που υπήρξαν υπό την επιρροή της Σοβιετικής Ένωσης, όπως η Πολωνία, η Ρουμανία και η Τσεχία.
Στο παρελθόν, εσφαλμένα έχει υποστηρίξει ότι το ΝΑΤΟ δεσμεύθηκε να μην επεκταθεί προς τα ανατολικά μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ. Στην πραγματικότητα, η Συμμαχία πάντα είχε μια πολιτική ανοιχτών θυρών.
Επανειλημμένα ο Πούτιν έχει χρησιμοποιήσει το ΝΑΤΟ ως δικαιολογία για την εισβολή του στην Ουκρανία και έχει απαιτήσει να μπλοκαριστεί η ένταξη της χώρας στη Συμμαχία, όπως και να αποδεχθεί το Κίεβο μια μόνιμη ουδετερότητα.
«Για τον Πούτιν, η “ριζική αιτία” της σύγκρουσης είναι η επιθυμία της Ουκρανίας να αποτελεί ανεξάρτητη χώρα και να επιλέγει το δικό της μονοπάτι στην εγχώρια και εξωτερική πολιτική», επισημαίνει ο Μπράιαν Τέιλορ, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Syracuse University. «Επιπλέον, έκανε αναφορά σε “μικροδιαφορές” και συνέχισε θέτοντας τουλάχιστον 16 ερωτήματα για τις λεπτομέρειες μιας συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός», συμπληρώνει.
Η τήρηση της εκεχειρίας
«Ποιος θα δώσει εντολές για την παύση των εχθροπραξιών και ποιο θα είναι το τίμημα; Ποιος θα καθορίσει ποιος το παραβίασε και πώς σε (μέτωπο) 2.000 χλμ.; Ποιος θα κατηγορήσει ποιον για αυτή την παραβίαση αργότερα; Όλα αυτά είναι ερωτήματα που απαιτούν ενδελεχή έρευνα και από τις δύο πλευρές», είπε ο Πούτιν.
Τα ερωτήματα του Ρώσου προέδρου για το πώς θα εφαρμοστεί μια κατάπαυση πυρός ουσιαστικά επαναλαμβάνει την αντίθεσή του στις ευρωπαϊκές προτάσεις για ειρηνευτικές δυνάμεις στην Ουκρανία, σε περίπτωση που υπάρξει συμφωνία. Το Κρεμλίνο έχει πει ότι δεν θα είναι αποδεκτή η παρουσία στρατευμάτων από χώρες του ΝΑΤΟ στην Ουκρανία.
Η αναφορά του Πούτιν σε «ενδελεχή έρευνα και από τις δύο πλευρές» δείχνει ότι σκοπεύει να παρατείνει τις διαπραγματεύσεις για καιρό. Αυτό θα μπορούσε να είναι μια τακτική προκειμένου να εξασφαλίσει χρόνο για μια πρόοδο των ρωσικών δυνάμεων στην περιοχή του Κουρσκ, όπου η Ουκρανία ακόμα κατέχει κάποια εδάφη. Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν κάνει γρήγορες κινήσεις αυτή την εβδομάδα, για την ανακατάληψη εδαφών, κάτι που θα μπορούσε να στερήσει από το Κίεβο ένα από τα διαπραγματευτικά χαρτιά του καθώς θα προχωρούν οι ειρηνευτικές συνομιλίες.
Η «πίεση» της Ουκρανίας και το αφήγημα της Μόσχας
«Σε ό,τι αφορά στην ετοιμότητα της Ουκρανίας για την παύση των εχθροπραξιών, η συνάντηση Αμερικής- Ουκρανίας στη Σαουδική Αραβία μπορεί να μοιάζει με μια απόφαση που πήρε η ουκρανική πλευρά υπό αμερικανική πίεση. Όμως, στην πραγματικότητα είμαι απολύτως πεπεισμένος ότι η ουκρανική πλευρά θα πρέπει να το ζήτησε από τους Αμερικανούς αυτό με τον πιο επίμονο τρόπο, με βάση την κατάσταση που εξελίσσεται στο πεδίο», είπε ο Πούτιν.
Εδώ ο Πούτιν υποστηρίζει ότι η Ουκρανία- και όχι οι ΗΠΑ- είναι στην πραγματικότητα η πλευρά που πιέζει για κατάπαυση του πυρός. Όμως, η κυβέρνηση Τραμπ επανειλημμένα έχει τονίσει την επιθυμία της για μια γρήγορη επίλυση και δημοσίως αναφέρει ότι το Κίεβο δεν έχει διαπραγματευτικά χαρτιά στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου ο Πούτιν επανέλαβε πολλές φορές το επιχείρημα του Κρεμλίνου ότι μια προσωρινή εκεχειρία 30 ημερών θα ωφελήσει την Ουκρανία, πιθανώς επιτρέποντας στη χώρα να ανασυνταχθεί και να παραλάβει περισσότερα όπλα.
Αυτό μπορεί να είναι μια προσπάθεια να προωθήσει την άποψη ότι ο Ζελένσκι δεν θέλει μια ειρήνη με διάρκεια. Ένα αφήγημα που προωθεί η Ρωσία παρότι εισέβαλε απρόκλητα στην Ουκρανία το 2014 και ξεκίνησε μια πλήρη εισβολή το 2022.
Το «ναι» που είναι «όχι»
«Μου φαίνεται ότι θα ήταν πολύ καλό για την ουκρανική πλευρά να επιτευχθεί μια εκεχειρία για τουλάχιστον 30 ημέρες και όλοι είμαστε υπέρ, αλλά υπάρχουν μικροδιαφορές», είπε ο Πούτιν.
Το να λέει ότι η Ρωσία είναι υπέρ, αλλά στη συνέχεια να ζητά μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις και μια συζήτηση για «μικροδιαφορές» αντικατοπτρίζει πολύ καλά τη θέση του Πούτιν για μια κατάπαυση πυρός.
Ο Ρώσος ηγέτης θέλησε να ακουστεί θετικός στον Τραμπ, εκφράζοντας αλληλεγγύη για τη θέση του. Αλλά δεν φαίνεται η Ρωσία να μετακινήθηκε πραγματικά από τις προηγούμενες απαιτήσεις της.
«Η απάντηση του Πούτιν φαίνεται προσεκτικά σχεδιασμένη για να ακουστεί ως “ναι” στον Τραμπ αλλά να είναι “όχι” στην πράξη, εκτός αν η Ουκρανία αναγκαστεί να υποκύψει στις απαιτήσεις της Ρωσίας», συνοψίζει ο Τέιλορ του Syracuse University.
