Ο Τζο Μπάιντεν χρησιμοποίησε την τελευταία «αποχαιρετιστήρια» ομιλία του από το Οβάλ Γραφείο για να απευθύνει μια ζοφερή προειδοποίηση σχετικά με την απειλή που συνιστά η «επικίνδυνη συγκέντρωση εξουσίας» στα χέρια πλούσιων και καλά δικτυωμένων ατόμων - μια ελάχιστα συγκαλυμμένη αναφορά σε δισεκατομμυριούχους στελέχη της τεχνολογίας που συνεργάζονται στενά με τον εκλεγμένο πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ.
«Σήμερα, στην Αμερική διαμορφώνεται μια ολιγαρχία ακραίου πλούτου, δύναμης και επιρροής που κυριολεκτικά απειλεί ολόκληρη τη δημοκρατία μας, τα βασικά δικαιώματα και τις ελευθερίες μας, αλλά και τη δίκαιη ευκαιρία σε όλους να προχωρήσουν μπροστά», δήλωσε χθες ο Μπάιντεν λίγες ημέρες πριν αποχωρήσει από μια τετραετή προεδρία και μια ολόκληρη ζωή σε δημόσια αξιώματα.
Ο Μπάιντεν παρομοίασε τη σημερινή φουρνιά μεγιστάνων της τεχνολογίας με τους «ληστές βαρόνους» του 19ου αιώνα, άνδρες όπως τον Τζον Ντ. Ροκφέλερ και τον Άντριου Κάρνεγκι. Υπενθυμίζοντας την αποχαιρετιστήρια ομιλία του Προέδρου Ντουάιτ Αϊζενχάουερ που προειδοποιούσε για το στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα, ο Μπάιντεν κατήγγειλε ένα «τεχνολογικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα που θα μπορούσε να θέσει πραγματικούς κινδύνους για τη χώρα μας».
Ο Μπάιντεν εκφώνησε την ομιλία του έχοντας πίσω του εικόνες της οικογένειάς του, συμπεριλαμβανομένου του θανόντος γιου του Μπο. Όπως σχολιάζει η Washington Post, η φωνή του κατά καιρούς ακουγόταν τραχιά και «κόλλαγε» σε μερικές λέξεις, αλλά σε μεγάλο βαθμό έφερε εις πέρας έναν δυναμικό αποχαιρετισμό με αυστηρές προειδοποιήσεις για το μέλλον.
Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να «γεννήσει νέες απειλές για τα δικαιώματά μας, τον τρόπο ζωής μας, την ιδιωτική μας ζωή», υποστήριξε, ενώ κατήγγειλε την «καταρράκωση» του ελεύθερου Τύπου.
Προειδοποίησε ότι οι εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχουν εγκαταλείψει την προσπάθεια επαλήθευσης των πληροφοριών που διανέμουν, μια αναφορά στην πρόσφατη απόφαση του Ζούκερμπεργκ να τερματίσει το fact checking στο Facebook και το Instagram.
«Η αλήθεια πνίγεται από τα ψέματα που λέγονται για την εξουσία και το κέρδος», τόνισε.
Παρόλα αυτά ο Μπάιντεν προσπάθησε να ισορροπήσει την ανησυχία για ένα δυστοπικό μέλλον με μια αίσθηση αισιοδοξίας.
Υπενθύμισε πώς από παιδί με τραυλισμό έγινε ο νεότερος γερουσιαστής της χώρας και στη συνέχεια τελικά αντιπρόεδρος του πρώτου μαύρου πρόεδρος της χώρας. Ο Μπάιντεν χαρακτήρισε την άνοδό του στην προεδρία, ένα αξίωμα που «κυνήγησε» επί δεκαετίες, ως μια μοναδικά αμερικανική ιστορία σθένους και ευκαιριών.
«Αυτή είναι η μαγεία της Αμερικής», είπε.
Ο Μπάιντεν χρησιμοποίησε επίσης την ομιλία του για να απαριθμήσει ορισμένα από τα επιτεύγματά του, υπενθυμίζοντας στους τηλεθεατές την οικονομία που κληρονόμησε και τις προσπάθειές του να βγάλει τη χώρα από ένα οικονομικό και κοινωνικό τέλμα το 2021.
Εκτός από το αμερικανικό σχέδιο διάσωσης ύψους 1,9 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ο Μπάιντεν ανέδειξε τον νόμο για τις υποδομές ύψους 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ένα νομοσχέδιο για το κλίμα που φέρει την υπογραφή του και διακομματικές νίκες σε θέματα όπως η κατασκευή ημιαγωγών, η υγειονομική περίθαλψη των βετεράνων και η ασφάλεια των όπλων.
Όπως έκαναν επανειλημμένα ο Μπάιντεν και η ομάδα του από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες μετά τη νίκη του Τραμπ, ο πρόεδρος υποστήριξε ότι τα πλήρη οφέλη της ατζέντας του θα γίνουν αισθητά μόνο τα επόμενα χρόνια και δεκαετίες, καθώς θα ασφαλτοστρώνονται νέοι δρόμοι και θα κατασκευάζονται εργοστάσια.
Κατά κάποιον τρόπο, η ομιλία σχεδιάστηκε για να απευθυνθεί τόσο στους ιστορικούς του αύριο όσο και στο σημερινό εκλογικό σώμα.
«Θα χρειαστεί χρόνος για να νιώσουμε τον πλήρη αντίκτυπο όλων όσων κάναμε μαζί», είπε. «Αλλά οι σπόροι έχουν φυτευτεί και θα αναπτυχθούν και θα ανθίσουν για τις επόμενες δεκαετίες».
Ο Μπάιντεν απαρίθμησε τις διασφαλίσεις που, όπως είπε, πρέπει να θεσπιστούν κατά της κατάχρησης εξουσίας από τους ηγέτες της τεχνολογίας και της κυβέρνησης. Ζήτησε να επανεξεταστεί ο φορολογικός κώδικας ώστε οι δισεκατομμυριούχοι να «πληρώσουν το μερίδιο που τους αναλογεί», να «εξοριστεί» το μαύρο χρήμα από την πολιτική, να θεσπιστούν όρια θητειών και ασφαλιστικές δικλείδες για το Ανώτατο Δικαστήριο, αλλά και να απαγορευτεί στα μέλη του Κογκρέσου η διαπραγμάτευση μετοχών.
Στην μόνη ευθεία ανάφορά του στον Τραμπ - τον οποίο ωστόσο δεν κατονόμασε, ο Μπάιντεν ζήτησε συνταγματική τροποποίηση για την ανατροπή μιας απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου που εγγυάται ευρεία ασυλία για τις πράξεις ενός προέδρου. Ο Τραμπ είχε πράγματι ζητήσει ασυλία έπειτα από την απαγγελία κατηγοριών σε δύο ομοσπονδιακές υποθέσεις - για τις προσπάθειές του να ανατρέψει τις εκλογές του 2020, καθώς και για την κακοδιαχείριση διαβαθμισμένων εγγράφων.
«Πρέπει να τροποποιήσουμε το Σύνταγμα προκειμένου να εξασφαλίοσυμε ότι κανένας πρόεδρος - κανένας - δεν θα απολαμβάνει ασυλία για τα εγκλήματα που διαπράττει κατά τη διάρκεια της θητείας του», δήλωσε ο Μπάιντεν, προσθέτοντας ότι η εξουσία ενός προέδρου «δεν είναι απόλυτη και δεν θα έπρεπε να είναι».
