Σύμφωνα με τις νέες αποκαλύψεις του Guardian, οι ανησυχίες για την ασφάλεια στο πιο επικίνδυνο εργοστάσιο της Ευρώπης έχουν προκαλέσει διπλωματικές εντάσεις με τις ΗΠΑ, τη Νορβηγία και την Ιρλανδία.
Όπως σημειώνεται, το ετοιμόρροπο κτίριο, καθώς και οι ρωγμές σε μια δεξαμενή τοξικής λάσπης - γνωστή ως Β30 - έχουν προκαλέσει ανησυχία για το αν και πώς έχει επιχειρήσει το Σέλαφιλντ (Sellafield) να αντιμετωπίσει τα προβλήματα. Η διαρροή ραδιενεργού υγρού, άλλωστε, είναι πιθανό να συνεχιστεί μέχρι το 2050, κάτι που θα μπορούσε να είχε «δυνητικά σημαντικές συνέπειες» εφόσον μολυνθούν τα υπόγεια ύδατα.
Παράλληλα, σύμφωνα με επίσημο έγγραφο που επικαλείται ο βρετανικός ειδησεογραφικός οργανισμός, ρωγμές έχουν σχηματιστεί στο σκυρόδεμα και την άσφαλτο που αποτελεί το περίβλημα που καλύπτει την τεράστια λίμνη με πυρηνική λάσπη δεκαετιών.
Σημειώνεται πως οι αποκαλύψεις αυτές του Guardian προέκυψαν στο πλαίσιο της Nuclear Leaks, μιας έρευνας που διήρκεσε περίπου ένα χρόνο καλύπτοντας ζητήματα όπως η πειρατεία στον κυβερνοχώρο, η ραδιενεργή μόλυνση και η τοξική κουλτούρα στο χώρο εργασίας στον πυρηνικό σταθμό του Σέλαφιλντ.
Το Σέλαφιλντ είναι ένας εκτεταμένος χώρος 6 τετραγωνικών χιλιομέτρων στην ακτή της Κάμπρια, όπου απασχολούνται 11.000 άτομα για την αποθήκευση και την επεξεργασία των πυρηνικών αποβλήτων από οπλικά προγράμματα και παραγωγή πυρηνικής ενέργειας. Πρόκειται μάλιστα για τη μεγαλύτερη τέτοια εγκατάσταση στην Ευρώπη, αλλά και την πιο επικίνδυνη πυρηνική τοποθεσία του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ένα έγγραφο που εστάλη στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του Sellafield τον Νοέμβριο του 2022 και το οποίο βρέθηκε στην κατοχή ο Guardian προκάλεσε εκτεταμένες ανησυχίες σχετικά με την υποβάθμιση της ασφάλειας σε όλη την τοποθεσία, προειδοποιώντας για τον «σωρευτικό κίνδυνο» που προκύπτει από μία σειρά αστοχίες που κυμαίνονται από την πυρηνική ασφάλεια έως τη χρήση αμιάντου και τα πρότυπα πυρασφάλειας.
Επιστήμονας που συμμετέχει σε επιτροπή εμπειρογνωμόνων που συμβουλεύει τη βρετανική κυβέρνηση σχετικά με τις επιπτώσεις της ακτινοβολίας στην Υγεία δήλωσε στον Guardian ότι οι κίνδυνοι που εγκυμονούν η συγκεκριμένη διαρροή, καθώς και άλλες διαρροές χημικών ουσιών στο Σέλαφιλντ έχουν επανειλημμένα «κρυφτεί κάτω από το χαλί».
Μια πυρκαγιά το 1957 στο Windscale, όπως ήταν παλαιότερα γνωστή η τοποθεσία, ήταν το χειρότερο πυρηνικό ατύχημα του Ηνωμένου Βασιλείου μέχρι σήμερα, ενώ έκθεση της ΕΕ ήδη το 2001 προειδοποιούσε ότι ένα ατύχημα στο Σέλαφιλντ θα μπορούσε να είναι χειρότερο από το Τσέρνομπιλ, που πίσω το 1986 εξέθεσε πέντε εκατομμύρια Ευρωπαίους σε ραδιενέργεια. Το Σέλαφιλντ άλλωστε περιέχει σημαντικά μεγαλύτερη ποσότητα ραδιενεργού υλικού από το Τσέρνομπιλ.
Σύμφωνα με διπλωματικά τηλεγραφήματα, που βρέθηκαν στην κατοχή του Guardian, η ανησυχία για τα πρότυπα ασφαλείας είναι τέτοια που αξιωματούχοι των ΗΠΑ έχουν διαμαρτυρηθεί επανειλημμένα στις βρετανικές Αρχές για τις διαρροές από ρωγμές στο σκυρόδεμα σε τοξικές λίμνες, αλλά και για την έλλειψη διαφάνειας σχετικά με τα ζητήματα του εργοστασίου.
Οι ανησυχίες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του Σέλαφιλντ έχουν επίσης οδηγήσει σε εντάσεις με την ιρλανδική και τη νορβηγική κυβέρνηση. Οι Νορβηγοί αξιωματούχοι ανησυχούν ότι ένα ατύχημα στο χώρο θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα σύννεφο ραδιενεργών σωματιδίων που θα μεταφερόταν στη Βόρεια Θάλασσα, με δυνητικά καταστροφικές συνέπειες για την παραγωγή τροφίμων και την άγρια ζωή της χώρας.
