Το αγκάθι της συζήτησης ήταν εάν θα υπάρχει αναφορά σε "ανθρωπιστική παύση" ή "ανθρωπιστικές παύσεις".
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, τονίζεται ότι "η Ευρωπαϊκή Ένωση εκφράζει τη βαθύτατη ανησυχία της για την επιδείνωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Γάζα και καλεί για συνεχή, ταχεία, ασφαλή και απρόσκοπτη ανθρωπιστική πρόσβαση και βοήθεια που θα φτάσει σε όσους έχουν ανάγκη μέσω όλων των απαραίτητων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων ανθρωπιστικών διαδρόμων και παύσεων για ανθρωπιστικές ανάγκες".
Πρωτοβουλία Μητσοτάκη για το μεταναστευτικό και τις φυσικές καταστροφές
Tην ανάγκη αύξησης των κονδυλίων για το Μεταναστευτικό και των πόρων του Ταμείου Αλληλεγγύης υπογράμμισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την αποψινή συζήτηση για την αναθεώρηση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου κατά την πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής της Ευρωπαικής Ένωσης στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές. Τόνισε, επίσης, ότι η κλιματική αλλαγή και οι φυσικές καταστροφές απαιτούν νέους πόρους στον προυπολογισμό της Ένωσης, ειδικά για τις χώρες της Μεσογείου.
Οι ίδιες πηγές υπενθυμίζουν ότι τη συγκεκριμένη θέση είχε διατυπώσει ο κ. Μητσοτάκης στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Ν.Υόρκη τον περασμένο Σεπτέμβριο, προαναγγέλλοντας μάλιστα τότε την πρωτοβουλία του να θέσει το θέμα μέσω επιστολής του προς τους ηγέτες της MED9, ώστε να υπάρξει κοινή παρέμβαση των ηγετών του Νότου προς τον Πρόεδρο του Ευρωπαικού Συμβουλίου.
Μάλιστα, η πρόταση του πρωθυπουργού είχε συζητηθεί στη Σύνοδο της MED9 στη Βαλέτα και είχε αποσπάσει ευρεία στήριξη τόσο δημοσίως όσο και κατ'ιδίαν. Η Ελληνική πρωτοβουλία κατέληξε με την αποψινή επιστολή προς τον Σαρλ Μισέλ, την οποία υπογράφουν οι 8 από τους 9 ηγέτες της MED9.
Οι 27 ηγέτες των κρατών μελών, έπειτα από περίπου πέντε ώρες συζητήσεων, κατέληξαν σε συμφωνία σε ό,τι αφορά τα συμπεράσματα για τη Μέση Ανατολή.
«Επιβεβαιώνοντας τη δήλωση των μελών του της 15ης Οκτωβρίου 2023, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επαναλαμβάνει ότι καταδικάζει με τον πιο έντονο τρόπο τη Χαμάς για τις βάναυσες και αδιάκριτες τρομοκρατικές επιθέσεις της σε ολόκληρο το Ισραήλ. Η χρήση αμάχων ως ανθρώπινων ασπίδων από τη Χαμάς είναι μια ιδιαίτερα άθλια θηριωδία» επισημαίνουν.
Υπογραμμίζουν ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει έντονα το δικαίωμα του Ισραήλ να αμύνεται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο. Επαναλαμβάνει την έκκλησή της προς τη Χαμάς να απελευθερώσει αμέσως και άνευ όρων όλους τους ομήρους.
Οι 27 επαναλαμβάνουν τη σημασία της διασφάλισης της προστασίας όλων των αμάχων ανά πάσα στιγμή, σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο, και εκφράζει τη λύπη του για όλες τις απώλειες αμάχων.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέτασε την κατάσταση και τη συνέχεια που δόθηκε στα διάφορα σκέλη δράσης, συμπεριλαμβανομένων των συντονισμένων προσπαθειών για την παροχή βοήθειας στους πολίτες της ΕΕ.
Οι αρχηγοί των κρατών-μελών επαναλαμβάνουν τη βαθύτατη ανησυχία τους για την επιδείνωση της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Γάζα και καλούν για συνεχή, ταχεία, ασφαλή και απρόσκοπτη ανθρωπιστική πρόσβαση και βοήθεια (προκειμένου αυτή) να φτάσει σε όσους έχουν ανάγκη μέσω όλων των απαραίτητων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων ανθρωπιστικών διαδρόμων και παύσεων για ανθρωπιστικές ανάγκες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεργαστεί στενά με τους εταίρους στην περιοχή για την προστασία των αμάχων, την παροχή βοήθειας και τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε τροφή, νερό, ιατρική περίθαλψη, καύσιμα και καταφύγιο, διασφαλίζοντας ότι η βοήθεια αυτή δεν γίνεται κατάχρηση από τρομοκρατικές οργανώσεις.
Επίσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπενθυμίζει την ανάγκη να αποφευχθεί η περιφερειακή κλιμάκωση και να υπάρξει συνεργασία με τους εταίρους από την άποψη αυτή, συμπεριλαμβανομένης της Παλαιστινιακής Αρχής.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι έτοιμη να συμβάλει στην αναβίωση μιας πολιτικής διαδικασίας στη βάση της λύσης των δύο κρατών, μεταξύ άλλων μέσω της προσπάθειας για την Ημέρα της Ειρήνης, και χαιρετίζει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες για την ειρήνη και την ασφάλεια και υποστηρίζει τη διεξαγωγή μιας διεθνούς ειρηνευτικής διάσκεψης σύντομα.
Τέλος, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τονίζει την ανάγκη καταπολέμησης της διάδοσης παραπληροφόρησης και παράνομου περιεχομένου και υπογραμμίζει τη νομική ευθύνη των πλατφορμών σε αυτό το πλαίσιο.
Ουγγαρία και Σλοβακία τάσσονται κατά της χορήγησης περισσότερης βοήθειας στην Ουκρανία
Ο ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν εναντιώθηκε χθες Πέμπτη στην πρόταση η Ευρωπαϊκή Ένωση να χορηγήσει νέα βοήθεια 50 δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ουκρανία, ενώ ο σλοβάκος ομόλογός του Ρόμπερτ Φίτσο επικαλέστηκε το πρόβλημα της διαφθοράς αιτιολογώντας τις δικές του επιφυλάξεις για την περαιτέρω χρηματοοικονομική στήριξη στο Κίεβο.
Κατά την πρώτη ημέρα της συνόδου κορυφής στις Βρυξέλλες, υπογραμμίστηκαν οι αποκλίσεις προτεραιοτήτων για το πού πρέπει να δοθεί η έμφαση του προϋπολογισμού –του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου– της ΕΕ κατά την προσεχή τετραετία.
Ο κ. Όρμπαν εξάλλου επικρίθηκε από ομολόγους του για τη συνάντησή του με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στην Κίνα αυτόν τον μήνα. Αφότου ο ρωσικός στρατός εισέβαλε στην επικράτεια της Ουκρανίας στα τέλη Φεβρουαρίου του 2022, οι περισσότεροι ηγέτες κρατών μελών της ΕΕ έχουν στην πράξη διακόψει κάθε επαφή με το Κρεμλίνο.
Τον Δεκέμβριο, η ΕΕ αναμένεται να λάβει αποφάσεις για την αναθεώρηση του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2021-2017, ύψους 1,1 τρισεκ. ευρώ, που είχε ήδη βρεθεί αντιμέτωπο με μεγάλες πιέσεις εξαιτίας των έκτακτων δαπανών για την αντιμετώπιση της πανδημίας του νέου κορονοϊού και της στρατιωτικής εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγήθηκε τα κράτη μέλη να κάνουν μεγαλύτερες συνεισφορές ώστε να χορηγηθεί ποσό 50 δισεκ. ευρώ στο Κίεβο και να αφιερωθούν επιπλέον 15 δισεκ. ευρώ για την αντιμετώπιση του προβλήματος της μετανάστευσης. Άλλη εισήγησή της προβλέπει χορήγηση στρατιωτικής βοήθειας αξίας 20 δισεκ. ευρώ στην Ουκρανία.
Ωστόσο για τις αποφάσεις που αφορούν τον προϋπολογισμό της ΕΕ απαιτείται ομοφωνία, εμφανώς απούσα χθες.
Ο κ. Όρμπαν ξεκαθάρισε πως η Βουδαπέστη δεν θα ταχθεί υπέρ της χορήγησης περισσότερης βοήθειας στην Ουκρανία αν δεν δει «πολύ καλά αιτιολογημένη εισήγηση». «Αυτή που έχουμε μπροστά μας (...) δεν θα έχει αποτέλεσμα. Επομένως, για την ώρα θα την απορρίψουμε και βλέπουμε πού θα βρισκόμαστε τον Δεκέμβριο», είπε.
Οι δηλώσεις του ούγγρου πρωθυπουργού καταγράφτηκαν με φόντο τις συνεχιζόμενες προσπάθειες της Βουδαπέστης να εξασφαλίσει την αποδέσμευση ευρωπαϊκών κονδυλίων προοριζόμενων γι’ αυτήν στον προϋπολογισμό της ΕΕ· η εκταμίευσή τους πάγωσε εξαιτίας ανησυχιών της Κομισιόν για το σύστημα δικαιοσύνης και το κράτος δικαίου στην Ουγγαρία.
Ο πρωθυπουργός Φίτσο, που μετέβη στις Βρυξέλλες μια μέρα αφού ανέλαβε για τέταρτη φορά το αξίωμα στη Σλοβακία, επέμεινε πως η Μπρατισλάβα δεν θα υποστηρίζει στο εξής την Ουκρανία στρατιωτικά. «Θα επικεντρωθούμε αποκλειστικά στην ανθρωπιστική βοήθεια», τόνισε μέσω ιστότοπων κοινωνικής δικτύωσης. Επικαλέστηκε την ενδημική διαφθορά στο Κίεβο δικαιολογώντας την άρνησή του να εγκρίνει νέα βοήθεια, σύμφωνα με δυο διπλωματικές πηγές του πρακτορείου ειδήσεων Ρόιτερς.
Άλλες ανατολικοευρωπαϊκές χώρες ωστόσο επισήμαναν απεναντίας ότι το ποσό των 50 δισεκ. ευρώ που προτάθηκε να προσφερεί στην Ουκρανία δεν αρκεί—τη θέση εξέφρασε ιδίως ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα. Από την πλευρά της, η πρωθυπουργός της Εσθονίας Κάγια Κάλας επέμεινε ότι οι κοινές δαπάνες της ΕΕ πρέπει πέρα από τη στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία να προωθήσουν τη μεγέθυνση των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
Ο βέλγος πρωθυπουργός Αλεξάντερ ντε Κρο τάχθηκε υπέρ της συνέχισης της υποστήριξης του Κιέβου, όμως ταυτόχρονα απαίτησε η Επιτροπή να αξιοποιήσει με πιο επαρκή τρόπο κονδύλια που υπάρχουν ήδη. «Αυτό που βρίσκεται στο τραπέζι σήμερα είναι απαράδεκτο για εμάς. Ζητούμε από την Κομισιόν και άλλους θεσμούς να μελετήσουν διαθέσιμα κεφάλαιά τους που δεν αξιοποιούνται πλήρως (...) αντί να ζητούν από κράτη μέλη μεγαλύτερες συνεισφορές».
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ δήλωσε μετά την πρώτη ημέρα της συνόδου πως ορισμ΄λενες νέες δαπάνες μπορούν να χρηματοδοτηθούν με νέες συνεισφορές και άλλες με την αντιμετάθεση αναξιοποίητων ευρωπαϊκών κονδυλίων.
