Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) του ΟΗΕ ανέφερε στα κράτη μέλη του οργανισμού ότι 10 βαρέλια που περιείχαν ουράνιο «δεν υπάρχουν πια όπως είχε δηλωθεί προηγουμένως» στη Λιβύη.
Το απόθεμα ουρανίου που λείπει θα μπορούσε να αποτελέσει ραδιολογικό κίνδυνο και προκαλεί ανησυχίες για την ασφάλεια, ανέφερε η υπηρεσία.
Η ΔΟΑΕ σήμανε τον κώδωνα του κινδύνου μετά από επίσκεψη επιθεωρητών στην τοποθεσία, που παραμένει μυστική, νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, όπου βρήκαν λιγότερο ουράνιο από αυτό που είχε αρχικά αναφερθεί. Επί του παρόντος, οι αξιωματούχοι εργάζονται για τον εντοπισμό των 2,3 τόνων που αγνοούνται.
Ωστόσο, δεν είναι σαφές πότε χάθηκε το ουράνιο ή ποιος θα μπορούσε να το έχει πάρει.
Το φυσικό ουράνιο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παραγωγή ενέργειας ή ως καύσιμο βόμβας. Ωστόσο, κάθε τόνος φυσικού ουρανίου – εάν ληφθεί από μια ομάδα με τα τεχνολογικά μέσα και τους πόρους – μπορεί να εξευγενιστεί σε 12 λίβρες υλικού υψηλής ποιότητας για οπλικά συστήματα με την πάροδο του χρόνου, λένε οι ειδικοί. Αυτή η διαδικασία απαιτεί τυπικά το μέταλλο να μετατραπεί σε αέριο και στη συνέχεια να φυγοκεντρηθεί για να φτάσει τα απαιτούμενα επίπεδα.
Η Λιβύη παραιτήθηκε από το πρόγραμμα πυρηνικών, χημικών και βιολογικών όπλων της το 2003, μετά από μυστικές συζητήσεις με τις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Ωστόσο, από την πτώση του Καντάφι το 2011, η χώρα κατακλύζεται από πολιτικές κρίσεις που δημιουργούν συμμαχίες που υποστηρίζονται από ξένες δυνάμεις. Ο πολιτικός έλεγχος στη χώρα παραμένει μοιρασμένος μεταξύ μιας ονομαστικά προσωρινής κυβέρνησης στην Τρίπολη στα δυτικά και μιας άλλης σε μια περιοχή στα ανατολικά που υποστηρίζεται από τον ισχυρό στρατιωτικό Χαλίφα Χάφταρ.
Το ουράνιο που λείπει αφαιρέθηκε από μια τοποθεσία στη Λιβύη που δεν βρίσκεται υπό τον κυβερνητικό έλεγχο, γεγονός που θα κάνει την ανάκτησή του δύσκολη. Ο ΔΟΑΕ αρνήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με την τοποθεσία, αλλά μια πιθανή επιλογή είναι η Sabha, 410 μίλια νοτιοανατολικά της Τρίπολης.
Ενώ οι επιθεωρητές απομάκρυναν το τελευταίο εμπλουτισμένο ουράνιο από τη Λιβύη το 2009, χιλιάδες βαρέλια με το λεγόμενο yellowcake ουράνιο παρέμειναν πίσω, με τον ΟΗΕ το 2013 να υπολογίζει ότι 6.400 βαρέλια βρίσκονταν αποθηκευμένα στη Sabha.
Τα βαρέλια είχαν μαζευτεί από τον Καντάφι για τη δημιουργία μιας εγκατάσταση μετατροπής του ουρανίου που δεν κατασκευάστηκε ποτέ στο επί δεκαετίες μυστικό οπλικό πρόγραμμά του. Οι τιμές για το yellowcake ουρανίου στην παγκόσμια αγορά αυξάνονταο και η Λιβύη ήθελε να μεγιστοποιήσει το κέρδος της στον κατάλληλο χρόνο πουλώντας το απόθεμά της», έγραψε ο πρέσβης των ΗΠΑ στη Γκάνα Gene A Cretz.
Οι επιθεωρητές ήθελαν να επισκεφθούν την τοποθεσία πέρυσι, αλλά το ταξίδι αναβλήθηκε λόγω των συγκρούσεων μεταξύ αντίπαλων ομάδων της λιβυκής πολιτοφυλακής.
Το 2013, ειδικοί του ΟΗΕ ανέφεραν ότι τα όπλα που μεταφέρθηκαν λαθραία από τη Λιβύη τροφοδοτούσαν συγκρούσεις σε άλλα μέρη της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής.
Πηγή: Ε&Τ
