Με τα διατάγματα που υπέγραψε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ την περασμένη Παρασκευή, απαγορεύεται προσωρινά η είσοδος στις ΗΠΑ σε όλους όσοι προέρχονται από το Ιράν, το Ιράκ, τη Λιβύη, τη Σομαλία, το Σουδάν, τη Συρία και την Υεμένη για 90 ημέρες καθώς και η εισδοχή προσφύγων για 120 ημέρες.
Η Σαουδική Αραβία και οι πλούσιες χώρες–γείτονές της, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), το Κατάρ και το Μπαχρέιν, αποτελούν παραδοσιακά στενούς συμμάχους των ΗΠΑ και δεν περιλαμβάνονταν στην λίστα των χωρών του διατάγματος, που περιελάμβανε αντ’ αυτών τους κύριους περιφερειακούς αντιπάλους των αραβικών μοναρχιών: Ιράν, Ιράκ και Συρία.
Η απόφαση της νέας αμερικανικής κυβέρνησης έχει δεχτεί σφοδρή κριτική ακόμη και από στενούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη. Ο Αραβικός Σύνδεσμος και ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας αποδοκίμασαν τα κυβερνητικά διατάγματα.
Από τις πέντε μοναρχίες του Κόλπου όμως, το Κατάρ ήταν η μόνη που τοποθετήθηκε δημοσίως ενάντια στο διάταγμα, προβαίνοντας σε μια ήπια αποδοκιμασία της απόφασης. Ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας δήλωσε, σύμφωνα με αναφορές, κατά την διάρκεια της επίσκεψης του στην Σερβία ότι ελπίζει η Ουάσιγκτον να επαναξιολογήσει το μέτρο.
Ο βασιλιάς Σαλμάν της Σαουδικής Αραβίας συνομίλησε τηλεφωνικά την Κυριακή με τον Τραμπ, αλλά καμία από τις ανακοινώσεις των δύο πλευρών δεν ανέφερε ότι το διάταγμα τέθηκε στην συζήτηση των δύο ηγετών.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΑΕ σεΐχης Αμπντάλα μπιν Ζαγιέντ τόνισε σήμερα πως το διάταγμα αποτελεί μια «κυρίαρχη απόφαση» των ΗΠΑ και δεν στοχοθετεί καμία θρησκεία.
Κάποιοι αξιωματούχοι των χωρών του Κόλπου μάλιστα υποστήριξαν το μέτρο με δημόσιες τοποθετήσεις τους. Ο Νταχί Καλφάν, ένας ανώτερος αξιωματικός της αστυνομίας στο Ντουμπάι, εξέφρασε με ανάρτηση του στο Twitter την Δευτέρα «πλήρη στήριξη» στην απόφαση του Τραμπ. «Κάθε κράτος έχει το δικαίωμα να θωρακίσει την ασφάλεια του...Τραμπ αυτό που κάνεις είναι σωστό».
Οι σουνιτικές δυναστείες των αραβικών κρατών του Κόλπου, που έχουν την προστασία του 5ου Στόλου του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, είχαν προβληματικές σχέσεις με τον τέως πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, τον οποίο κατηγορούσαν ότι ήταν υπερβολικά επιεικής έναντι του βασικού αντιπάλου τους, του σιιτικού Ιράν.
Στον Τραμπ, ο οποίος επανειλημμένως χαρακτήρισε τον Ομπάμα «αδύναμο» απέναντι στο Ιράν, ενώ έχει δεσμευθεί «να σκίσει» την συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, οι αραβικές μοναρχίες αναζητούν έναν ηγέτη που θα σταθεί πιο σθεναρά στο πλευρό τους.
«Η κυβέρνηση Ομπάμα υιοθέτησε μια πολιτική αδιαφορίας…Η κυβέρνηση Τραμπ δηλώνει έτοιμη να μετάσχει στη διαδικασία τερματισμού του χάους και στην συντριβή της τρομοκρατίας», τόνισε ο Αμπντουλραχμάν αλ Ρασίντ, ένας βετεράνος αρθρογράφος στην εφημερίδα της Σαουδικής Αραβίας Ασάρκ αλ Αουσάτ.
Ο Ταρίκ Γιουσέφ, διευθυντής ενός Ινστιτούτου Μελετών στην Ντόχα τόνισε πως τα κράτη του Κόλπου εξακολουθούν να τηρούν «μια επιφυλακτική στάση και αναμένουν να δουν, δεδομένης της αβεβαιότητας που επικρατεί, την κατεύθυνση που θα πάρει η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή υπό την νέα κυβέρνηση».
Επίσης, οι μονάρχες των αραβικών κρατών μπορεί να δουν ως ευκαιρία την κλιμάκωση των εντάσεων που επιφέρει το αντιμεταναστευτικό διάταγμα στις σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και των σιιτικών ηγεσιών στο Ιράν, το Ιράκ και την Συρία.
Ένα από τα μέτρα που έχει συζητήσει η κυβέρνηση Τραμπ είναι ο χαρακτηρισμός της Μουσουλμανικής Αδελφότητας «τρομοκρατική οργάνωση», σε μια κίνηση που θα ικανοποιήσει το Ριάντ, που εναντιώνεται για δεκαετίες στην διακρατική οργάνωση ισλαμιστών.
