Μια μικρή διαφοροποίηση στις ώρες έναρξης των σχολείων θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της πρωινής κυκλοφοριακής συμφόρησης στις πόλεις, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Κύπρου, η οποία εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στις σχολικές μετακινήσεις και το καθημερινό μποτιλιάρισμα.
Η μελέτη των Αντώνιου Γεωργαντά, Στέλιου Τιμοθέου και Χρίστου Γ. Παναγιώτου, από το Κέντρο Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία «Κοίος» του Πανεπιστημίου Κύπρου, που έχει υποβληθεί στο επιστημονικό περιοδικό Transportation Research Part C: Emerging Technologies, ξεκινά από μια γνώριμη σε όλους μας εικόνα των σύγχρονων πόλεων: κάθε πρωί μεγάλος αριθμός εργαζομένων κατευθύνεται απευθείας στη δουλειά, ενώ μια δεύτερη κατηγορία οδηγών πρέπει προηγουμένως να αφήσει τα παιδιά στο σχολείο.
Όταν τα σχολεία αρχίζουν την ίδια ώρα, οι μετακινήσεις συγκεντρώνονται σε ένα πολύ στενό χρονικό διάστημα. Αφού οι γονείς αφήσουν τα παιδιά στο σχολείο, συνεχίζουν προς την εργασία τους και πέφτουν πάνω στους υπόλοιπους εργαζόμενους που πρέπει να πάνε στη δουλειά τους. Λόγω του ωραρίου που ισχύει για τους μαθητές, ακόμα και υπάλληλοι με ελαστικό ωράριο εργασίας, δεν μπορούν να το εκμεταλλευτούν και αναγκάζονται να κυκλοφορούν τις ώρες αιχμής.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Προηγούμενες έρευνες που επικαλούνται οι συγγραφείς, δείχνουν τη σημασία του παράγοντα «σχολείο» στην κυκλοφορία. Για παράδειγμα, μελέτη στο Πεκίνο είχε καταγράψει κατά τις εργάσιμες ημέρες των σχολικών διακοπών δείκτη κυκλοφοριακής συμφόρησης κατά 20% χαμηλότερο σε σύγκριση με τις περιόδους λειτουργίας των σχολείων, ενώ άλλη έρευνα έχει διαπιστώσει αύξηση 4,5% της πιθανότητας συμφόρησης όταν τα σχολεία ξεκινούν ταυτόχρονα.
Οι ερευνητές ανέπτυξαν ένα μοντέλο για να διερευνήσουν αν η διαφοροποίηση των ωρών έναρξης των σχολείων θα μπορούσε να κατανείμει καλύτερα χρονικά τις μετακινήσεις και να περιορίσει τη συμφόρηση. Για να δοκιμάσουν τη μέθοδό τους, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ένα μοντέλο με προσομοιωμένο αστικό περιβάλλον που είχε 50 σχολεία σε κέντρο και περιφέρεια.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν από το μοντέλο προσομοίωσης ότι όσο αυξανόταν η δυνατότητα διαφοροποίησης των ωρών έναρξης, τόσο μπορούσε να μειώνεται ο συνολικός χρόνος παραμονής των οχημάτων στο δίκτυο.
Στο σενάριο, στο οποίο επιτρεπόταν συνολική μεταβολή 600 λεπτών στις ώρες έναρξης των 50 σχολείων, το μοντέλο βελτιστοποίησης πέτυχε μείωση κατά 17,20% του συνολικού χρόνου που περνούσαν τα οχήματα στο δίκτυο σε σύγκριση με την περίπτωση χωρίς αλλαγές στα σχολικά ωράρια. Τα 600 λεπτά αντιστοιχούν, όπως διευκρινίζουν οι ίδιοι οι ερευνητές, σε μέση μεταβολή 12 λεπτών ανά σχολείο.
Το μοντέλο κατένειμε τις αλλαγές ανάλογα με τις ανάγκες του δικτύου: ορισμένα σχολεία ξεκινούσαν νωρίτερα, άλλα αργότερα και άλλα διατήρησαν το ωράριο που είχαν.
Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν ότι μια μετατόπιση των σχολικών ωραρίων κατά 12 λεπτά θα περιόριζε κατά 17,2% την κίνηση σε οποιαδήποτε πραγματική πόλη. Το ποσοστό προέκυψε από συγκεκριμένη προσομοίωση σε συνθετικό δίκτυο και υπό τις παραδοχές του μαθηματικού μοντέλου.
Η έρευνα επιχειρεί περισσότερο να δείξει ότι η ώρα έναρξης των σχολείων μπορεί να αποτελέσει παράμετρο του συνολικότερου κυκλοφοριακού σχεδιασμού μιας πόλης και ότι ακόμη και σχετικά περιορισμένη ευελιξία στα σχολικά ωράρια μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να έχει σημαντική επίδραση στην κατανομή της πρωινής κυκλοφορίας.
Όπως σημειώνουν οι συγγραφείς, το προτεινόμενο πλαίσιο μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για τις αρμόδιες αρχές, προκειμένου να αξιολογούν τη σχέση ανάμεσα στην ευελιξία των ωρών έναρξης των σχολείων και στην αποτελεσματικότερη λειτουργία του οδικού δικτύου.
