Δύσκολος αναμένεται ο Σεπτέμβριος για την ελληνική οικονομία και για τα ελληνικά νοικοκυριά, καθώς υπάρχουν ενδείξεις για νέα ενεργειακή κρίση, αύξηση τιμών και υψηλά επιτόκια.
Ο πληθωρισμός του Αυγούστου θα είναι το βαρόμετρο για το μέτρο της επιτυχίας της εθνικής πρωτοβουλίας για μειώσεις τιμών από 5% έως και 20% από 1ης Σεπτεμβρίου, η οποία θα εφαρμοστεί σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές ενέργειας θα βρίσκονται σε επίπεδα... πολέμου.
Οι πληθωριστικές πιέσεις ήδη διογκώνονται καθώς, όπως φαίνεται, έχουμε ανατιμήσεις τον Αύγουστο οι οποίες είναι πιθανό να εξαφανίσουν τις όποιες μειώσεις γίνουν, πριν καλά-καλά εφαρμοστούν.
Όλα δείχνουν πως τον Σεπτέμβριο για έχουμε αυξήσεις σε υπηρεσίες, υγρά καύσιμα και ηλεκτρικό ρεύμα, γεγονός που σημαίνει ότι η επιστροφή από τη θερινή περίοδο θα είναι επώδυνη, ιδιαίτερα για τους κατοίκους των αστικών κέντρων. Μάλιστα η αύξηση τιμών, θα γίνει πάνω σε ήδη υψηλές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, οι οποίες αυξήθηκαν κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση του 2022, ενώ οι τιμές εκείνες δεν υποχώρησαν ποτέ στα προ της κρίσης επίπεδα.
Εάν οι υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμείνουν για μεγάλο διάστημα, δεν θα περιοριστούν στους λογαριασμούς ενέργειας.
Θα περάσουν στις μεταφορές, στα τρόφιμα, στις υπηρεσίες και τελικά στους μισθούς και στις τιμές των επιχειρήσεων.
Με το φυσικό αέριο στον ευρωπαϊκό κόμβο αναφοράς TTF να παρα μένει καρφωμένο σε επίπεδα άνω των 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα και την κρίση στον Κόλπο να μη δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης, οι τιμές του ρεύματος έχουν πάρει την ανιούσα, λαμβάνοντας, μάλιστα, πρόσθετη ώθηση από την αυξημένη ζήτηση και τη μειωμένη παραγωγή, καθώς, εν μέσω ενός ιδιαίτερα θερμού καλοκαιριού, με διαδοχικούς καύσωνες και εκτεταμένη λειψυδρία, μονάδες κρίσιμες για την ευστάθεια του συστήματος και τη συγκράτηση των τιμών τίθενται εκτός λειτουργίας.
Ένα ακόμη «καμπανάκι» ήρθε την προηγούμενη εβδομάδα από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Uniper Michael Lewis, ο οποίος εκτίμησε ότι, όσο τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά για τη ναυσιπλοΐα, οι τιμές στο TTF θα συνεχίσουν να κινούνται μεταξύ 50 και 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Προειδοποίησε δε ότι, με τις τιμές σε αυτό το ύψος, παραμένει αβέβαιη η πλήρωση των γερμανικών αποθηκών αερίου έστω στο 70% ως τις αρχές Νοεμβρίου, από μόλις 48% στις 9 Αυγούστου. Αντίστοιχη ανησυχία εξέφρασε δύο ημέρες αργότερα και ο διευθύνων σύμβουλος της RWE, Markus Krebber, που υπογράμμισε ότι η Γερμανία ετοιμάζεται να εισέλθει στον χειμώνα με τις δεξαμενές αποθήκευσης να βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας.
ΕΚΤ: Το βασικό σενάριο για τα επιτόκια
Μέσα σε λίγους μήνες, το αφήγημα για τα ευρωπαϊκά επιτόκια άλλαξε ξανά. Η συζήτηση για σταδιακή αποκλιμάκωση του κόστους χρήματος έχει αντικατασταθεί από το ενδεχόμενο αυξήσεων μέσα στο 2026, καθώς η νέα ενεργειακή κρίση κρατά τον πληθωρισμό αισθητά πάνω από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Η πλειονότητα των οικονομολόγων θεωρεί πλέον ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει τον Σεπτέμβριο το επιτόκιο καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης.
Τη νέα εικόνα επιβεβαίωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, στην πρώτη δημόσια τοποθέτηση κορυφαίου στελέχους της τράπεζας μετά τη συνεδρίαση του Ιουλίου.
Ο Λέιν εκτίμησε ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη είναι πιθανό να παραμείνει κοντά στο 3% για το υπόλοιπο του 2026, αρκετά πάνω από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%.
Η πρόβλεψη συνοδεύεται από σημαντικό βαθμό αβεβαιότητας, καθώς εξαρτάται από την εξέλιξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή και από το εάν οι τιμές της ενέργειας θα αρχίσουν να αποκλιμακώνονται.
Ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε τον Ιούλιο στο 2,9%, ενώ οι οικονομολόγοι αναθεώρησαν προς τα πάνω τις εκτιμήσεις τους για τα δύο τελευταία τρίμηνα του έτους, στο 3% και στο 3,2% αντίστοιχα. Η επιστροφή στον στόχο του 2% δεν τοποθετείται πλέον πριν από το τρίτο τρίμηνο του 2027.
Για την ΕΚΤ, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσο θα αυξηθούν οι λογαριασμοί ενέργειας. Μεγαλύτερη σημασία έχει εάν το υψηλότερο κόστος θα περάσει στις τιμές ευρύτερου φάσματος προϊόντων και υπηρεσιών.
Εάν οι επιχειρήσεις μετακυλίσουν το αυξημένο κόστος στις τελικές τιμές και οι εργαζόμενοι διεκδικήσουν υψηλότερους μισθούς για να αντισταθμίσουν τις απώλειες της αγοραστικής τους δύναμης, ο πληθωρισμός μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια. Αυτές οι δευτερογενείς επιπτώσεις είναι που θα μπορούσαν να υποχρεώσουν την ΕΚΤ να διατηρήσει αυστηρή στάση για περισσότερο χρόνο.
Πρόσθετη πηγή αβεβαιότητας αποτελούν οι τιμές των τροφίμων. Ο Λέιν προειδοποίησε ότι καιρικά φαινόμενα, μεταξύ των οποίων το Ελ Νίνιο, θα μπορούσαν να ενισχύσουν ξανά τις πιέσεις το επόμενο καλοκαίρι.
