Στις λευκές γραμμές που αφήνουν τα αεροπλάνα στον ουρανό σε σχέση με τις κλιματικές επιπτώσεις των αερομεταφορών πέρα από το διοξείδιο του άνθρακα, μεταξύ αυτών και τα επίμονα ίχνη συμπύκνωσης, αναφέρεται σε ανάρτησή του ο Σάκης Αρναούτογλου.
Πρόκειται για μια ξεχωριστή προσέγγιση μέσα από την οποία αναλύει θέματα μετεωρολογίας, τεχνητής νοημοσύνης και την καλύτερη διαχείριση των πτήσεων.
Η ανάλυση του Σάκη Αρναούτογλου
«Οι λευκές γραμμές στον ουρανό από τα αεροπλάνα και μια διαφορετική μάχη για το κλίμα
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τις έχουμε δει όλοι. Είναι εκείνες οι λευκές γραμμές που αφήνουν πίσω τους ορισμένα αεροπλάνα όταν πετούν σε μεγάλο ύψος. Κάποιες φορές χάνονται μέσα σε λίγα λεπτά. Άλλες φορες παραμένουν, απλώνονται και μπορεί σιγά σιγά να θυμίζουν λεπτά νέφη.
Είναι τα λεγόμενα ίχνη συμπύκνωσης, τα γνωστά διεθνώς ως contrails, και δημιουργούνται όταν τα καυσαέρια των κινητήρων συναντούν πολύ ψυχρό και αρκετά υγρό αέρα στα μεγάλα ύψη.
Δεν εμφανίζονται λοιπόν παντού και πάντα. Παίζει πολύ μεγάλο ρόλο το τι ατμοσφαιρικές συνθήκες επικρατούν στο ύψος όπου κινείται το αεροσκάφος.
Ακριβώς εκεί βρίσκεται και το ενδιαφέρον της νέας συζήτησης.
Αν μπορούμε να γνωρίζουμε με αρκετή ακρίβεια πού υπάρχουν αυτές οι πολύ ψυχρές και υγρές ζώνες, μήπως σε ορισμένες πτήσεις θα μπορούσε το αεροσκάφος να κινηθεί λίγο ψηλότερα ή λίγο χαμηλότερα και να αποφύγει τη δημιουργία ενός επίμονου contrail;
Δεν μιλάμε για μεγάλες παρακάμψεις ούτε για αλλαγή πορείας όλων των αεροσκαφών. Μιλάμε για μικρές παρεμβάσεις, μόνο όπου οι συνθήκες το επιτρέπουν και όπου υπάρχει πραγματικό όφελος.
Προχθές, στις 18 Αυγούστου 2026 ανακοινώθηκε στη Βρετανία το πρόγραμμα Operation Blue Skies, διάρκειας 30 μηνών. Συμμετέχουν δημόσιοι φορείς, πανεπιστήμια, ειδικοί στην εναέρια κυκλοφορία και εταιρείες τεχνολογίας. Στόχος είναι να δοκιμαστεί στην πράξη εάν καλύτερες μετεωρολογικές προγνώσεις, μαζί πλέον και με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, μπορούν να βοηθήσουν τα αεροσκάφη να αποφεύγουν εκείνες τις περιοχές της ατμόσφαιρας όπου είναι πιθανότερο να σχηματιστούν επίμονα ίχνη συμπύκνωσης.
Προσωπικά το βρίσκω ιδιαίτερα ενδιαφέρον, ακριβώς επειδή εδώ η μετεωρολογία παύει να είναι απλώς η πρόγνωση του καιρού για μια πτήση. Μπορεί να γίνει μέρος μιας πολύ πιο στοχευμένης προσπάθειας για τη μείωση της κλιματικής επιβάρυνσης της αεροπορίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη αρχίσει να ασχολείται σοβαρά με το θέμα. Από την 1η Ιανουαρίου 2025 παρακολουθούνται πλέον και οι κλιματικές επιπτώσεις των αερομεταφορών πέρα από το διοξείδιο του άνθρακα, μεταξύ αυτών και τα επίμονα ίχνη συμπύκνωσης.
Αυτό είναι μια σημαντική αλλαγή. Για χρόνια, όταν μιλούσαμε για αεροπορία και κλίμα, σχεδόν όλη η συζήτηση περιοριζόταν στο διοξείδιο του άνθρακα. Τώρα αρχίζουμε να βλέπουμε πιο ολοκληρωμένα τι πραγματικά συμβαίνει στην ατμόσφαιρα.
Ως ευρωβουλευτής και μέλος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά και με συμμετοχή στις Επιτροπές Γεωργίας και Αλιείας, έχω ήδη ασχοληθεί με αυτή τη μεγαλύτερη συζήτηση για το πώς θα γίνει η ευρωπαϊκή μετάβαση πιο καθαρή αλλά και πιο ρεαλιστική.
Τον Νοέμβριο του 2025, μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τα βιώσιμα καύσιμα στις αερομεταφορές και τη ναυτιλία, είχα επισημάνει ότι τα καθαρότερα καύσιμα είναι απαραίτητα, αλλά από μόνα τους δεν αρκούν.
Και τα contrails είναι ένα καλό παράδειγμα του γιατί δεν αρκούν.
Η λύση δεν θα έρθει από ένα και μοναδικό μέτρο. Θα χρειαστούν καθαρότερα καύσιμα, καλύτερα αεροσκάφη, πιο αποτελεσματική διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας, καλύτερη πρόγνωση και καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει κάθε νέο επιστημονικό εύρημα να μετατρέπεται αυτομάτως και σε νέο κόστος για την αεροπορία.
Πριν φτάσουμε σε οποιαδήποτε τιμολόγηση των contrails, πρέπει να ξέρουμε πολύ καλά τι ακριβώς μπορούμε να προβλέψουμε και τι πραγματικά μπορεί να αποφύγει μια πτήση. Πρέπει να γνωρίζουμε πόσο καύσιμο απαιτεί μια αλλαγή ύψους, αν υπάρχει πραγματικό συνολικό περιβαλλοντικό όφελος και, πάνω από όλα, αν μπορεί να γίνει χωρίς το παραμικρό ρίσκο για την ασφάλεια και χωρίς να δημιουργούνται προβλήματα στη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.
Και εδώ για μένα υπάρχει και η ελληνική διάσταση.
Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα στην καρδιά της ηπειρωτικής Ευρώπης, όπου σχεδόν όλα μπορούν να γίνουν και με τρένο. Έχουμε δεκάδες κατοικημένα νησιά, μεγάλες αποστάσεις, ισχυρή εξάρτηση από τον τουρισμό και πραγματικές ανάγκες αεροπορικής συνδεσιμότητας.
Άρα κάθε ευρωπαϊκό μέτρο πρέπει να εξετάζεται και μέσα από αυτή την πραγματικότητα. Να μειώνουμε την επιβάρυνση για το κλίμα, ναι. Αλλά χωρίς να επιβαρύνουμε δυσανάλογα τις νησιωτικές και περιφερειακές χώρες και χωρίς να μεταφέρουμε απλώς την αεροπορική κίνηση σε κόμβους εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα contrails μπορεί να μοιάζουν με κάτι μικρό, μια λευκή γραμμή που βλέπουμε για λίγο στον ουρανό.
Στην πραγματικότητα όμως ανοίγουν μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση. Για το πώς η μετεωρολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και η καλύτερη διαχείριση των πτήσεων μπορούν να δώσουν λύσεις που μέχρι πριν λίγα χρόνια δεν είχαμε καν τη δυνατότητα να δοκιμάσουμε.
Αν τελικά αποδειχθεί ότι με καλύτερη πρόγνωση και με μικρές, ασφαλείς αλλαγές σε ορισμένες πτήσεις μπορούμε να μειώσουμε ένα μέρος της επιβάρυνσης για το κλίμα, τότε αξίζει να το κάνουμε.
Με επιστημονικά δεδομένα, με ασφάλεια και με κοινή λογική.
Χωρίς υπερβολές. Και χωρίς να ξεχνάμε ποτέ τις πραγματικές ανάγκες χωρών όπως η Ελλάδα.
Με εκτίμηση
Σάκης Αρναούτογλου».
{https://www.facebook.com/SakisArnaoutoglouForecasts/posts/pfbid029bbpvwCaW59V9R41Xad3YyMvBwnKhCMuXotQN1v4aE5LhUqDbr4G1kjb5ZEiYyqxl}
