«Παντελώς εκτός πραγματικότητας» χαρακτήρισε ο Γιώργος Γεραπετρίτης τα (τουρκικά κυρίως) δημοσιεύματα για αλλαγή πορείας του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου επειδή δήθεν περνά από τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα. «Η χάραξη η οποία γίνεται ούτως ή άλλως από την ανάδοχο εταιρεία ουδέποτε περνούσε και περνάει σήμερα μέσα από τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα», είπε ο υπουργός Εξωτερικών στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ και συνέχισε: «Άρα δεν θα ήταν εκ των πραγμάτων δυνατόν να γίνει οποιαδήποτε αλλαγή. Κάτι το οποίο δεν τέμνεται γιατί να το αλλάξεις; Δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να γίνει αναχάραξη».
«Θα γίνει η έρευνα και η πόντιση του καλωδίου με τον τρόπο τον οποίο η ίδια η ανάδοχος εταιρεία έχει επιλέξει», ξεκαθάρισε και συνέχισε: «Η Ελλάδα είναι η χώρα η οποία θα αδειοδοτήσει το έργο». Όπως είπε, η γαλλικών συμφερόντων εταιρεία που συμμετέχει στο έργο θα υποβάλει το σχετικό αίτημα στην ελληνική κυβέρνηση και η Ελλάδα θα προχωρήσει στην αδειοδότηση με βάση το διεθνές δίκαιο.
«Οι διεθνείς θέσεις της Ελλάδας έχουν εκτοξευτεί»
«Εγώ αυτό το οποίο αντιλαμβάνομαι είναι ότι οι διεθνείς θέσεις της Ελλάδας έχουν εκτοξευθεί. Αυτή τη στιγμή οι διεθνείς συμμαχίες μας είναι εκεί που δεν ήταν ποτέ. Όχι μόνο με το Ισραήλ, με όλο τον αραβικό κόσμο, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον σκληρό πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών», είπε ακόμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Η Τουρκία δεν πρόκειται να αποστεί από τις βασικές της θέσεις»
Ο υπουργός Εξωτερικών αναγνώρισε ότι η Άγκυρα διατηρεί πάγιες θέσεις, παραπέμποντας στη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», στις «γκρίζες ζώνες» και στο ζήτημα της αποστρατιωτικοποίησης. «Δεν πρόκειται να αποστεί από τις βασικές αυτές θέσεις, ούτε πιστεύαμε ότι θα μπορούσε να αποστεί. Θα ήμασταν απολύτως αιθεροβάμονες να θεωρούμε ότι, επειδή ξεκινήσαμε ένα δομημένο διάλογο, θα έχουν διαφορετική άποψη τα ζητήματα αυτά».
Ο κ. Γεραπετρίτης υπεραμύνθηκε της συνέχισης του διαλόγου, υποστηρίζοντας ότι σε μια περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας προέχει η διατήρηση μιας λειτουργικής σχέσης που θα αποτρέπει νέες κρίσεις. «Σε μια εποχή γεωπολιτικής αστάθειας, πρέπει να είσαι πραγματικά παλαβός [...] για να προσπαθείς να χτυπήσεις το μαχαίρι πάνω στο τραπέζι, ενώ όσο μπορείς να βρεις μια λειτουργική σχέση η οποία θα αποτρέψει τις περαιτέρω κρίσεις».
«Αυτό δεν σημαίνει ότι γίνονται εκπτώσεις σε σχέση με τις βασικές μας θέσεις», ξεκαθάρισε.
Ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε, μάλιστα, «θεμελιώδη» την έλλειψη αντίληψης που, όπως είπε, υπάρχει στην Ελλάδα ως προς τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται ένας διάλογος. «Θεωρούμε ότι όταν συζητάς εξ ορισμού, κάνεις υποχωρήσεις. Είναι τεράστιο λάθος. Το αντίθετο ισχύει».
Απαντώντας στην κριτική που ασκείται στην κυβέρνηση για την πολιτική έναντι της Τουρκίας, ο κ. Γεραπετρίτης μίλησε για «διαγωνισμό λαϊκισμού και πολιτικού μηδενισμού».
Υποστήριξε ότι η σημερινή κυβέρνηση πράττει ό,τι έπραξαν και οι προηγούμενες κυβερνήσεις, δηλαδή διατηρεί τον διάλογο με την Τουρκία, με τη διαφορά ότι σήμερα αυτός είναι δομημένος. «Ο διάλογος αυτός είναι δομημένος. Έχει όρια, έχει παραδοτέα, έχει χρόνους, έχει υπεύθυνους».
«Η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια είναι στη φαρέτρα μας»
Για την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, ο κ. Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι πρόκειται για δικαίωμα της Ελλάδας και ότι παραμένει στη «φαρέτρα» της.
«Αυτή η κυβέρνηση ήταν μετά από 50 χρόνια που έκανε την επέκταση στο Ιόνιο και θα συνεχίσει με τις επεκτάσεις των χωρικών υδάτων, διότι αυτό είναι το δικαίωμα το οποίο απορρέει από το δίκαιο της θάλασσας». Ο υπουργός επιβεβαίωσε ότι συνομιλεί με τον Τούρκο ομόλογό του, Χακάν Φιντάν, σημειώνοντας ότι η τουρκική πλευρά θεωρεί αντιπαραγωγική τη σχέση Ελλάδας–Ισραήλ. Η θέση αυτή, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, συνδέεται με την τουρκική αντίληψη ότι διαμορφώνεται ένα «τόξο» το οποίο απειλεί την Τουρκία.
Για την Τουρκία, σημείωσε ότι υπάρχουν προβλεπόμενοι τρόποι ενημέρωσης και επικοινωνίας. «Ούτως ή άλλως η έκδοση της NAVTEX γίνεται ακριβώς με σκοπό την ενημέρωση όλων των παρακείμενων κρατών και των ναυτιλωμένων για την ασφάλεια των πλοίων. Άδεια όμως θα δοθεί μόνον από την Ελλάδα».
Ο κ. Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στην πρόταση για τη διοργάνωση πολυμερούς διάσκεψης των παράκτιων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου (5Χ5), επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα ήταν εκείνη που είχε προτείνει μια τέτοια πρωτοβουλία.
Όπως εξήγησε, μια τέτοια συνάντηση θα μπορούσε να εξετάσει όχι μόνο ζητήματα οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, αλλά και θέματα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος και ναυσιπλοΐας. «Δεν είναι μόνο τα ζητήματα της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών. Είναι επίσης τα ζητήματα προστασίας του θαλασσίου περιβάλλοντος. Είναι ζητήματα τα οποία έχουν να κάνουν με τη ναυσιπλοΐα».
Ωστόσο, έθεσε ως απαράβατο όρο τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Στο μέτρο που η Τουρκία δεν αποδέχεται ή δεν μπορεί να αποδεχθεί τη συμμετοχή της Κύπρου, είναι προφανές ότι τέτοιου τύπου συνάντηση δεν μπορεί να υπάρξει».
«Όσο διαρκεί ο πόλεμος, δεν θα στείλουμε ελληνικά πλοία στον Περσικό Κόλπο»
Παράλληλα, ο Γιώργος Γεραπετρίτης αναφέρθηκε στην ιδιαίτερα κρίσιμη κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στον Περσικό Κόλπο και στο Στενό του Ορμούζ, αλλά και στο ενδεχόμενο συμμετοχής της Ελλάδας σε διεθνή αποστολή για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Ο κ. Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε ότι «υπό τις σημερινές συνθήκες δεν μπορεί να υπάρξει ελληνική αποστολή στον Περσικό Κόλπο», καθώς, όπως ανέφερε, η περιοχή βρίσκεται σε συνθήκες πολέμου, ενώ το Στενό του Ορμούζ παραμένει αποκλεισμένο και η περιοχή έχει ουσιαστικά καταστεί μη ασφαλής για τη ναυσιπλοΐα.
«Υπό συνθήκες πολέμου στον Περσικό Κόλπο που βρισκόμαστε σήμερα, δεν μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε αποστολή», τόνισε χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Εξωτερικών περιέγραψε μια ιδιαίτερα δύσκολη γεωπολιτική πραγματικότητα, με σημαντικές επιπτώσεις στην παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Όπως είπε, υπάρχουν 3 βασικές οδοί εξόδου για το αργό πετρέλαιο από την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου: η Ερυθρά Θάλασσα, ο Περσικός Κόλπος και οι χερσαίες υποδομές, δηλαδή οι αγωγοί που διασχίζουν τη Σαουδική Αραβία.
Σύμφωνα με την περιγραφή του υπουργού, οι θαλάσσιες οδοί αντιμετωπίζουν σοβαρούς περιορισμούς, ενώ οι χερσαίες υποδομές βρίσκονται επίσης υπό απειλή. «Το αποτέλεσμα είναι πολύ σημαντική μείωση των ροών του πετρελαίου, που οδηγεί και σε μια παγκόσμια αύξηση των τιμών», ανέφερε.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνάντηση που είχε στη Νέα Υόρκη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, χαρακτηρίζοντας το Ιράν «πάρα πολύ σκληρό διαπραγματευτή». Όπως εκτίμησε ο κ. Γεραπετρίτης, το Ιράν έχει αντιληφθεί ότι ο έλεγχος του Ορμούζ αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα διαπραγματευτικά του όπλα.
«Το Ιράν αυτή τη στιγμή έχει κατανοήσει ότι το πραγματικά μεγάλο, το ισχυρό, το πυρηνικό, αν θέλετε, όπλο του είναι ο έλεγχος του Στενού του Ορμούζ, από όπου περνάει η μεγαλύτερη ποσότητα πετρελαίου στην υφήλιο», ανέφερε.
«Δεν βλέπω άμεσα ομαλοποίηση»
Ο υπουργός Εξωτερικών εμφανίστηκε επιφυλακτικός ως προς την προοπτική άμεσης αποκλιμάκωσης, περιγράφοντας μια σκληρή διαπραγμάτευση με πολλαπλές απαιτήσεις από την ιρανική πλευρά.
«Δεν βλέπω άμεσα ομαλοποίηση», είπε, αναφέροντας μεταξύ άλλων ως όρους που έχουν τεθεί από το Ιράν το ξεπάγωμα ιρανικών πόρων που βρίσκονται κατασχεμένοι ανά τον κόσμο, το απόλυτο πάγωμα των εχθροπραξιών στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, αλλά και την επιβολή τελών ή άλλου κόστους για τη μετακίνηση μέσα από τον Περσικό Κόλπο.
Κατά τον κ. Γεραπετρίτη, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η ουσιαστική διαπραγμάτευση, αλλά και η δυνατότητα όλων των πλευρών να παρουσιάσουν μια συμφωνία ως λειτουργική και όχι ως ταπεινωτική ήττα. «Έχουμε ένα πάρα πολύ σκληρό παιχνίδι, το οποίο, εκτός από την ουσιαστική διαπραγμάτευση, περιλαμβάνει και την ανάγκη μιας ευπρεπούς εξόδου για όλες τις πλευρές και εκεί βρίσκεται το δύσκολο της ιστορίας», σημείωσε.
Ο υπουργός Εξωτερικών έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο της Ελλάδας, λόγω της ισχύος του ελληνικού εμπορικού στόλου. «Η Ελλάδα είναι το μεγαλύτερο ναυτικό έθνος, έχουμε το μεγαλύτερο εμπορικό στόλο. Η ελληνική πλευρά είναι πάρα πολύ καθοριστική για την ενεργειακή ασφάλεια», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα διαθέτει περισσότερο από το 60% του ευρωπαϊκού και περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορικού στόλου. «Χωρίς ελληνική ναυσιπλοΐα δεν μπορεί να υπάρξει επάρκεια και ασφάλεια σε ό,τι αφορά την ενέργεια», υπογράμμισε.
Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε ότι η ελληνική στρατηγική είναι η στήριξη της ελευθερίας και της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας και η αντίθεση σε οποιαδήποτε κίνηση δημιουργεί αποκλεισμούς στην ενεργειακή κίνηση.
Όπως ανέφερε, η Ελλάδα ήδη συμμετέχει και ηγείται της συνολικής προσπάθειας για τη συνοδεία πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επιχείρησης «Ασπίδες», ενώ παρέχει και ασφάλεια σε κρίσιμες υποδομές στη Σαουδική Αραβία.
«Στην Ερυθρά Θάλασσα υπάρχει ελληνική φρεγάτα»
Διαφορετική είναι, σύμφωνα με τον υπουργό, η κατάσταση στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου η Ελλάδα συμμετέχει ήδη στην ευρωπαϊκή προσπάθεια για την προστασία της ναυσιπλοΐας.
«Στην Ερυθρά Θάλασσα αυτή τη στιγμή υπάρχουν απειλές πολέμου εκ μέρους των Χούθι. Υπάρχουν μεμονωμένα χτυπήματα. Δεν υπάρχει διευρυμένη σύρραξη. Αυτό θα είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να προστατευθεί», ανέφερε.
«Υπάρχει ελληνική φρεγάτα η οποία κινείται πέριξ για να διασφαλίσει τα πλοία, ιδίως τα ελληνικά πλοία, τα οποία κινούνται», είπε.
Σε ό,τι αφορά όμως τον Περσικό Κόλπο, ο κ. Γεραπετρίτης ήταν κατηγορηματικός:
«Στον Περσικό Κόλπο με τις συνθήκες που υφίστανται αυτή τη στιγμή και στο Στενό του Ορμούζ με αποκλεισμό και ουσιαστικά ναρκοθετημένη την περιοχή, δεν είναι δυνατή οποιαδήποτε αποστολή».
Για να προσθέσει λέγοντας:
«Η Ελλάδα ηγείται στην προσπάθεια για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Ήδη αποτελεί τη νούμερο ένα προτεραιότητα της προεδρίας μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας που ξεκινάει την επόμενη Πέμπτη, την 1η Οκτωβρίου, και καθ' όλη τη διάρκεια του Οκτωβρίου».
Όπως προανήγγειλε, αναμένεται σειρά πρωτοβουλιών προς αυτή την κατεύθυνση.
«Η Ελλάδα δεν έχει ενεργειακή υπερεξάρτηση από κανέναν»
Αναφερόμενος στην ενεργειακή ασφάλεια και στον Κάθετο Διάδρομο, ο υπουργός Εξωτερικών έθεσε ως βασική αρχή την αποφυγή ενεργειακών υπερεξαρτήσεων από μία μόνο χώρα.
«Θα πρέπει όμως να καταλάβουμε ότι εάν έχεις υπεραξάρτηση από μια χώρα, το βέβαιον είναι ότι κάποια στιγμή στην ιστορική σου πορεία θα έχεις εκβιασμό από τη χώρα αυτή και ο εκβιασμός αυτός θα οδηγήσει σε ματαίωση των εθνικών στόχων», είπε.
Ο κ. Γεραπετρίτης υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει διασφαλίσει σημαντικό βαθμό ενεργειακής αυτάρκειας, κυρίως μέσω των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενώ τάχθηκε υπέρ της διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών και προμηθευτών.
«Η στάση αρχής την οποία τηρεί η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχιστεί διότι αυτή τη στιγμή δημιουργούνται προηγούμενα για το μέλλον. Δεν μπορούμε να στεκόμαστε με τον επιτιθέμενο υπό οποιαδήποτε εκδοχή και γι' αυτόν τον λόγο έχει αξία η ενεργειακή αυτάρκεια», ανέφερε.
Καταλήγοντας, τόνισε ότι στόχος είναι να μην υπάρξει εκ νέου ενεργειακή υπερεξάρτηση από οποιαδήποτε χώρα, με την Ελλάδα να αξιοποιεί διαφορετικές πηγές και υποδομές.
