«Η χώρα ένα γραφείο τελετών» - δεν θα μπορούσε άλλος στίχος να περιγράψει την βαθιά οδύνη, το βαρύ πένθος, το συλλογικό τραύμα που άνοιξε και πάλι μετά τον θάνατο των εργατριών στα Τρίκαλα. Και, ενώ η έκρηξη στο εργοστάσιο «Βιολάντα» βύθισε στο σκοτάδι πέντε οικογένειες, έφερε στο φως τα ολοένα κι αυξανόμενα εργατικά δυστυχήματα, που συμβαίνουν σχεδόν καθημερινά, αφήνοντας πίσω τους νεκρούς, τραυματίες, ορφανά και κατεστραμμένες οικογένειες. Τι ακριβώς πηγαίνει τόσο λάθος στην Ελλάδα;
Αυτές τις μέρες του θρήνου για την εργατική τάξη, που τα τελευταία χρόνια έχει εκατόμβες νεκρών στους χώρους δουλειάς, η κυβέρνηση αμφισβητώντας τα στοιχεία μιλά για fake news. Σύμφωνα με το κυβερνητικό αφήγημα, η Ελλάδα είναι «η τρίτη ασφαλέστερη χώρα της ΕΕ» κι όσοι το αμφισβητούν είναι «πολιτικοί απατεώνες» και «ξεφτίλες», ενώ θέλουν «να βγάλουν τον κόσμο στους δρόμους και να κάνουν καριέρα». Κι ενώ πέντε γυναίκες – μητέρες, κόρες, γιαγιάδες – έμπαιναν στο χώμα, αντί η κυβέρνηση να απαντά στις σοβαρότατες αιτιάσεις αρμοδίων και φορέων για το τι στ’ αλήθεια συμβαίνει, εξαπολύει μάχη εντυπώσεων. O κυβερνητικός εκπρόσωπος δε, ανακάλυψε ένα πρωτοφανές… κίνημα, το «κίνημα των τυμβωρύχων», οι οποίοι λένε «χυδαία ψέματα» για τον αριθμό των νεκρών εργατών κι εργατριών στην Ελλάδα.
Φταίει σε κάθε εργατικό ατύχημα η «κακιά η ώρα» ή μήπως είναι η κακιά η χώρα; Είναι λάθη, αβλεψίες και παραλείψεις που στοιχίζουν ανθρώπινες ζωές ή ζούμε σε ένα κράτος, που ενώ η αποστολή του είναι να προστατεύει, αφήνει στο έλεος του θεού των αγορών τους πολίτες του; Και πόσο οι πολιτικές επιλογές των τελευταίων χρόνων έχουν αλλάξει δομικά την αγορά εργασίας, που πια κρύβει παγίδες θανάτου;
Η ανθρώπινη απώλεια δεν είναι στατιστική όπως κι ο πόνος δεν είναι εικόνα στις ειδήσεις – ωστόσο το ποια είναι η αλήθεια και ποιο το αφήγημα έχουν τεράστια σημασία. Όπως τα πως και τα γιατί που οδήγησαν στην τραγωδία των Τρικάλων, αλλά και το πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς εργασίας που προκαλεί δράματα, τα οποία ενίοτε η κοινή γνώμη δεν μαθαίνει ποτέ. Γιατί πίσω από κάθε στατιστική και hard data υπάρχουν νεκροί, τραυματίες, ανάπηροι, μακελεμένες οικογένειες και ορφανά παιδιά.
Η Ομοσπονδία των Συλλόγων Εργαζομένων στις Τεχνικές Επιχειρήσεις (ΟΣΕΤΕΕ εδώ και χρόνια πραγματοποιεί ανεξάρτητη έρευνα για τα εργατικά δυστυχήματα και ατυχήματα – έρευνα η οποία, δυστυχώς, κάνει θρύψαλα το κυβερνητικό αφήγημα. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας, Δρ. Ανδρέας Στοϊμενίδης, είναι ταυτόχρονα και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, στη Διοίκηση του οποίουσυμμετέχουν από κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένας εκπρόσωπος της εργατικής, ένας της εργοδοτικής και ένας της κυβερνητικής πλευράς.
Ο Ανδρέας Στοϊμενίδης, που στοχοποιείται γιατί «δεν έχει νέα ευχάριστα να πει», είναι Μηχανολόγος Μηχανικός με διδακτορικό στην Ανάπτυξη Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στον Περιφερειακό Χώρο. Είναι Μέλος του ΔΣ της ΓΣΕΕ και Πρόεδρος σε δύο Επιτροπές για την Υγεία και την Ασφάλεια στην Εργασία της Κομισιόν, έχει συγγράψει τρία βιβλία και αρθρογραφεί τακτικά για κοινωνικά, αναπτυξιακά, εργασιακά ζητήματα. Κι έχει το κακό συνήθειο να μιλά δημόσια και ηχηρά για την «ανθρωποθυσία» που συμβαίνει στους χώρους δουλειάς στην Ελλάδα. Σήμερα μιλά στο dnews όχι μονάχα για εκείνους που πήγαν για μεροκάματο και δεν γύρισαν ποτέ στο σπίτι τους, αλλά και όσους μένουν πίσω αντιμετωπίζοντας ένα κράτος που αντί να θεραπεύει, προκαλεί τραύμα επάνω στην βαθιά πληγή της απώλειας.
-14 νεκρούς και 18 τραυματίες σε εργατικά ατυχήματα καταγράφει ο πρώτος μόλις μήνας του 2026.
-201 άνθρωποι το 2025 έχασαν τη ζωή σε εργατικό δυστύχημα και 332 τραυματίστηκαν εν ώρα εργασίας., σύμφωνα με την ΟΣΕΤΕΕ.
-149 ήταν οι νεκροί και 232 οι τραυματίες το 2024
-104 νεκρούς και 140 είχε το 2023.
Κύριε Στοϊμνίδη, γιατί τα στατιστικά που δίνετε εσείς και εκείνα που παρουσιάζει η κυβέρνηση έχουν απόκλιση;
Μετράμε διαφορετικά πράγματα και θα ήθελα να είμαστε πολύ ξεκάθαροι σε αυτό για να προχωρήσουμε μετά στο διάλογο για το τι πρέπει να κάνει η κυβέρνηση για τα θέματα υγείας κι ασφάλειας στην εργασία. Βλέπω ότι υπάρχει μια μονόπλευρη αναφορά στα δεδομένα κι αυτός είναι ένας τρόπος να αποφύγουμε να συζητήσουμε τι πρέπει να γίνει ώστε να βελτιωθεί το σύστημα υγείας κι ασφάλειας στην εργασία. Εμείς μετράμε τις ανθρώπινες απώλειες στους χώρους εργασίας, η Ανεξάρτητη Αρχή σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας δεν καταγράφουν τα περιστατικά στα λατομεία, στη θάλασσα. Υπάρχει τεράστια υποκαταγραφή, που φτάνει το 95%, στον αγροτικό κλάδο. Δεν εμπεριέχονται στα στοιχεία που επικοινωνούν οι απώλειες στις ένοπλες δυνάμεις και στα σώματα ασφαλείας. Δεν καταγράφονται επίσης οι περιπτώσεις απώλειας όταν οι εργαζόμενοι πηγαίνουν ή επιστρέφουν από την δουλειά τους. Δεν καταγράφονται όσοι δουλεύουν με μπλοκάκι ή οι ανασφάλιστοι. Πολλές δε περιπτώσεις θανάτων καταγράφονται ως παθολογικά κι όχι ως εργατικά ατυχήματα. Αν όλα αυτά δεν καταγράφονται, καταλήγουμε στην εικόνα ενός success story, που όμως δεν υφίσταται.
Την υποστελέχωση της Επιθεώρησης Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία και την εκρηκτική αύξηση των εργατικών ατυχημάτων κατήγγειλε (parapolitika.gr, 28.01.2026) και η πρόεδρος του Συλλόγου Επιθεωρητών Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία και Υπαλλήλων Επιθεώρησης Εργασίας. Σύμφωνα με όσα ανέφερε η Παναγιώτα Ρόζου,
- μόλις 233 επιθεωρητές ασφάλειας & υγείας καλούνται να ελέγξουν πάνω από 351.000 επιχειρήσεις και περισσότερους από 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενους.
- στο πεδίο οι ενεργοί επιθεωρητές είναι μόλις 200, καθώς αρκετοί έχουν τοποθετηθεί σε διοικητικές θέσεις.
- τα επίσημα στοιχεία της Επιθεώρησης Εργασίας δείχνουν ότι το 2024 καταγράφηκαν 17.359 εργατικά ατυχήματα, όταν το 2015 ήταν μόλις 5.930.
- σύμφωνα με ευρωπαϊκά δεδομένα, στην Ελλάδα δηλώνεται μόνο το 30% έως 40% των πραγματικών περιστατικών.
- τα 48 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα που καταγράφει η Επιθεώρηση Εργασίας για το 2025 αφορούν μόνο όσα εμπίπτουν στις αρμοδιότητές της, χωρίς να περιλαμβάνονται περιπτώσεις όπως αυτοαπασχολούμενοι, μεταλλεία, παθολογικά ή τροχαία κατά την εργασία.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία μιλάει για «ανθρωποθυσία στους χώρους εργασίας» και εξηγεί γιατί οι Έλληνες εργαζόμενοι δουλεύουν… πίσω από τον ήλιο. Όπως εξηγεί ο Δρ. Στοϊμενίδης,
- Τα αποτελέσματα του νομοθετικού πλαισίου που ορίζει την εντατικοποίηση και την ελαστικοποίηση στην εργασία με παράλληλη διάλυση των ελεγκτικών μηχανισμών προκαλούν burn out στο εργατικό δυναμικό – κι όταν ένας εργαζόμενος υπόκειται σε αυτήν την κόπωση για μεγάλη διάρκεια είναι περισσότερο εκτεθειμένος και ευάλωτος.
- Στην Ευρώπη μιλάμε για 35 ώρες εργασίας την εβδομάδα και στην Ελλάδα παρουσιάζεται ως ο πυρήνας της εργατικής μεταρρύθμισης το καθημερινό 13ωρο.
- Στην Ευρώπη η κάλυψη από συλλογικές συμβάσεις εργασίας είναι στο 83% κι εδώ είναι στο 20%.
- Στην Ευρώπη υπάρχουν φορείς ασφάλισης κινδύνου κι επαγγελματικών ασθενειών, που δίνουν κίνητρα στους εργοδότες για την αναφορά των εργατικών ατυχημάτων και των επαγγελματικών ασθενειών – εδώ αυτό έχει νομοθετηθεί από το 2021 και δεν έχει λειτουργήσει.
- Στην Ευρώπη υπάρχουν ισχυροί ελεγκτικοί μηχανισμοί κι εδώ η Επιθεώρηση Εργασίας είναι στα όρια της διάλυσης παρά τις τεράστιες προσπάθειες που κάνουν οι εργαζόμενοι να κρατήσουν το Σώμα ζωντανό.
- Στην Ελλάδα υπάρχουν μεγάλα νομοθετικά κενά ως προς την εργασία και τις δυσκολίες που φέρνει η κλιματική αλλαγή και τα επικίνδυνα καιρικά φαινόμενα – πρόσφατα χάθηκαν δυο άνθρωποι λόγω καταιγίδων, έναν λιμενικό και μια εκπαιδευτικό. Μόνο το 2025 υπάρχουν 22 περιστατικά θανάτων εργαζομένων για τα οποία πρέπει να διερευνηθεί αν η θερμική καταπόνηση έπαιξε ρόλο. Και πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι τον Μάρτιο το θεσμικό πλαίσιο.
Σε τάξη μεγέθους, πως είναι σε σύγκριση η Ελλάδα με την Ευρώπη σε απώλειες εργαζομένων;
Στην Ευρώπη υπήρξε τεράστια μείωση των εργατικών δυστυχημάτων τα τελευταία 30 χρόνια, η οποία εξελίχθηκε σε σταθεροποίηση μετά την υγειονομική κρίση. Στη χώρα μας έχουμε μια πορεία ραγδαίας κλιμάκωσης τα τελευταία χρόνια. Είμαστε αντιπαράδειγμα σε σχέση με τις πρακτικές που ακολουθεί η χώρα. Οι Ευρωπαίοι συνάδελφοί μου συγκλονίζονται με όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα κι όταν βλέπουν τα επίσημα στατιστικά υπομειδιούν.
Aς αφήσουμε όμως τον «πόλεμο των data», που η κυβέρνηση διεξάγει στη μάχη των εντυπώσεων, κι ας έρθουμε στους ανθρώπους. Για εκείνες που έφυγαν στο εργοστάσιο «Βιολάντα» οι έρευνες έχουν ξεκινήσει και συγκλονιστικά στοιχεία και μαρτυρίες έρχονται στο φως της δημοσιότητας. Πως φροντίζονται από το κράτος εκείνοι που μένουν πίσω όταν ο άνθρωπός τους χαθεί; Προκαλώντας θυμό και πικρά γέλια στους επαγγελματίες ψυχολόγους η κυβέρνηση έκανε λόγο για… παροχή ψυχολογικής υποστήριξης. Τι αντιμετωπίζουν στ΄ αλήθεια όσοι χάνουν τους ανθρώπους τους στην βιοπάλη, ρωτάμε τον Στοϊμενίδη.
Η δικαίωση των οικογενειών μπορεί να πάρει 4 έως και 7 χρόνια με διαρκείς αναβολές από την πλευρά των εργοδοτών, οι οποίοι έχουν ισχυρά νομικά επιτελεία, ενώ οι οικογένειες δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να υποστηρίξουν μια άνιση μάχη. Η δικαστική μάχη είναι η συνέχιση ενός δράματος το οποίο κορυφώνεται τη στιγμή του εργατικού ατυχήματος, αλλά ολοκληρώνεται με τη δικαστική απόφαση. Για όσους μένουν πίσω, κάθε δικαστήριο είναι σαν να κηδεύουν ξανά και ξανά τον άνθρωπό τους. Μέχρι δε να βγει η δικαστική απόφαση, η οικογένεια δεν έχει έσοδα, οι άνθρωποι μένουν μετέωροι - η δική μας πρόταση είναι να υπάρχει άμεσα ένα εφάπαξ βοήθημα το οποίο να συμψηφίζεται με την δικαστική απόφαση. Όσοι δε μένουν ανάπηροι από εργατικό ατύχημα, μπορεί να λαμβάνουν αναπηρική σύνταξη, αλλά επωμίζονται και οι ίδιοι ένα μεγάλο κόστος. Για τα δε παιδιά που μένουν ορφανά, δεν υπάρχει καμία πρόνοια.
Τι γίνεται με τους εργοδότες που παρανομούν; Σε τι ποσοστό αποδίδεται δικαιοσύνη για τα εργατικά ατυχήματα;
Υπάρχουν καταδίκες, αλλά θα έπρεπε να είναι πολύ μεγαλύτερο το ποσοστό απόδοσης ευθυνών. Να σημειώσω ότι γενικά υπάρχει ένας φόβος – ειδικά στις μικρές κοινωνίες - στους συναδέλφους του ανθρώπου που χάθηκε μήπως χάσουν τη δουλειά τους, μήπως δεν μπορούν στη συνέχεια να βρουν δουλειά στην περιοχή τους.
Δίνετε όλα αυτά τα στοιχεία και τα στατιστικά δεδομένα, αναρωτιέμαι όμως αν σας ακούει κανείς.
Τα τελευταία χρόνια δεν είναι ανοιχτή η κυβέρνηση και το υπουργείο εργασίας σε διάλογο. Το τελευταίο διάστημα οι πόρτες είναι εντελώς κλειστές. Με το νόμο Χατζιδάκι υπάρχει θεσμική αποκοπή της Επιθεώρησης Εργασίας από τους κοινωνικούς εταίρους, ενώ το ευρωπαϊκό παράδειγμα είναι αυτό της συλλειτουργίας για να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται τα ζητήματα.
