Το πρώτο Ψυχοσάββατο για το 2026 είναι προ των πυλών με τους πιστούς και την Εκκλησία να προετοιμάζονται να τιμήσουν τη μνήμη όλων των νεκρών το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου. Αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ημέρες μνήμης στην Ορθόδοξη Χριστιανική παράδοση και είναι αφιερωμένο στις ψυχές όλων των κεκοιμημένων. Αν και κάθε Σάββατο είναι αφιερωμένο στη μνήμη των νεκρών, η Εκκλησία έχει θεσπίσει δύο ειδικά Ψυχοσάββατα κατά τη διάρκεια του έτους, κατά τα οποία τελούνται γενικά μνημόσυνα για όλους όσοι έχουν φύγει από τη ζωή, ακόμη και για εκείνους που δεν έχουν κάποιον να προσευχηθεί γι’ αυτούς.
Κατά το Ψυχοσάββατο τελείται τρισάγιο και ειδική μνημόνευση μετά τον Όρθρο και τη Θεία Λειτουργία, ενώ οι πιστοί προσέρχονται στους ναούς και στα κοιμητήρια για να προσευχηθούν, να ανάψουν ένα κερί και να τιμήσουν τη μνήμη των αγαπημένων τους προσώπων.
Το νόημα του Ψυχοσάββατου
Το Ψυχοσάββατο συνδέεται άρρηκτα με την πίστη στην Ανάσταση των νεκρών και στη Δευτέρα Παρουσία και επί της ουσίας αποτελεί μια προσευχή για την «ανάπαυση των ψυχών» και εκφράζει την πίστη ότι ο θάνατος δεν αποτελεί το τέλος, αλλά ένα πέρασμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κεντρικό στοιχείο του Ψυχοσαββάτου είναι τα κόλλυβα, τα οποία οι πιστοί προσφέρουν στην Εκκλησία για να ευλογηθούν. Βασικό τους συστατικό είναι το σιτάρι, το οποίο συμβολίζει τον θάνατο και την Ανάσταση, όπως ο σπόρος που θάβεται στη γη και καρποφορεί. Μαζί με το σιτάρι προστίθενται ζάχαρη, ρόδι, ξηροί καρποί, σταφίδες και κανέλα, υλικά που συμβολίζουν τη γλυκύτητα της αιώνιας ζωής, την αφθονία και την ελπίδα.
Τα κόλλυβα μπορούν να προσφερθούν είτε στον Εσπερινό της Παρασκευής είτε στη Θεία Λειτουργία του Σαββάτου, καθώς η ακολουθία είναι η ίδια. Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, τα ευλογημένα κόλλυβα δεν πετιούνται ούτε σκορπίζονται στους τάφους, αλλά μοιράζονται ως ευλογία.
Πότε είναι τα Ψυχοσάββατα του 2026
Οι ημερομηνίες των Ψυχοσαββάτων είναι κινητές, καθώς εξαρτώνται από το πότε εορτάζεται το Πάσχα. Το πρώτο Ψυχοσάββατο τελείται 57 ημέρες πριν από το Πάσχα και το δεύτερο 48 ημέρες μετά. Το πρώτο για την φετινή χρονιά είναι το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου και το δεύτερο είναι προγραμματισμένο για το Σάββατο 30 Μαΐου. Το Ψυχοσάββατο παραμένει μια ημέρα σιωπηλής προσευχής, μνήμης και τιμής, που υπενθυμίζει τη χριστιανική ελπίδα της Ανάστασης και τη διαρκή πνευματική σχέση ζωντανών και κεκοιμημένων.
Η παραδοσιακή συνταγή για τα κόλλυβα του Ψυχοσάββατου
Υλικά
300 γρ. στάρι
1 ρόδι
1/3 μάτσο μαϊντανό, τα φύλλα ψιλοκομμένα
400 γρ. αμύγδαλα ανάλατα, αποφλοιωμένα και κομμένα στα 4
300 γρ. καρύδια, σπασμένα στα 4
200 γρ. φουντούκια, χοντροσπασμένα
100 γρ. φυστίκια Αιγίνης, ψίχα
200 γρ. σουσάμι
200 γρ. στραγάλια αφράτα, περασμένα από το μπλέντερ να γίνουν σκόνη
300 γρ. σταφίδες ξανθιές
200 γρ. σταφίδες μαύρες
200 γρ. παξιμάδια γλυκάνισου
2 δαφνόφυλλα
3 σταγόνες μαστιχέλαιο
Για το στόλισμα
ζάχαρη άχνη
κανέλα
ολόκληρους ξηρούς καρπούς της αρεσκείας μας,
Εκτέλεση:
Για τα κόλλυβα, ξεκινάμε πλένοντας καλά το στάρι σε ένα τρυπητό, μέχρι το νερό να τρέχει καθαρό. Το βάζουμε σε ένα μπολ να μουλιάσει σκεπασμένο με νερό, για 3 ώρες. Στη συνέχεια το ξεβγάζουμε τρίβο ντάς το με τα χέρια, μέχρι να τρέχει καθαρό νερό. Βάζουμε το στάρι σε μια κατσαρόλα και το σκεπάζουμε με νερό. Προσθέτουμε και τα δαφνόφυλλα και το βάζουμε να πάρει βράση. Χαμηλώνουμε σε μέτρια φωτιά. Μετά από 1 ώρα, δυναμώνουμε λίγο τη φωτιά, και ελέγχουμε να μην εξατμιστεί το νερό και κολλήσει το στάρι. Αν δούμε ότι στεγνώνει, συμπληρώνουμε λίγο βραστό νερό. Μαγειρεύουμε για 30 λεπτά ακόμα, ανακατεύοντας που και που το στάρι. Όταν σβήσουμε τη φωτιά αφήνουμε την κατσαρόλα επάνω στο μάτι για άλλα 10 λεπτά. Στραγγίζουμε το στάρι και το ξεπλένουμε με 1-2 νερά. Το αφήνουμε να στραγγίξει για 10 λεπτά.
Σε ένα τραπέζι απλώνουμε μια βαμβακερή πετσέτα, από πάνω ένα τραπεζομάντηλο ή άλλο πανί, επάνω λαδόκολλες και τέλος απλώνουμε το στάρι σε μονή στρώση. Το αφήνουμε όλο το βράδυ για να στεγνώσει. Το πρωί στρώνουμε μέσα σε ένα βαθύ μπωλ τις λαδόκολλες που στέγνωνε το στάρι, απλώνουμε επάνω τους το στάρι, το σκεπάζουμε με άλλη λαδόκολλα και με βρεγμένη πετσέτα. Καβουρδίζουμε τα αμύγδαλα σε ένα τηγάνι αντικολλητικό μέχρι να ροδίσουν και να βγάλουν τα αρώματά τους. Τα αφήνουμε να κρυώσουν. Χτυπάμε στο μπλέντερ τα παξιμάδια γλυκάνισου μαζί με τη μαστίχα και τα μισά φυστίκια Αιγίνης. Σε ένα μεγάλο μπολ βάζουμε εναλλάξ το μισό σουσάμι, τα μισά στραγάλια και τα μισά παξιμάδια, και όλα τα υπόλοιπα υλικά. Ανακατεύουμε πολύ καλά, και τα τοποθετούμε σε δίσκο ή πιατέλα μεγάλη, κάνοντας στην αρχή το σχήμα του σταυρού.
Πιέζουμε τα υλικά να απλωθούν ομοιόμορφα και να είναι ισόπαχα παντού. Πασπαλίζουμε με τα υπόλοιπα στραγάλια, τα παξιμάδια και το σουσάμι, και σκεπάζουμε με μπόλικη ζάχαρη άχνη, έτσι ώστε να καλυφθεί τελείως η επιφάνεια και να φαίνεται μόνο άσπρο. Στολίζουμε τα κόλλυβα με κανέλα, ολόκληρα αμύγδαλα, καρύδια, φυστίκια, σταφίδες ή και ασημένια κουφετάκια. Από τη στιγμή που θα ανακατέψουμε τα κόλλυβα με τη ζάχαρη θα πρέπει να καταναλωθούν το συντομότερο, γιατί μετά σκληραίνουν και η ζάχαρη υγρασιάζει.
{https://exchange.glomex.com/video/v-ccphxkchh6up?integrationId=40599y14juihe6ly}
