Η νηστεία των Θεοφανίων προηγείται της μεγάλης γιορτής που τιμάται παραδοσιακά στις 6 Ιανουαρίου, είναι σύντομη, σε διάρκεια αλλά σημαντική για την πνευματική προετοιμασία των πιστών. Η περίοδος νηστείας είναι μονοήμερη καθώς αφορά μόνο 5η Ιανουαρίου (παραμονή των Θεοφανίων) που θεωρείται ημέρα αυστηρής νηστείας.
Κατά τη διάρκεια της νηστείας επιτρέπονται λαχανικά, όσπρια, φρούτα, ξηροί καρποί, σπόροι, δημητριακά και ψωμί. Αντίθετα απαγορεύονται το κρέας και τα πουλερικά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα (τυρί, γάλα, γιαούρτι), τα αυγά, το αλκοόλ και τα ζωικά λιπαρά. Την ημέρα της αυστηρής νηστείας δεν καταναλώνεται ούτε λάδι τηρώντας την εγκράτεια που προβλέπει η παράδοση. Σκοπός της νηστείας δεν είναι μόνο η αποχή από ορισμένα τρόφιμα, αλλά κυρίως η πνευματική προετοιμασία και η εσωτερική καθαρότητα. Η τήρησή της αποτελεί προσωπική επιλογή και συμβάλλει τόσο στη σωματική όσο και στην πνευματική ενίσχυση των πιστών ενόψει της μεγάλης εορτής των Θεοφανίων.
Τι γιορτάζουμε τα Θεοφάνια - Γιατί λέγονται «Φώτα»
Τα Θεοφάνια, που γιορτάζονται κάθε χρόνο στις 6 Ιανουαρίου, αποτελούν την τρίτη και τελευταία εορτή του Δωδεκαημέρου των Χριστουγέννων. Το όνομά τους προέρχεται από τη φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας, όπως περιγράφεται στην Καινή Διαθήκη κατά τη Βάπτιση του Ιησού Χριστού. Η γιορτή είναι επίσης γνωστή ως «Φώτα» καθώς, όπως αναφέρει και το απολυτίκιο της εορτής, ήλθε ο Χριστός «για να φωτίσει τον κόσμο», μπολιάζοντάς τον πνευματικά μέσω του Βαπτίσματος και του Χρίσματος.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://exchange.glomex.com/video/v-dfduv6zvg57t?integrationId=40599y14juihe6ly}
Δεν είναι γνωστό με βεβαιότητα πότε καθιερώθηκε η εορτή, ωστόσο αποτελεί μία από τις αρχαιότερες εορτές της ελληνορθόδοξης Εκκλησίας. Η παράδοση των Θεοφανίων έλκει τις ρίζες της στις παγανιστικές θρησκείες, ενώ ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς αναφέρει ότι ήδη από τις αρχές του 2ου αιώνα ορισμένοι Γνωστικοί γιόρταζαν τη Βάπτιση του Ιησού. Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος περιγράφει την εορτή ως αρχαία πανήγυρη στην Αντιόχεια τη Μεγάλη, από όπου την παρέλαβαν οι Γνωστικοί. Κατά τον 4ο αιώνα, τα Θεοφάνεα γιορτάζονται με λαμπρότητα σε όλη την Εκκλησία, ως εορτή του φωτισμού της ανθρωπότητας διά του Αγίου Βαπτίσματος. Στις Δυτικές Εκκλησίες, η γιορτή συνδέεται κυρίως με την προσέλευση των Τριών Μάγων στη Φάτνη του Χριστού. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα των Θεοφανίων είναι ο αγιασμός των υδάτων. Σε πόλεις και χωριά, ιερείς ρίχνουν τον Τίμιο Σταυρό σε ποτάμια, θάλασσες ή δεξαμενές, σε ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή. Πολλοί τολμηροί κολυμβητές βουτούν σε παγωμένα νερά για να πιάσουν το σταυρό και να λάβουν την ευλογία του ιερωμένου. Την παραμονή των Θεοφανίων (5 Ιανουαρίου), τα παιδιά βγαίνουν από σπίτι σε σπίτι για να πουν τα κάλαντα των Φώτων.
Μετά τον αγιασμό των υδάτων οι ιερείς, κυρίως στα χωριά, περνούν από τα σπίτια των κατοίκων και τα ραντίζουν με αγιασμό, δηλαδή με αγιασμένο νερό για να διώξουν τα κακά πνεύματα. Στις μεγάλες πόλεις τον αγιασμό αναλαμβάνουν συνήθως οι ίδιοι οι κάτοικοι των σπιτιών. Σε κάποιες περιοχές μετά τον αγιασμό πολλοί άνθρωποι συνηθίζουν να πλένουν τις εικόνες ή άλλα αντικείμενα (σκεύη, εργαλεία κλπ) στα αγιασμένα νερά (θάλασσες, λίμνες, ποτάμια). Αυτό γίνεται, σύμφωνα με την παράδοση, για να ανακτήσουν τα αντικείμενα αυτά, μέσω του αγιασμένου νερού, τη δύναμη που έχασαν με την πάροδο του χρόνου. Μάλιστα αφού τελειώσουν το πλύσιμο πρέπει να πετάξουν το νερό σε μέρος που δεν πρόκειται να πατηθεί από άνθρωπο.
{https://exchange.glomex.com/video/v-cy7uue9upmsp?integrationId=40599y14juihe6ly}
