Ανησυχητικά είναι τα στοιχεία για τον τρόπο λειτουργίας της Δικαιοσύνης και την «πολιτική χειρωγώγηση του θεσμού» στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Ενωσης Πολιτικών Ελευθεριών για την Ευρώπη (Liberties), σύμφωνα με την οποία η χώρα μας καταγράφει χαμηλές επιδόσεις στο κράτος δικαίου. Η έκθεση χτυπά «καμπανάκι» και για τη διαφθορά στην Ελλάδα, «με τις ανησυχίες να επικεντρώνονται στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης, τα πολιτικά κόμματα και τους δημόσιους διαγωνισμούς. Παρά τη σχετική βελτίωση του δείκτη κράτους δικαίου, οι προκλήσεις για την κυβέρνηση παραμένουν».
Η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των χωρών (Σλοβακία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Γερμανία, Μάλτα) όπου «η πολιτική παρέμβαση στην επιλογή των επικεφαλής των ανεξάρτητων φορέων και στη λειτουργία τους» προκαλεί ανησυχία και αποδεικνύει την έλλειψη προστατευτικού νομοθετικού πλαισίου που θα εγγυάται τη διαφάνεια και την αυτονομία αυτών των φορέων.
Σύμφωνα με την έκθεση, αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ - μεταξύ αυτών και η Ελλάδα - αντιμετωπίζουν πολιτική χειραγώγηση κατά τον διορισμό δικαστών, στις διαδικασίες απομάκρυνσης δικαστικών, καθώς και στη λειτουργία των δικαστικών αυτοδιοικητικών οργάνων.
«Η (πιθανή) πολιτική χειραγώγηση και η έλλειψη της διαφάνειας στην επιλογή και την απομάκρυνση της διαδικασίας των δικαστών και των εισαγγελέων, συμπεριλαμβανομένων υψηλόβαθμων αξιωματούχων του συστήματος δικαιοσύνης, παραμένουν σημαντικά ζητήματα σε αρκετές χώρες της ΕΕ κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Κροατίας, της Ελλάδας, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Σλοβακία, και την Ισπανία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να κινδυνεύει τόσο η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης όσο και η εμπιστοσύνη των πολιτών προς αυτήν», τονίζει η έκθεση.
Δείτε εδώ αναλυτικά την έκθεση
Συνοπτικά ορισμένες από τις αναφορές της έκθεσης στην Ελλάδα:
- Πολλές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Κροατία, η Δημοκρατία της Τσεχίας, Γερμανία, Ελλάδα, Μάλτα, η Ολλανδία και η Ισπανία παλεύουν με τη ρύθμιση της σύγκρουσης συμφερόντων και της διαφάνειας των λόμπι, με αποτέλεσμα την ανεπαρκή εποπτεία.
- Οσον αφορά την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, η έκθεση αναφέρει ότι καταγράφηκαν συνεχείς απειλές κατά της ανεξαρτησίας και της λειτουργίας των κρατικών μέσων ενημέρωσης σε Βουλγαρία, Κροατία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία, Μάλτα, Πολωνία, Σλοβακία, Ισπανία και Σουηδία.
- Οι ανεξάρτητες αρχές παλεύουν με τις πολιτικές παρεμβάσεις, την έλλειψη πόρων και τις περιορισμένες επιρροές στις κυβερνητικές δράσεις σε πολλές άλλες χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Γαλλία και η Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιρλανδία, Λιθουανία, Μάλτα, Ρουμανία, Σλοβακία και Σουηδία.
- Πολλές χώρες συμπεριλαμβανομένων της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ελλάδας, της Ιρλανδίας, Ιταλία, η Ουγγαρία, η Ρουμανία και οι Κάτω Χώρες, αναφέρθηκαν στην αυξημένη και δυσανάλογη χρήση βίας από την αστυνομία σε διαδηλώσεις.
- Οι κυβερνήσεις της Κροατίας, της Γερμανίας, της Ελλάδας, Ολλανδία, Σλοβενία και Σουηδία υιοθέτησαν αυστηρότερες μεταναστευτικές πολιτικές, απειλώντας τα δικαιώματα των μεταναστών και των αιτούντων άσυλο.
- Σημαντικές καθυστερήσεις στις δικαστικές διαδικασίες αναφέρθηκαν από Μάλτα, Βέλγιο, Ισπανία, Κροατία, Ιρλανδία, Ελλάδα και Γερμανία. Οι καθυστερήσεις αυτές επηρεάζουν διάφορους τύπους υποθέσεων, ιδίως τα σοβαρά εγκλήματα και τις οικογενειακές υποθέσεις, υπονομεύοντας την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα του νομικού συστήματος. Η κατάσταση αυτή έχει οδηγήσει σε καταδίκες από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για πολλαπλές υποθέσεις.
- Πολλές ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Κροατίας, της Ελλάδας, της Γαλλίας, της Ιρλανδίας, της Ιταλίας, της Μάλτας, της Ολλανδίας και της Σουηδίας αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων στο σύστημα ποινικής δικαιοσύνης, ιδίως κατά τη διάρκεια της κράτησης. Τα ζητήματα αυτά περιλαμβάνουν συστηματικές διακρίσεις με βάση κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες και τη μεταναστευτική κατάσταση, ανεπαρκείς συνθήκες στις φυλακές και ανησυχίες σχετικά με τα δικαιώματα δίκαιης δίκης.
- Η διαφθορά παραμένει διαδεδομένη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, με σημαντικές προκλήσεις να σημειώνονται σε Ιταλία, Ρουμανία, Μάλτα, Ελλάδα, Ουγγαρία και Σλοβακία, Τσεχική Δημοκρατία, Κροατία, Βουλγαρία και Γαλλία, Ολλανδία και Λιθουανία. Οι βασικές ανησυχίες περιλαμβάνουν την έλλειψη διαφάνειας στα κρατικά κονδύλια, στη διαχείριση των δημόσιων πόρων, αδύναμη προστασία των πληροφοριοδοτών, και ανεπαρκεί νόμους καταπολέμησης της διαφθοράς σε διάφορους τομείς, όπως η υγειονομική περίθαλψη και οι δημόσιες συμβάσεις.
- Η φετινή έκθεση διαπιστώνει συνεχιζόμενες απειλές για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης σε ολόκληρη την ΕΕ. Πολλές κυβερνήσεις διατηρούν άμεση επιρροή στην επιλογή της ηγεσίας των εθνικών ρυθμιστικών αρχών, υπονομεύοντας την ανεξαρτησία τους και την αμεροληψία τους. Συνεχείς απειλές κατά της ανεξαρτησίας των εθνικών ρυθμιστικών αρχών των μέσων ενημέρωσης παρατηρούνται στην Κροατία, την Ουγγαρία και την Ελλάδα, Σλοβενία και στην Ισπανία, τη Βουλγαρία και τη Μάλτα.
- Αρκετά κράτη μέλη παρουσίασαν στασιμότητα ή ελάχιστη πρόοδο στους δείκτες κράτους δικαίου. Οι χώρες αυτές περιλαμβάνουν την Ελλάδα, την Ιρλανδία, τη Μάλτα, τις Κάτω Χώρες και την Ισπανία. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ αυτών των χωρών όσον αφορά τη συνολική κατάσταση του κράτους δικαίου. Η Μάλτα και η Ελλάδα κατατάσσονται μεταξύ των χαμηλότερων επιδόσεων στην ΕΕ όσον αφορά το κράτος δικαίου. Το κράτος δικαίου απαιτεί συνεχή πρόοδο, προσαρμογή στις νέες προκλήσεις και τη βελτίωση των υφιστάμενων προτύπων. Αυτά τα κράτη μέλη πρέπει να κάνουν περισσότερα για να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους.
- Οι προσπάθειες για την ψηφιοποίηση του δικαστικού συστήματος της Ελλάδας προχωρούν με αργούς ρυθμούς. Επί του παρόντος, μόνο βασικά στατιστικά στοιχεία για αστικές, ποινικές και διοικητικές διαδικασίες είναι διαθέσιμα στο δικτυακό τόπο του Υπουργείου Δικαιοσύνης, αλλά τα στοιχεία αυτά είναι ελλιπή και ασυνεπή.
- Το ελληνικό σύστημα δικαιοσύνης παραμένει εξαιρετικά αργό, με τους χρόνους επίλυσης υποθέσεων να υπερβαίνουν σημαντικά τον μέσο όρο της ΕΕ.
