Με μία «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» για τους ανήλικους ασυνόδευτους πρόσφυγες που φθάνουν στη χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη η Ελλάδα, καθώς αυξάνονται οι αφίξεις και εντείνεται η ανησυχία για την ασφαλή φιλοξενία τους. Δημοσίευμα του Guardian επισημαίνει την ανάγκη να ληφθούν μέτρα προστασίας των παιδιών που φθάνουν μόνα τους στη χώρα μας αναζητώντας ασφάλεια, με την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας να εφαρμόζει μια «αυστηρή» αλλά «δίκαιη» - όπως την χαρακτηρίζει - μεταναστευτική πολιτική.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, μεγάλος αριθμός παιδιών έφθασαν το 2024 στην Ελλάδα, ακολουθώντας μία νέα διαδρομή διακίνησης, από τη Λιβύη προς την Κρήτη, με τις ΜΚΟ να παροτρύνουν τις ελληνικές αρχές να λάβουν έκτακτα μέτρα ώστε να μεταφερθούν οι ανήλικοι πρόσφυγες σε προστατευμένα καταφύγια ή σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.
«Αυτό που βλέπουμε ισοδυναμεί με κατάσταση έκτακτης ανάγκης παιδιών, που ανάλογη δεν έχουμε δει εδώ και χρόνια», δήλωσε η Σοφία Κουβελάκη, επικεφαλής της Home Project, μιας οργάνωσης που στηρίζει παιδιά προσφύγων και μεταναστών στην Αθήνα.
Υπερδιπλασιάστηκαν οι αφίξεις
Δέκα χρόνια αφότου η Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο της προσφυγικής κρίσης, όταν σχεδόν ένα εκατομμύριο αιτούντες άσυλο με προορισμό την ΕΕ πέρασαν τα σύνορά της, οι αφίξεις παιδιών στη χώρα υπερδιπλασιάστηκαν σε ετήσια βάση το 2024, σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, UNHCR.
Μόνο τον Νοέμβριο, 13.000 ανήλικοι έφτασαν στην Ελλάδα μέσω θαλάσσης. Οι αφίξεις ασυνόδευτων παιδιών επίσης αυξήθηκαν απότομα, από 1.490 το 2023 σε περίπου 3.000 μέχρι στιγμής φέτος.
«Υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός παιδιών που φτάνουν καθημερινά με βάρκες και είναι επείγουσα η ανάγκη δημιουργίας περισσότερων ασφαλών χώρων για τη φιλοξενία τους», δήλωσε η κ. Κουβελάκη.
Οι πρόσφατες αφίξεις που διαχειρίστηκε η Home Project περιλάμβαναν πολύ μικρά παιδιά από τη Συρία και την Αίγυπτο, πρόσθεσε.
«Πίεση» και το 2025
Ο Έλληνας υπουργός Μετανάστευσης, Νίκος Παναγιωτόπουλος, προέβλεψε την περασμένη εβδομάδα ότι η πίεση στις μεταναστευτικές οδούς της ανατολικής Μεσογείου προς το νοτιότερο συνοριακό κράτος της Ευρώπης είναι πιθανό να συνεχιστεί και το 2025, τονίζει ο Guardian.
«Η εκτεταμένη γεωπολιτική αναταραχή στην ευρύτερη περιοχή μας, όπου διεξάγονται τρεις πόλεμοι, σε συνδυασμό με την κλιματική κρίση, αναγκάζει πολλούς να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους απλώς για να επιβιώσουν», δήλωσε στο κοινοβούλιο. «Όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών από τα τέλη του 2023», πρόσθεσε.
Μέχρι το τέλος του έτους, 60.000 άνθρωποι αναμένεται να έχουν εισέλθει στην Ελλάδα. Η αύξηση του αριθμού είναι τέτοια που οι καταυλισμοί στα νησιά του Αιγαίου είναι σε πλήρη χωρητικότητα, δήλωσε ο κ. Παναγιωτόπουλος.
«Μαύρα» Χριστούγεννα για εκατοντάδες παιδιά
Καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα, εκατοντάδες ανήλικοι πρόσφυγες βρίσκονται στα νησιά της πρώτης γραμμής, τη Σάμο, τη Λέρο και την Κω, χωρίς ρούχα ή παπούτσια και με ελάχιστη ή καθόλου πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.
Οπως σχολιάζει ο Guardian, οι περικοπές της κεντροδεξιάς κυβέρνησης της Ελλάδας, η οποία έχει υιοθετήσει μια «αυστηρή αλλά δίκαιη», όπως τη χαρακτηρίζει, μεταναστευτική πολιτική, έχουν ως συνέπεια να υπάρχουν λιγότερες ασφαλείς δομές. Εκτιμάται ότι 1.500 ασυνόδευτοι ανήλικοι αναγκάστηκαν να τα βγάλουν πέρα μόνοι τους.
Τα περιστατικά βίας και κακοποίησης έχουν πολλαπλασιαστεί στις υπερπλήρεις κρατικές δομές υποδοχής που συχνά φιλοξενούν παιδιά και ενήλικες μαζί.
Αυτόν τον μήνα, αποκαλύφθηκε ότι ένας Αιγύπτιος έφηβος είχε βιαστεί ομαδικά, ξυλοκοπηθεί και καεί από τουλάχιστον τέσσερα άτομα, συμπεριλαμβανομένων δύο ενηλίκων, έπειτα από διαπληκτισμό για ένα κινητό τηλέφωνο. Η επίθεση στον καταυλισμό προσφύγων στη Μαλακάσα έξω από την Αθήνα προκάλεσε οργή. Αξιωματούχοι δήλωσαν ότι βρίσκονται σε εξέλιξη σχέδια για τη δημιουργία επιπλέον 500 θέσεων για παιδιά σε προστατευμένα περιβάλλοντα «μόλις βρεθεί χρηματοδότηση».
«Είμαστε όλοι σοκαρισμένοι από αυτό το περιστατικό», δήλωσε η αναπληρώτρια υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής, Σοφία Βούλτεψη, σημειώνοντας ότι από τα 213 αγόρια που βρίσκονταν στον καταυλισμό, τα 160 ήταν από την Αίγυπτο και «παρουσίαζαν έντονα σημάδια παραβατικότητας».
«Δυστυχώς, οι διακινητές πηγαίνουν στα φτωχότερα χωριά της Αιγύπτου, πείθουν τους γονείς να στείλουν τα παιδιά στην Ευρώπη για να εργαστούν, με στόχο να τους στείλουν χρήματα, και στη συνέχεια τα μεταφέρουν στη Λιβύη και από εκεί στο [λιμάνι] Τομπρούκ», δήλωσε η ίδια μιλώντας στην ΕΡΤ.«Εκεί τα βάζουν σε ένα τεράστιο στρατόπεδο, τα βασανίζουν, τα προετοιμάζουν και τα εξοικειώνουν με το οργανωμένο έγκλημα».
Έλληνες αξιωματούχοι αναφέρουν ότι οι αφίξεις από το Τομπρούκ έχουν αυξηθεί κατά 400% φέτος.
Σοβαρές ελλείψεις στο σύστημα υποδοχής
Ανθρωπιστικές οργανώσεις, όπως η Save the Children, αναφέρουν κρίσιμες αδυναμίες στο σύστημα υποδοχής της Ελλάδας, με την έλλειψη υπηρεσιών προστασίας για τα παιδιά να είναι έντονη, καθώς βλέπουν τις αιτήσεις τους για άσυλο να παίρνουν τη μία αναβολή μετά την άλλη.
Η κυβέρνηση ανακοίνωσε πρόσφατα ότι επιτεύχθηκε συμφωνία για την «οριστική» επίλυση της έλλειψης διερμηνέων.
«Όταν ένα μέρος του συστήματος δυσλειτουργεί, όλα δυσλειτουργούν», δήλωσε ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης, διευθυντής του Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες.
Την περασμένη εβδομάδα, το Συμβούλιο δημοσίευσε μια έκθεση, που συντάχθηκε σε συνεργασία με τη Save the Children, για τις «ανησυχητικές» συνθήκες διαβίωσης των παιδιών στους καταυλισμούς της χώρας.
«Είναι απαράδεκτο, ακόμη και τώρα, που έχουν επενδυθεί τόσα πολλά χρήματα στην Ελλάδα και δεν βρισκόμαστε πλέον σε κατάσταση κρίσης, να συζητάμε τέτοια βασικά ζητήματα».
Οι ΜΚΟ κάλεσαν τις ελληνικές αρχές να δώσουν προτεραιότητα στην έγκαιρη ένταξη των παιδιών που ζητούν άσυλο και ζήτησαν να εφαρμοστούν επειγόντως τα μέτρα προστασίας τους.
«Τα παιδιά που διαφεύγουν από ανθρωπιστικές κρίσεις φτάνουν στην Ελλάδα ελπίζοντας σε ασφάλεια, αλλά βρίσκονται παγιδευμένα σε μια ακόμη κρίση», δήλωσε ο Willy Bergogne, διευθυντής της Save the Children στην Ευρώπη. «Τα κέντρα υποδοχής που προορίζονται για τη φιλοξενία τους έχουν γίνει εστίες φόβου και απομόνωσης, με βία, ανησυχητικές συνθήκες διαβίωσης και έλλειψη υπηρεσιών υποστήριξης».
«Η ΕΕ και οι ελληνικές αρχές έχουν ηθική και νομική υποχρέωση να δράσουν επειγόντως για να βελτιώσουν τις συνθήκες σε αυτούς τους καταυλισμούς και να προστατεύσουν τα παιδιά», προσθέτει.
