Πρόκειται για τιμητική διάκριση που απονέμεται για πρώτη φορά και που σύμφωνα με τη σχετική πρόσφατη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου της πόλης, δίνεται σε εξέχουσες προσωπικότητες για το εξαίρετο ήθος, την πλούσια και διαρκή προσφορά τους στην προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των αρχών της ελευθερίας, καθώς και για τη συμβολή τους στη διαχρονική ανάδειξη του οικουμενικού και ελληνικού πολιτισμού.
Στην ομιλία του ο δήμαρχος Αθηναίων, Κώστας Μπακογιάννης, αφού εξήρε τον δύσκολο καθημερινό αγώνα του Οικουμενικού Πατριάρχη να εκπληρώνει υπό οποιεσδήποτε εξωτερικές συνθήκες την οικουμενική του αποστολή, τόνισε:
«Σήμερα είμαστε εδώ όλοι μαζί, όλοι ενωμένοι. Πέρα και πάνω από ιδεολογίες και κόμματα. Εκπροσωπώντας όλες τις πτυχές της εθνικής μας ζωής. […] Ενωμένοι, κλήρος και λαός, στον ίσκιο του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Χέρι-χέρι αγκαλιάζοντας τον κορμό του. Τον κορμό ενός πανύψηλου και υπερήφανου δέντρου με ρίζες βαθιές, που χάνονται στην ιστορία και αγγίζουν τα έγκατα της ύπαρξής μας.
»Ενός δέντρου που στέκει όρθιο, δεν λυγίζει και δεν σπάει στις θύελλες των αιώνων. Αποδίδουμε τον οφειλόμενο φόρο τιμής, ως ένδειξη σεβασμού και αγάπης στον Οικουμενικό μας Πατριάρχη με τον οποίο μάς συνδέουν δεσμοί ισχυροί, μακρόχρονοι, άδολοι και ακατάλυτοι. Ταυτόχρονα, στέλνουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση: πως είμαστε έτοιμοι να προασπίσουμε τον φωτεινό Φάρο της Ορθοδοξίας, αλλά και του γένους με όλες μας τις δυνάμεις».
Ο κ. Μπακογιάννης αναφέρθηκε και στις ιστορικές διαστάσεις που αποκτά η σημερινή ημέρα για τον Δήμο Αθηναίων, με αφορμή την παραχώρηση του Ιερού Ναού του Αγ. Νικολάου στο Οικουμενικό Πατριαρχείο.
«Σήμερα, ενώπιον του Παναγιωτάτου, και με τις ευλογίες του μακαριότατου επισφραγίζεται και συμβολικά για πρώτη φορά στην Ιστορία, η παραχώρηση Ιερού Ναού στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, εδώ στην πρωτεύουσα. Το Πατριαρχείο απέκτησε το σπίτι του, την έδρα του, λίγα λεπτά από εδώ. Ο ναός του Αγίου Νικολάου στην Βασιλίσσης Σοφίας -ιδιοκτησία της ελεήμονος Εταιρείας Αθηναίων είναι κι επίσημα πλέον η βάση του Πατριαρχείου στην Αθήνα. Αποτελεί υπέρτατη τιμή για τον Δήμο Αθηναίων, για την ελεήμονο Εταιρεία Αθηνών Γηροκομείο-Πτωχοκομείο, αλλά και για εμένα προσωπικά, που συμβάλαμε στη ρύθμιση μια εκκρεμότητας σχεδόν 200 ετών», τόνισε ο κ. Μπακογιάννης.
Από την πλευρά του, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, στην ομιλία του, ευχαρίστησε τον δήμαρχο Αθηναίων και το δημοτικό συμβούλιο της πόλης για την τιμητική διάκριση «Ευκλεής Αθηναίος» και αναφέρθηκε με θερμά λόγια στο έργο της σημερινής δημοτικής αρχής, υπό τον Κώστα Μπακογιάννη.
«Καθ' όλη τη θητεία σας, κύριε δήμαρχε, έχετε εργασθεί ευόρκως και αποτελεσματικώς για τους κατοίκους της πρωτεύουσας, με όραμα για τον πολιτισμό, με κοινωνική ευαισθησία, με ιδιαιτέρα μέριμνα για τους εν ανάγκες. Για τη σίτιση, στέγαση και ιατροφαρμακευτική περίθαλψή τους. Μέγα υπήρξε το ενδιαφέρον σας και για τα παιδιά και τους νέους, τη δημιουργία βρεφονηπιακών σταθμών, την αναβάθμιση των χώρων αθλήσεως και αναψυχής και την κατασκευή νέων τοιούτων.
»Επιδείξατε πολύ ευαισθησία για το περιβάλλον, για τη δημιουργία χώρων πρασίνου και τη δενδροφύτευση, για την αποκατάσταση και αξιοποίηση του Εθνικού Κήπου και γενικότερα για τη συμμετοχή του Δήμου Αθηναίων σε διεθνή περιβαλλοντικά προγράμματα. Άνθρωπος ανοικτών οριζόντων, καλλιεργήσατε σχέσεις φιλίας και συνεργασίας με δήμους του εξωτερικού, όπως με τον Μητροπολιτικό Δήμο Κωνσταντινουπόλεως και τον προκαθήμενο της.
»Απόδειξη αποτελεί και η σημερινή σεμνή τελετή. Είχατε σημαντική συμβολή εις την παραχώρηση του Ιερού Ναού του Αγ. Νικολάου Πτωχοκομείου της ελεήμονος Εταιρείας εις το Οικουμενικόν Πατριαρχείον. Σας ευγνωμονούμε ιδιαιτέρως για αυτό. Με αυτά τα αισθήματα, ευχαριστούμε άπαξ έτι για την απονομή εις την ημών μετριότητα του τίτλου του "Ευκλεούς Αθηναίου"».
Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυνε και ο μακαριώτατος αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, ο οποίος συνεχάρη τον δήμαρχο Αθηναίων και τον δήμο για την απονομή της τιμής προς τον Οικουμενικό Πατριάρχη και μίλησε με θερμά λόγια για το έργο του κ. Βαρθολομαίου.
«Η σημερινή τελετή, κατά την οποία απονέμεται στο πρόσωπό σας, Παναγιώτατε, η τιμητική διάκριση "Ευκλεής Αθηναίος" σημειώνει εμφαντικά τη σχέση σας με την Πατρίδα μας και ειδικά με την πόλη των Αθηνών. Είστε ημέτερος Παναγιώτατε και όχι ο τυχών. Άξιος οιακοστρόφος της Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως - Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης, ο πρώτος της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Φέρετε την ευθύνη της συνεχούς συναντήσεως με την Ιστορία.
»Βάρος εκκλησιαστικό και εκκλησιολογικό, θεολογικό και ποιμαντικό, κοινωνικό επίσης, με πανανθρώπινες διαστάσεις και αναφορές. Ο σύγχρονος κόσμος βρίσκεται μέσα σε βαθιά πολυδιάσπαση και ταυτόχρονα συνέχεται ασυνείδητα από το όραμα και την ανάγκη μιας ενότητας. Όλα αυτά συνθέτουν τις πνευματικές διαστάσεις της ζωής, τόσο πραγματικές και επιτακτικές. Σηματοδοτούν και το πεδίο της δράσεώς σας. Δράση καρποφόρα, επαινετή, με έμπνευση, με διεισδυτική ματιά, με αγάπη για τον άνθρωπο και τον κόσμο. […] Είναι δίκαιος λοιπόν ο έπαινος και ο τίτλος του Ευκλεούς Αθηναίου και η επιλογή αυτή του εντιμότατου δημάρχου κ. Κώστα Μπακογιάννη και του Δημοτικού Συμβουλίου, προσδίδει στη σημερινή συνάντηση έντονο το πνευματικό στοιχείο, με όλες τις πιθανές σημασίες. Τιμά πρωτίστως την Αθήνα και την πατρίδα μας και όλους εμάς. Είμαστε ευγνώμονες προς το πρόσωπό σας».
Ο δήμαρχος Αθηναίων προσέφερε στον μακαριώτατο αρχιεπίσκοπο εκ μέρους του Δήμου Αθηναίων μία αυθεντική γκραβούρα του χαράκτη F. Williams, η οποία απεικονίζει τον καθεδρικό ναό της Αθήνας.
Στην εκδήλωση το «παρών» -μεταξύ άλλων- έδωσαν εκπρόσωποι της Εκκλησίας, ο πρώην Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Παναγιώτης Πικραμμένος, υπουργοί, βουλευτές, ο περιφερειάρχης Αττικής Γιώργος Πατούλης, πρέσβεις, εκπρόσωποι του δικαστικού σώματος, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, πρυτάνεις και καθηγητές.
Την εκδήλωση πλαισίωσε η Χορωδία του Δήμου Αθηναίων με εκκλησιαστικούς ύμνους.
Αύριο, 21 Μαΐου, στην εορτή των Αγίων θεοστέπτων και ισαποστόλων Κωνσταντίνου και Ελένης, ο Οικουμενικός Πατριάρχης θα χοροστατήσει κατά τη θεία λειτουργία στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου, που αποτελεί πλέον τον Ναό του Οικουμενικού Πατριαρχείου, επί της λεωφόρου Βασιλίσσης Σοφίας.
