Η εγκύκλιος του υπουργού Εσωτερικών κ. Χαρίτση αφορά τις εκλογές 2019 και την εκλογή των τοπικών δημοτικών αρχών στους υπό σύσταση δήμους.
Όπως τονίζει η εγκύκλιος οι υπό σύσταση δήμοι, ανά νομό, είναι οι κάτωθι:
ΝΟΜΟΣ ΚΕΡΚΥΡΑΣ
Δήμος Βόρειας Κέρκυρας, με έδρα την Αχαράβη, αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Αγίου Γεωργίου, β. Εσπερίων, γ. Θιναλίου και δ. Κασσωπαίων. Δήμος Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, με έδρα την Κέρκυρα, αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Αχίλλειων, β. Ερεικούσσης, γ. Κερκυραίων, δ. Μαθρακίου, ε. Οθωνών, στ. Παλαιοκαστριτών, ζ. Παρελίων και η. Φαιάκων. Δήμος Νότιας Κέρκυρας, με έδρα τη Λευκίμμη, αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Κορισσίων, β. Λευκιμμαίων και γ. Μελιτειέων.
ΝΟΜΟΣ ΚΕΦΑΛΛΗΝΙΑΣ
Δήμος Αργοστολίου, με έδρα το Αργοστόλι, αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Αργοστολίου, β. Ελειού-Πρόννων, γ. Λειβαθούς και δ. Ομαλών. Δήμος Ληξουρίου, με έδρα το Ληξούρι, αποτελούμενος από τη δημοτική ενότητα Παλικής.
Δήμος Σάμης, με έδρα τη Σάμη, αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Ερίσου, β. Πυλαρέων και γ. Σάμης.
ΝΟΜΟΣ ΚΟΖΑΝΗΣ
Δήμος Σερβίων, με έδρα τα Σέρβια, αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες α. Σερβίων, β. Καμβουνίων και γ. Λιβαδερού. Δήμος Βελβεντού, με έδρα το Βελβεντό, αποτελούμενος από τη δημοτική ενότητα Βελβεντού.
ΝΟΜΟΣ ΛΕΣΒΟΥ
Δήμος Μυτιλήνης, με έδρα τη Μυτιλήνη αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Αγιάσου, β. Γέρας, γ. Ευεργέτουλα, δ. Λουτροπόλεως - Θερμής, ε. Μυτιλήνης και στ. Πλωμαρίου.Δήμος Δυτικής Λέσβου, με έδρα την Καλλονή, αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες: α. Αγίας Παρασκευής, β. Ερεσού - Αντίσσης, γ. Καλλονής, δ. Μανταμάδου, ε. Μήθυμνας, στ. Πέτρας και ζ. Πολιχνίτου.
ΝΟΜΟΣ ΣΑΜΟΥ
Δήμος Ανατολικής Σάμου, με έδρα την πόλη της Σάμου αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες α. Βαθέος και β. Πυθαγορείου. Δήμος Δυτικής Σάμου, με έδρα το Καρλόβασι, αποτελούμενος από τις δημοτικές ενότητες α. Καρλοβασίου και β. Μαραθοκάμπου.
Οι ανωτέρω δήμοι θα αρχίσουν να λειτουργούν από την εγκατάσταση των δημοτικών και κοινοτικών αρχών τους, οι οποίες θα αναδειχθούν από τις προσεχείς δημοτικές εκλογές της 26ης Μαΐου 2019. Χρόνος έναρξης λειτουργίας επομένως των ανωτέρω δήμων είναι η 1η Σεπτεμβρίου 2019, οπότε και καταργούνται οι υφιστάμενοι δήμοι.
Μέχρι την ανωτέρω ημερομηνία οι υπό σύσταση δήμοι δεν λειτουργούν και συνεπώς η ιδιότητα του δημότη συναρτάται μόνο με τους υφιστάμενους δήμους. Ωστόσο, έχουν άμεση εφαρμογή οι όλως εξαιρετικές ρυθμίσεις του άρθρου 154 του ν.4600/2019, που αφορούν τον προσδιορισμό του εκλογικού σώματος σε κάθε υπό σύσταση δήμο, προκειμένου για την ανάδειξη των νέων δημοτικών αρχών αυτών.
Ειδικότερα θέματα εκλογής στους νέους δήμους
Εκλογικό δικαίωμα
Δικαίωμα ψήφου για την ανάδειξη των δημοτικών αρχών των υπό σύσταση δήμων έχουν όσοι, σωρευτικά: - έχουν συμπληρώσει το 17ο έτος της ηλικίας τους, δηλαδή έχουν γεννηθεί μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2023 και είναι εγγεγραμμένοι, μέχρι και την 28η Φεβρουαρίου 2019, στους εκλογικούς καταλόγους των εκλογικών διαμερισμάτων που εντάσσονται στην χωρική περιφέρεια των υπό σύσταση δήμων.Οι πολίτες των λοιπών 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίοι δεν έχουν την ελληνική ιθαγένεια, αλλά που σωρευτικά: - κατοικούν στην Ελλάδα, - έχουν συμπληρώσει το 17ο έτος της ηλικίας τους, δηλαδή έχουν γεννηθεί μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2002 και - είναι εγγεγραμμένοι, μέχρι και την 28η Φεβρουαρίου 2019, στους ειδικούς εκλογικούς καταλόγους των εκλογικών διαμερισμάτων που εντάσσονται στη χωρική περιφέρεια των υπό σύσταση δήμων.
Παράδειγμα
Οι δημότες του υφιστάμενου Δήμου Κέρκυρας, οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι, μέχρι και την 28η Φεβρουαρίου 2019, σε εκλογικό κατάλογο του Εκλογικού Διαμερίσματος Βαρυπατάδων, της δημοτικής ενότητας Αχιλλείων, η οποία από 1.9.2019 θα αποτελεί δημοτική ενότητα του νέου Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων, έχουν δικαίωμα να ψηφίσουν υποψηφίους συνδυασμών για το Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων και υποψηφίους συνδυασμών για την Κοινότητα Βαρυπατάδων του δήμου αυτού.
Εκλόγιμοι
Με δεδομένο ότι η ιδιότητα του δημότη συναρτάται με τους υφιστάμενους δήμους δύνανται να είναι υποψήφιοι για τα αξιώματα του δημάρχου, του δημοτικού συμβούλου, του συμβούλου κοινότητας με μόνιμο πληθυσμό άνω των τριακοσίων (300) κατοίκων και του προέδρου κοινότητας με μόνιμο πληθυσμό έως και τριακοσίων (300) κατοίκων στους υπό σύσταση δήμους, όλοι οι δημότες των υφιστάμενων δήμων, ανεξαρτήτως σε ποιόν εκλογικό κατάλογο είναι εγγεγραμμένοι.
Παράδειγμα
Ο δημότης Κέρκυρας έχει δικαίωμα να θέσει υποψηφιότητα είτε σε συνδυασμό για το Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων είτε σε συνδυασμό για την Κοινότητα Αγρού της Δημοτικής Ενότητας Αγίου Γεωργίου του Δήμου Βόρειας Κέρκυρας
Επομένως, οι δημότες των υφιστάμενων δήμων, όπως και στους υπόλοιπους δήμους της χώρας, έχουν δικαίωμα να θέσουν υποψηφιότητα σε όλα τα αιρετά αξιώματα των υπό σύσταση δήμων, οι οποίοι σήμερα δεν υφίστανται και δεν διαθέτουν δημοτολόγια,6 καθιστώντας τους δημότες των υφιστάμενων δήμων τους μόνους που διαθέτουν το απαιτούμενο από το νομοθέτη προσόν εκλογιμότητας.7 Αυτός άλλωστε είναι ο σκοπός του νομοθέτη, όπως επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι τα κωλύματα εκλογιμότητας των υποψηφίων για τους υπό σύσταση δήμους αφορούν το σύνολο της διοικητικής περιφέρειας των υφιστάμενων δήμων.8
Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα σε δημότες άλλων δήμων (εκτός των υφιστάμενων δήμων) που επιθυμούν να θέσουν υποψηφιότητα στους υπό σύσταση δήμους, ως εξής:
i. με τη μεταδημότευσή τους στον υφιστάμενο δήμο, σύμφωνα με τις πάγιες διατάξεις9
Παράδειγμα
Δημότης του Δήμου Ηγουμενίτσας, νομού Θεσπρωτίας, ο οποίος μεταδημοτεύει στον υφιστάμενο Δήμο Κέρκυρας, λόγω διετούς μόνιμης κατοικίας, έχει δικαίωμα να θέσει υποψηφιότητα είτε σε συνδυασμό για το Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων είτε σε συνδυασμό για την Κοινότητα Αγρού της Δημοτικής Ενότητας Αγίου Γεωργίου του Δήμου Βόρειας Κέρκυρας
ii. με τη μεταδημότευσή τους στον υφιστάμενο δήμο λόγω υποψηφιότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 16 του ν.3463/200610
Παράδειγμα
Δημότης του Δήμου Ηγουμενίτσας μεταδημοτεύει λόγω υποψηφιότητας στον υφιστάμενο Δήμο Κέρκυρας και μπορεί να θέσει υποψηφιότητα είτε σε συνδυασμό για το Δήμο Κεντρικής Κέρκυρας και Διαποντίων Νήσων είτε σε συνδυασμό για την Κοινότητα Αγρού της Δημοτικής Ενότητας Αγίου Γεωργίου του Δήμου Βόρειας Κέρκυρας
Κατά τα λοιπά, ισχύουν όσα γενικά αναφέρονται στην υπ’ αριθμ. 12/2019 εκλογική μας εγκύκλιο.
Κωλύματα εκλογιμότητας και ασυμβίβαστα θέσης
Τα κωλύματα του άρθρου 14 του ν.3852/2010, για τους υποψηφίους των δημοτικών εκλογών της 26ης Μαΐου 2019, υφίστανται στο σύνολο του υφιστάμενου δήμου, ενώ τα ασυμβίβαστα καταλαμβάνουν τους αιρετούς εντός της χωρικής περιφέρειας των υπό σύσταση δήμων.
Παράδειγμα Δημοτικός υπάλληλος με σχέση εργασίας δημοσίου δικαίου του υφιστάμενου Δήμου Κέρκυρας παραιτείται από τη θέση του για να θέση υποψηφιότητα στο Δήμο Βόρειας Κέρκυρας. Εάν εκλεγεί και σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 155 του ν.4600/2019 καταταγεί, μετά την 1η Σεπτεμβρίου 2019, ως υπάλληλος δημοσίου δικαίου στο Δήμο Νότιας Κέρκυρας, τότε δεν θα καταλαμβάνεται από ασυμβίβαστο και μπορεί να επαναπροσληφθεί σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν.4257/2014.12 Αν όμως καταταγεί ως υπάλληλος στο Δήμο Βόρειας Κέρκυρας καταλαμβάνεται από ασυμβίβαστο.
