Mε πρωτοβουλία του Υπουργού Εσωτερικών, Πάνου Σκουρλέτη και του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης, Αλέξη Χαρίτση, διαμορφώθηκε το Πρόγραμμα «ΦιλόΔημος», το οποίο υλοποιείται από το Υπουργείο Εσωτερικών. Βασικό στοιχείο του είναι η δανειοδότηση των ΟΤΑ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕπ) μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠ&Δ) για τη χρηματοδότηση των έργων. Τα δάνεια θα εξοφλούνται από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων χωρίς να βαρύνουν τους δήμους.
Με τις νέες Προσκλήσεις, ενεργοποιείται συνολική χρηματοδότηση ύψους 580 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο υλοποίησης των δύο ειδικών προγραμμάτων ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης «ΦιλόΔημος» και «ΦιλόΔημος ΙΙ», από τα συνολικά 740 εκατ. ευρώ που έχουν εγκριθεί για το 2018 και τα 2,3 δισ. ευρώ σε ορίζοντα πενταετίας. Οι προσκλήσεις που προηγήθηκαν και υλοποιούνται στο πλαίσιο του «ΦιλόΔημος ΙΙ», αφορούν στην προμήθεια οχημάτων και μηχανημάτων έργου, τη συντήρηση σχολικών κτιρίων και αύλειων χώρων, την κατασκευή Παιδικών Χαρών.
Τα δύο συγκεκριμένα χρηματοδοτικά εργαλεία αποτελούν έμπρακτη αποτύπωση της πολιτικής της κυβέρνησης για τη στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, παρά τους περιορισμούς των δημοσιονομικών δεδομένων. Ταυτόχρονα, δίνουν έμφαση σε στοχευμένα έργα υποδομών, με μεγάλη κοινωνική απόδοση και αναπτυξιακή προοπτική για τους δήμους. Συγκεκριμένα:
1. «Βελτίωση των υποδομών των δικτύων ύδρευσης»
Η Πρόσκληση «Υποδομές ύδρευσης για την εξασφάλιση επαρκούς ποσότητας και ποιότητας ύδατος για ανθρώπινη κατανάλωση», ύψους 200 εκατ. ευρώ, ανταποκρίνεται στην ολοένα αυξανόμενη ανάγκη των Δήμων και των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) της χώρας να παρέχουν επαρκή ποσότητα και καλή ποιότητα νερού στους δημότες. Χρηματοδοτούνται, μεταξύ άλλων, αντικαταστάσεις παλαιών δικτύων, προμήθειες εξοπλισμού για τον εντοπισμό και τη μείωση των διαρροών, εξωτερικά υδραγωγεία, έργα καθαρισμού νερού, αφαλατώσεις, δεξαμενές και αντλιοστάσια νερού.
Στόχος είναι τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν να χαρακτηρίζονται από λειτουργικότητα και βιωσιμότητα και να συμβάλουν στην πρόσβαση σε επαρκές και καλής ποιότητας νερό για ανθρώπινη κατανάλωση.
Το Πρόγραμμα «ΦιλόΔημος» έρχεται να καλύψει και υποβληθέντα έργα που δεν εντάχθηκαν στα Προγράμματα του ΕΣΠΑ, ώστε αυτά τα σημαντικά υδρευτικά έργα να υλοποιηθούν.
2. «Βελτίωση των βασικών περιβαλλοντικών υποδομών και ιδίως αυτών της επεξεργασίας των λυμάτων»
Η πρόσκληση «Ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών λυμάτων για την προστασία της δημόσιας υγείας και την βελτίωση της ποιότητας των υπόγειων, επιφανειακών υδάτων και των ακτών κολύμβησης», ύψους 200 εκατ. ευρώ, αφορά στην κατασκευή έργων και την προμήθεια απαραίτητου εξοπλισμού με στόχο την ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών λυμάτων για την προστασία της δημόσιας υγείας και την βελτίωση της ποιότητας των υπόγειων, επιφανειακών υδάτων και των ακτών κολύμβησης.
Θα χρηματοδοτηθούν έργα σε οικισμούς Γ΄Προτεραιότητας, (οικισμοί με πληθυσμό αιχμής από 2.000 έως 15.000 ισοδύναμους κατοίκους), για τα οποία απορρέει υποχρέωση από την σχετική Κοινοτική Οδηγία. Επιπλέον, θα χρηματοδοτηθούν πολύ σημαντικά έργα σε μικρότερους οικισμούς, με πληθυσμό κάτω των 2.000 κατοίκων, που βρίσκονται σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές.
Σε ό,τι αφορά σε υφιστάμενες Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ), η πρόσκληση περιλαμβάνει τόσο την αναβάθμιση του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, όταν έχει παρέλθει 20ετία από την έναρξη λειτουργίας τους, όσο και την προσθήκη προχωρημένης επεξεργασίας με στόχο την επαναχρησιμοποίηση μέρους ή του συνόλου της εκροής για επωφελείς χρήσεις (άρδευση, πυρόσβεση, εμπλουτισμό υπόγειου υδροφορέα κλπ).
Στο αμέσως προσεχές διάστημα, στο πλαίσιο του «ΦιλόΔημος» αναμένεται η έκδοση προσκλήσεων για:
· Την αποκατάσταση των ΧΑΔΑ οι οποίοι δεν έχουν ενταχθεί σε χρηματοδοτικό Πρόγραμμα και αποτελούν κοινοτική υποχρέωση
· Την αγροτική οδοποιία με σκοπό τη βελτίωση της προσβασιμότητας σε γεωργική ή κτηνοτροφική ή μικτή εκμετάλλευση
