Με μεγάλη επιτυχία και αξιοσημείωτη προσέλευση πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 29 Απριλίου 2026, στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, η Ημερίδα του Πανελλήνιου Συλλόγου Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων, κλαδικού Συλλόγου της ΠΟΜΙΔΑ, με τίτλο «Διατηρητέα Κτήρια και Μνημεία: Το παρόν και το μέλλον τους στην Ελλάδα». Η Ημερίδα οργανώθηκε με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Μνημείων (18/04/2026) και ανέδειξε, με ουσιαστικό και τεκμηριωμένο τρόπο, το κρίσιμο ζήτημα της προστασίας, συντήρησης, αποκατάστασης και βιώσιμης χρήσης των διατηρητέων κτηρίων και μνημείων της χώρας.
Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, επαγγελματικών και πολιτιστικών φορέων, καθώς και ομιλητές από πολλές περιοχές της Ελλάδος (Θεσσαλονίκη, Κέρκυρα, Σαντορίνη, Νάουσα, Ύδρα, Λάρισα, Μάνη, Ναύπλιο, και Πειραιά), αλλά ακόμη και από την Γαλλία.. Η ευρεία συμμετοχή επιβεβαίωσε ότι το θέμα των διατηρητέων δεν αφορά μόνο τους ιδιοκτήτες τους, αλλά την ποιότητα ζωής στις πόλεις, τη συλλογική μνήμη, την ιστορική συνέχεια και την πολιτιστική ταυτότητα της χώρας.
Η Πρόεδρος του Συλλόγου κα Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, στον εναρκτήριο χαιρετισμό της, τόνισε ότι πίσω από κάθε διατηρητέο κτήριο υπάρχει τουλάχιστον ένας ιδιοκτήτης, ο οποίος καλείται να σηκώσει δυσανάλογο βάρος για τη διάσωση ενός αγαθού που έχει δημόσια και εθνική αξία. Υπογράμμισε ότι για τη συντριπτική πλειοψηφία των ήδη χαρακτηρισμένων κτηρίων δεν βρισκόμαστε πλέον στο «παρά πέντε», αλλά στο «και πέντε», όχι λόγω αδιαφορίας των ιδιοκτητών, αλλά λόγω του τεράστιου κόστους και των δαιδαλωδών διαδικασιών.
Από τις εισηγήσεις προέκυψε με σαφήνεια ότι η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς δεν μπορεί να εξαντλείται σε χαρακτηρισμούς, απαγορεύσεις και περιορισμούς. Χρειάζεται ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής, σταθερά εργαλεία χρηματοδότησης, λειτουργική διοίκηση και ουσιαστική συμπαράσταση προς τους ιδιοκτήτες.
Στα βασικά συμπεράσματα της Ημερίδας επισημάνθηκε:
1) Η ανάγκη να επιταχυνθεί, μετά από εκκρεμότητες δεκαετιών, η ψήφιση των αναγκαίων εφαρμοστικών διαταγμάτων και ρυθμίσεων που απορρέουν από το Σύνταγμα του 1975, τη Σύμβαση της Γρανάδας και την ειδική νομοθεσία για τα μνημεία και τα διατηρητέα. Η ψήφιση αυτών, θα οδηγήσει σε οικονομικές και φορολογικές ελαφρύνσεις από κράτος, ταμείο ανάκαμψης και ΕΣΠΑ, αλλά και στην απλοποίηση και συντόμευση αδειοδοτήσεων από όλους τους αρμοδίους φορείς με σαφείς προθεσμίες, χωρίς εκπτώσεις στην ποιότητα των παρεμβάσεων
2) Εκ μέρους σχεδόν όλων των ομιλητών, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να θεσπιστεί μόνιμο και επαρκώς χρηματοδοτημένο πρόγραμμα ενίσχυσης τύπου «Διατηρώ», να εξεταστεί η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για τα διατηρητέα, να αντιμετωπισθεί οριστικά η εκκρεμότητα της μεταφοράς συντελεστή.
3) Παράλληλα, αναδείχθηκε ότι η επανάχρηση των διατηρητέων πρέπει να υποστηριχθεί με ευελιξία ως προς τις επιτρεπόμενες χρήσεις, ώστε να καταστούν ξανά βιώσιμα, χωρίς να χάνουν τον χαρακτήρα τους.
4) Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων απηύθυνε κάλεσμα συνεργασίας προς την Πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα, τους ιδιοκτήτες, με στόχο τη διάσωση των περίπου 25.000 χαρακτηρισμένων διατηρητέων κτηρίων πανελλαδικά και τη διαφύλαξη ενός πολύτιμου τμήματος της ιστορίας και της συνέχειας της χώρας.
5) Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην ανάγκη να δώσει πρώτο το Δημόσιο το παράδειγμα. Υπουργεία, Δήμοι, Πανεπιστήμια, Εκκλησία και λοιποί δημόσιοι φορείς καλούνται να αξιοποιήσουν τα διατηρητέα κτήρια ιδιοκτησίας τους και να τα αποδώσουν στην κοινωνία, στεγάζοντας δημόσιες υπηρεσίες, φοιτητικές εστίες, νηπιαγωγεία, σχολεία και άλλες κοινωφελείς χρήσεις, αντί να επιλέγεται η ανέγερση νέων κτηρίων εκεί όπου η αρχιτεκτονική κληρονομιά μπορεί να ξαναζωντανέψει.
Η Ημερίδα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διάσωση των διατηρητέων και των μνημείων είναι εθνική υπόθεση. Απαιτεί ευθύνη, συνεργασία, συντονισμό, συνέπεια και κοινωνική συστράτευση.
Διαβάστε περισσότερα εδώ
